Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026:Bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Bế mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026: Tôn vinh giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông, củng cố tình đoàn kết toàn dân tộc Ngân vang điệu khèn tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV Nhiều điểm mới tại Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026

Không chỉ tôn vinh bản sắc, Ngày hội còn lan tỏa thông điệp về trách nhiệm gìn giữ di sản, phát huy sức mạnh văn hóa trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát triển bền vững.

Diễn ra từ ngày 9-11.10 tại tỉnh Điện Biên, Ngày hội do Bộ VHTTDL phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên tổ chức, với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Mông, hội tụ và tỏa sáng”, đã mang đến không gian giao lưu văn hóa giàu bản sắc, quy tụ các nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên, vận động viên và đồng bào Mông từ 11 tỉnh: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An và Đắk Lắk.

Khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026

Làm giàu sắc màu văn hóa Mông

Trong phát biểu chỉ đạo tại lễ khai mạc tối 9.10, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh, kho tàng văn hóa dân gian phong phú của đồng bào Mông, từ trang phục truyền thống, kỹ thuật thêu, vẽ hoa văn bằng sáp ong đến tiếng khèn, tiếng sáo và các lễ hội, phong tục, là tài sản quý giá, góp phần làm phong phú nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng. Những giá trị ấy không chỉ thuộc về riêng một cộng đồng mà còn góp phần kết nối 54 dân tộc anh em, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển công nghệ số, yêu cầu bảo tồn di sản càng trở nên cấp thiết. Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội lưu ý nguy cơ một số giá trị văn hóa dân tộc thiểu số bị mai một, thất truyền; đồng thời nhấn mạnh cần gắn bảo tồn, phát huy văn hóa với nâng cao đời sống nhân dân, phát triển du lịch, tạo sinh kế và xây dựng bản làng ấm no, hạnh phúc. Việc quan tâm, đãi ngộ nghệ nhân, những người trực tiếp gìn giữ và trao truyền di sản, cũng là điều kiện quan trọng để văn hóa tiếp tục được nối dài qua các thế hệ.

Kho tàng văn hóa dân gian phong phú của đồng bào Mông, từ trang phục truyền thống, kỹ thuật thêu, vẽ hoa văn bằng sáp ong đến tiếng khèn, tiếng sáo và các lễ hội, phong tục, là tài sản quý giá, góp phần làm phong phú nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng. Những giá trị ấy không chỉ thuộc về riêng một cộng đồng mà còn góp phần kết nối 54 dân tộc anh em, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

(Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội ĐỖ VĂN CHIẾN)

Cùng chung định hướng đó, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy, Trưởng ban Chỉ đạo Ngày hội, khẳng định việc phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc là nhiệm vụ lâu dài, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân và tạo nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững.

Theo Thứ trưởng, cộng đồng phải giữ vai trò chủ thể trong bảo tồn văn hóa; các hoạt động giới thiệu, thực hành di sản cần đi đôi với truyền dạy cho thế hệ trẻ, gắn văn hóa với du lịch và sinh kế, để những giá trị truyền thống thực sự hiện diện trong đời sống hôm nay.

Những định hướng này cũng là sợi chỉ xuyên suốt các hoạt động của Ngày hội, từ sân khấu nghệ thuật đến những không gian trải nghiệm gần gũi với đời sống cộng đồng.

Từ sân khấu đến không gian văn hóa cộng đồng

Điểm nhấn của Ngày hội là chương trình nghệ thuật “Sắc màu văn hóa dân tộc Mông, hội tụ và tỏa sáng”. Thông qua âm nhạc, múa, diễn xướng và những chất liệu văn hóa truyền thống, chương trình tái hiện đời sống tinh thần phong phú của đồng bào Mông, đồng thời thể hiện sự tiếp nối giữa bản sắc dân tộc với nhịp sống đương đại.

Nếu chương trình khai mạc tạo ấn tượng bằng ngôn ngữ sân khấu, Liên hoan văn nghệ quần chúng và trình diễn trang phục truyền thống lại mang đến những sắc thái gần gũi, giàu tính cộng đồng. Các đoàn tham gia giới thiệu những tiết mục dân ca, dân vũ, âm nhạc truyền thống và trang phục đặc trưng, phản ánh tình yêu quê hương, đời sống lao động, sinh hoạt và niềm tự hào về nguồn cội.

Qua từng phần trình diễn, di sản không chỉ được giới thiệu như những giá trị cần lưu giữ mà còn được thực hành, trao truyền và làm mới trong đời sống. Sự tham gia của nghệ nhân, diễn viên quần chúng và đồng bào từ nhiều địa phương tạo điều kiện để các cộng đồng giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, qua đó tăng cường sự gắn bó và ý thức gìn giữ bản sắc.

Nhiều hoạt động đặc sắc tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông

Một trong những điểm đến thu hút đông đảo người dân và du khách là Phố đi bộ Mường Thanh. Không gian trưng bày văn hóa của 11 tỉnh cùng các khu vực trải nghiệm do những xã, phường của Điện Biên tổ chức đã tạo nên bức tranh nhiều màu sắc về đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Mông. Những bộ trang phục rực rỡ, sản phẩm thủ công, nhạc cụ dân gian, ẩm thực và các hoạt động giới thiệu phong tục, tập quán giúp công chúng tiếp cận văn hóa bằng nhiều hình thức sinh động.

Đáng chú ý, nghề dệt lanh và nghệ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải được giới thiệu thông qua các hoạt động trải nghiệm, giúp người xem hiểu thêm về kỹ thuật, sự khéo léo và tri thức được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Sức hút của không gian này không chỉ nằm ở sự phong phú của các gian trưng bày mà còn ở khả năng đưa công chúng đến gần hơn với di sản. Thay vì chỉ quan sát, người dân và du khách có thể trực tiếp tìm hiểu sản phẩm, khám phá nghề truyền thống, thưởng thức dân ca, dân vũ và trải nghiệm ẩm thực. Nhờ đó, những giá trị văn hóa vốn gắn với bản làng được giới thiệu rộng rãi, trở nên gần gũi hơn với đời sống hiện đại.

Bên cạnh các hoạt động nghệ thuật và trưng bày, những môn thể thao, trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, ném pa pao, tù lu và bóng đá nữ cũng góp phần tạo nên không khí sôi nổi. Đây không chỉ là dịp rèn luyện sức khỏe, giao lưu giữa các đoàn mà còn là cách giới thiệu những hình thức sinh hoạt văn hóa gắn bó với cộng đồng.

Việc kết hợp nghệ thuật, nghề thủ công, ẩm thực và thể thao đã tạo nên diện mạo đa dạng cho Ngày hội. Mỗi hoạt động góp thêm một lát cắt về đời sống đồng bào Mông, từ khả năng sáng tạo, kỹ năng lao động đến tinh thần gắn kết cộng đồng. Sự tham gia đông đảo của người dân và du khách tại Phố đi bộ Mường Thanh cho thấy sức hấp dẫn của những giá trị truyền thống khi được giới thiệu bằng hình thức trực quan, giàu tính trải nghiệm.

Một trong những ý nghĩa nổi bật của Ngày hội là tạo cơ hội để các địa phương có đồng bào Mông sinh sống gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm bảo tồn văn hóa, đồng thời quảng bá những giá trị đặc sắc đến đông đảo công chúng. Qua đó, văn hóa không chỉ được nhìn nhận ở khía cạnh tinh thần mà còn mở ra tiềm năng phát triển du lịch, sản phẩm thủ công và sinh kế bền vững cho người dân.

Tuy nhiên, giá trị của di sản không chỉ nằm ở việc được giới thiệu trong các sự kiện mà quan trọng hơn là khả năng tiếp tục tồn tại trong đời sống thường ngày. Điều này đòi hỏi sự quan tâm đối với nghệ nhân, việc truyền dạy tiếng nói, chữ viết, dân ca, dân nhạc, dân vũ và nghề thủ công cho thế hệ trẻ, cũng như phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong lựa chọn cách gìn giữ bản sắc.

Tối 11.10, lễ bế mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 khép lại những ngày hội tụ, giao lưu và lan tỏa sắc màu văn hóa tại Điện Biên. Nhưng ý nghĩa của Ngày hội không dừng lại ở những chương trình nghệ thuật, gian trưng bày hay cuộc tranh tài thể thao. Điều đọng lại là niềm tự hào về bản sắc, sự gắn bó giữa các địa phương và nhận thức rõ hơn về trách nhiệm gìn giữ di sản trong mỗi cộng đồng...