Ngày Dân số Thế giới 2026: Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng

Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số thế giới 11/7 với chủ đề: "Chung tay hiện thực khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng" do Bộ Y tế và UBND tỉnh Hưng Yên phối hợp cùng Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tổ chức.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, ông Lê Quang Hòa - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam; ông Matt Jackson - Trưởng Đại diện UNPFA tại Việt Nam; đại sứ quán một số nước cùng đại diện lãnh đạo nhiều bộ, ban, ngành, tổ chức đoàn thể trung ương và lãnh đạo các sở, ngành liên quan của Hưng Yên tham dự.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh đối với công tác dân số, Việt Nam luôn xác định "Dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc".

Quan điểm đó thể hiện tại Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới và Luật Dân số số 113/2025/QH15.

Theo Thứ trưởng, chủ đề Ngày Dân số Thế giới năm nay thể hiện thông điệp rất rõ ràng: đặt thanh niên vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển, tạo điều kiện để thế hệ trẻ được học tập, chăm sóc sức khỏe, phát triển toàn diện và chủ động hiện thực hóa những khát vọng của mình.

Tại sự kiện quan trọng này, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam và Trưởng đại diện văn phòng UNFPA tại Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh vai trò trung tâm của con người, nhất là thế hệ trẻ, trong tiến trình phát triển bền vững.

Việt Nam đang ở trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng với gần 70 triệu người trong độ tuổi 15-64 tuổi là cơ hội lớn để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Ông Lê Quang Hòa - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên phát biểu.

Thế giới đang đứng trước những biến động nhân khẩu học sâu sắc

Tại buổi lễ, các đại biểu cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn có nhiều thay đổi lớn về nhân khẩu học, tạo ra cả cơ hội và thách thức đối với sự phát triển của các quốc gia.

Theo Báo cáo Thanh niên thế giới năm 2026 của Liên Hợp Quốc, thế giới hiện có khoảng 1,3 tỷ thanh niên trong độ tuổi từ 15-24, mức cao nhất trong lịch sử nhân loại. Trong đó, gần 760 triệu người đang sinh sống tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình thấp.

Tuy nhiên, tỷ trọng thanh niên trong tổng dân số thế giới đang có xu hướng giảm nhanh. Nếu năm 2000, nhóm tuổi 15-24 chiếm 17,8% dân số thì đến năm 2025 chỉ còn 15,6% và dự báo giảm xuống còn 13,3% vào năm 2050.

Nhiều quốc gia châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số rất nhanh và tỷ lệ thanh niên ngày càng thấp.

Bên cạnh đó, thế giới vẫn còn nhiều vấn đề đáng lo ngại liên quan đến sức khỏe sinh sản và sức khỏe thanh thiếu niên.

Hiện nay, cứ 5 phụ nữ từ 20-24 tuổi trên thế giới thì có gần một người kết hôn hoặc chung sống trước tuổi 18. Mỗi năm, hàng triệu trẻ em gái vị thành niên mang thai và sinh con, đặc biệt tại các quốc gia có thu nhập thấp.

Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, mỗi ngày thế giới ghi nhận hơn một triệu ca mắc mới các bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó thanh niên là nhóm có nguy cơ cao.

Những con số này cho thấy việc đầu tư cho thanh niên không chỉ là trách nhiệm của từng quốc gia mà còn là nhiệm vụ mang tính toàn cầu.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, ông Lê Quang Hòa - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên và bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam và các đại biểu.

Việt Nam tận dụng cơ hội dân số vàng nhưng cũng đối mặt nhiều thách thức

Trong hơn ba thập kỷ qua, công tác dân số Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Chất lượng dân số từng bước được nâng cao; tuổi thọ trung bình tăng; tỷ lệ tử vong bà mẹ, trẻ em giảm mạnh; tình trạng suy dinh dưỡng được cải thiện rõ rệt.

Những kết quả này góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy bình đẳng giới và thực hiện thành công nhiều Mục tiêu phát triển bền vững.

Đến đầu năm 2026, dân số Việt Nam đã vượt 102 triệu người. Việt Nam hiện đang trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng, với khoảng 67,4% dân số trong độ tuổi lao động, tạo ra lợi thế rất lớn để phát triển kinh tế - xã hội.

Đây được xem là "cơ hội vàng" để Việt Nam bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Tuy nhiên, Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức mới đó là, xu hướng mức sinh giảm thấp kéo dài có thể dẫn đến thiếu hụt lực lượng lao động trong tương lai; Quá trình già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng, trong khi tỷ số giới tính khi sinh vẫn ở mức cao, vượt xa ngưỡng cân bằng tự nhiên.

Ngoài ra, tình trạng tảo hôn, mang thai ở tuổi vị thành niên tại một số địa phương, đặc biệt vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vẫn còn tồn tại.

Chiều cao, thể lực và chất lượng nguồn nhân lực trẻ tuy được cải thiện nhưng vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng.

Nếu không có giải pháp kịp thời, những vấn đề này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dân số và năng lực cạnh tranh quốc gia trong tương lai.

Bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam phát biểu.

Đầu tư cho thanh niên là đầu tư cho tương lai đất nước

Theo Báo cáo Tài khoản chuyển nhượng quốc gia do Cục Thống kê và UNFPA thực hiện, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa vào lao động giá rẻ sang dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực.

Điều này đòi hỏi thanh niên phải được đặt ở vị trí trung tâm trong các chính sách phát triển.

Một lực lượng thanh niên khỏe mạnh, được học tập tốt, được trao quyền và có cơ hội phát triển sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và tiến bộ xã hội. Đây cũng chính là thông điệp cốt lõi của Ngày Dân số Thế giới năm nay.

Thời gian qua, hệ thống chính sách về dân số tiếp tục được hoàn thiện đồng bộ. Quốc hội đã thông qua Luật Dân số và phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.

Đồng thời, Nghị định và các thông tư hướng dẫn thi hành Luật Dân số; các Quyết định phê duyệt Chương trình, kế hoạch, đề án về nâng cao chất lượng dân số, thích ứng với già hóa dân số, phát triển nguồn nhân lực và chăm sóc sức khỏe sinh sản cũng đang được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, năm 2026 cũng là dấu mốc đặc biệt khi công tác dân số Việt Nam tròn 65 năm hình thành và phát triển. Suốt chặng đường đó, các thế hệ cán bộ làm công tác dân số đã không ngừng nỗ lực, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Ông Matt Jackson - Trưởng Đại diện UNPFA tại Việt Nam phát biểu.

Hiện thực hóa khát vọng của thanh niên trong kỷ nguyên mới

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thanh niên hôm nay là lực lượng lao động chủ lực, trực tiếp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và xây dựng xã hội văn minh, tiến bộ. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định "Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do thanh niên".

Ngày nay, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng vươn lên trở thành quốc gia phát triển, hiện đại, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh vào giữa thế kỷ XXI, thanh niên càng phải khẳng định vai trò tiên phong, biến khát vọng thành hành động cụ thể, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược của Đảng và dân tộc.

Đảng và Nhà nước luôn quan tâm, hỗ trợ, có cơ chế, chính sách để thanh niên thực hiện được những ước mơ, đóng góp cho dân tộc Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới.

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng, vai trò của thanh niên càng trở nên quan trọng.

Ngành Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức quốc tế triển khai hiệu quả Luật Dân số, các chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản, nâng cao chất lượng dân số và phát triển thanh niên.

Qua đó, góp phần xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam khỏe mạnh, có tri thức, kỹ năng, khát vọng cống hiến và đủ năng lực đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Các đại biểu tham dự lễ mít tinh.

Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số thế giới 11/7.