Ngày càng nhiều họa sĩ minh họa mất việc vì AI

4 năm trước, khi OpenAI ra mắt mô hình tạo hình ảnh DALL·E 2, CEO Sam Altman đã viết rằng khả năng tạo ra “một tác phẩm hoàn chỉnh” của nó có thể là “một ví dụ sớm về tác động của AI đối với thị trường lao động”.

Liệu sự xuất hiện của các công cụ có khả năng tạo ra hình ảnh theo yêu cầu chỉ bằng một cú nhấp chuột đã ảnh hưởng ra sao đến công việc của các họa sĩ minh họa?, trang Financial Times đặt câu hỏi.

Nhiều họa sĩ minh họa mất việc vì AI

Phần nào trả lời câu hỏi trên, trang The Bookseller đã chia sẻ kết quả báo cáo về AI và tương lai của nghệ thuật minh họa của AOI. Báo cáo thu thập phản hồi từ 549 họa sĩ vào năm 2026 và một cuộc khảo sát năm 2025 với 5.000 người tham gia. Theo đó, 46% ý kiến cho biết đã mất việc vì khách hàng chọn sử dụng AI, con số này đánh dấu mức tăng đáng kể so với 32% năm 2025.

AI đang thay thế công việc của nhiều họa sĩ minh họa. Ảnh minh họa: Pexels.

Hơn một nửa số người được hỏi cho biết thu nhập từ công việc minh họa của họ đã sụt giảm trong 12 tháng qua, trong đó 22% cho biết thu nhập giảm hơn một nửa.

Trong số những người xác định mình mất việc do AI và có thể ước tính giá trị thiệt hại, hơn một nửa cho biết họ đã mất từ 2.500 bảng Anh trở lên trong 12 tháng qua. Cứ 10 người thì có 4 người mất ít nhất 5.000 bảng Anh, và gần 1/4 số người được hỏi chịu tổn thất từ 10.000 bảng Anh trở lên.

Trong quá trình làm việc, 62% từng nhận được các hình ảnh do AI tạo ra trong các bản tóm tắt dự án hoặc bảng ý tưởng, 36% từng được yêu cầu sao chép, tinh chỉnh hoặc vẽ lại các hình ảnh do AI tạo ra. Khoảng 31% cho biết họ phải chịu áp lực giảm phí dịch vụ và 27% đối mặt với yêu cầu hoàn thành công việc nhanh hơn.

Đối với các dự án đặt hàng trong lĩnh vực xuất bản sách, việc sử dụng nội dung do AI tạo ra trong các bản yêu cầu công việc được ghi nhận là khá “phổ biến”. Cụ thể, 69% người tham gia khảo sát làm việc trong mảng thiết kế bìa sách, 68% trong mảng trình bày nội dung sách, 69% trong lĩnh vực xuất bản giáo dục và 69% trong mảng biên tập cho biết họ đã gặp tình trạng này.

AI đi ngược lại giá trị nghệ thuật

Bên cạnh vấn đề bị AI thay thế, làn sóng ứng dụng AI trong các ngành nghề, trong đó có vẽ minh họa, cũng ngày càng gia tăng. Efi Chalikopoulou, người vẽ minh họa cho tờ Financial Times, chia sẻ: “Đúng là nó (AI) giúp tiết kiệm thời gian nếu bạn muốn bỏ qua một vài giai đoạn đầu... Nhưng tôi không thích điều đó. Bởi vì ngay từ giai đoạn đầu, quy trình sáng tạo có thể thay đổi và dẫn bạn theo một hướng khác.

Việc tự hỏi liệu con đường mình đang đi có đúng không, rồi thay đổi hướng đi, thậm chí mắc sai lầm, thì biết đâu lần tới, chính sai lầm đó lại trở thành điểm nhấn của tác phẩm. Đó mới là điều thú vị của nghệ thuật", Chalikopoulou nói.

Simona Ciraolo, nhà văn kiêm họa sĩ minh họa sách thiếu nhi, cũng đồng tình: “Một trong những điều khiến tôi khó chịu nhất khi được khuyến khích sử dụng AI là bạn đang giao phó phần sáng tạo, phần công việc mang lại nhiều sự thỏa mãn, niềm vui và hứng thú nhất, cho một cỗ máy... Khi nói đến những công việc mà chúng ta yêu thích và mang lại niềm vui cho chính mình, việc để AI làm thay chẳng khác nào tự tước đi giá trị của bản thân”.

Khu vực làm việc của Nosheen Ahmed. Ảnh: Creative Boom.

Họa sĩ minh họa Nosheen Ahmed cũng chia sẻ với trang Creative Boom về phương châm “vẽ tay minh họa với cả trái tim”: “Đối với tôi, trái tim nghĩa là sự kết nối cảm xúc. Tôi không muốn áp đặt một phong cách minh họa cố định lên mọi câu chuyện".

"Mỗi cuốn sách mang đến những cảm nhận khác biệt, và mỗi câu chuyện đều có ngôn ngữ cảm xúc cũng như ngôn ngữ hình ảnh riêng. Một tác phẩm trinh thám cần một ngôn ngữ hình ảnh khác với một bài thơ lãng mạn. Một cuốn tiểu thuyết thanh thiếu niên lại đòi hỏi một cách thể hiện khác. Công việc của tôi là lắng nghe câu chuyện đó và tìm ra ngôn ngữ hình ảnh phù hợp nhất để truyền tải nó", Ahmed nói.

Trong bối cảnh hình ảnh AI đang tràn ngập ngành xuất bản, Nosheen vẫn kiên định đề cao bàn tay con người: "AI có thể tạo ra một hình ảnh, nhưng nó không biết cùng ta cười, cùng ta khóc, không biết ôm ta, bắt tay ta hay nhìn thẳng vào mắt ta. Những tương tác tưởng chừng nhỏ bé ấy lại mang ý nghĩa rất to lớn".

Rachel Hill, Giám đốc điều hành của AOI, bày tỏ: “Thật đáng lo ngại khi thấy rất nhiều họa sĩ minh họa đang dần mất việc làm và thu nhập vì AI… Các họa sĩ minh họa không đòi hỏi bất kỳ ưu đãi đặc biệt nào. Họ chỉ muốn kiếm sống từ công việc của mình”.

“Chúng tôi đang thúc đẩy các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn…, đồng thời, chúng tôi cần chính phủ, khách hàng và các công ty công nghệ nhìn nhận những mối quan tâm này một cách nghiêm túc. Nếu muốn ngành minh họa phát triển mạnh mẽ trong tương lai, chúng ta cần bảo vệ người sáng tạo, những người đặt nền móng cho sự phát triển đó”, Hill nhấn mạnh.