Thức ăn để trong tủ lạnh bao lâu thì nên bỏ?

Nhiều gia đình có thói quen nấu một lần, chia thành nhiều bữa hoặc giữ lại thức ăn thừa để dùng vào ngày hôm sau. Đây là cách tiết kiệm thời gian, hạn chế lãng phí thực phẩm, nhưng nếu bảo quản không đúng cách, thức ăn có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Điều đáng lưu ý là thực phẩm không phải lúc nào cũng có dấu hiệu hư hỏng rõ ràng. Món ăn vẫn có thể trông bình thường, không có mùi lạ nhưng không còn an toàn để sử dụng. Vì vậy, nắm được thời gian bảo quản phù hợp với từng nhóm thực phẩm là điều cần thiết.

1. Thức ăn đã nấu chín: Nên dùng trong 3-4 ngày

Ảnh minh họa

Các món ăn đã nấu chín như thịt kho, thịt luộc, cá nấu chín, món xào, canh và thức ăn thừa nói chung có thể bảo quản trong ngăn mát khoảng 3-4 ngày nếu được làm lạnh và giữ ở nhiệt độ phù hợp.

Theo hướng dẫn an toàn thực phẩm của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), thức ăn thừa đã nấu chín nên được bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ không quá 4 độ C và sử dụng trong vòng 3-4 ngày.

Tuy nhiên, thời gian này chỉ áp dụng khi thực phẩm được xử lý đúng cách. Thức ăn cần được cho vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu hoặc lấy ra khỏi nguồn giữ nóng. Nếu nhiệt độ môi trường trên 32 độ C, thời gian này rút xuống còn 1 giờ.

Không nên để nồi canh, nồi thịt hoặc đĩa thức ăn trên bàn quá lâu rồi mới cất vào tủ lạnh. Với lượng thức ăn lớn, nên chia thành các hộp nhỏ, nông để thực phẩm nguội nhanh và được làm lạnh đồng đều hơn.

Khi muốn dùng lại, chỉ lấy lượng vừa đủ cho một bữa và hâm nóng kỹ. Nếu không thể ăn hết trong khoảng thời gian khuyến nghị, có thể cấp đông sớm thay vì tiếp tục để trong ngăn mát.

2. Cơm nguội: Cần đặc biệt chú ý cách bảo quản

Cơm là thực phẩm quen thuộc nhưng cũng cần được xử lý cẩn thận sau khi nấu. Gạo có thể chứa bào tử của vi khuẩn Bacillus cereus. Một số bào tử có khả năng tồn tại sau quá trình nấu, sau đó phát triển nếu cơm bị để ở nhiệt độ phòng quá lâu.

Đáng chú ý, việc hâm nóng lại không phải lúc nào cũng loại bỏ được độc tố đã hình thành trong cơm bảo quản không đúng cách.

Vì vậy, nên chia cơm thành các phần nhỏ, cho vào hộp sạch và làm lạnh càng sớm càng tốt. Không nên để cơm nguội ngoài bàn trong nhiều giờ rồi mới cất vào tủ lạnh.

Đối với cơm đã nấu chín, hướng dẫn bảo quản của các cơ quan an toàn thực phẩm có thể khác nhau. Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA) khuyến cáo làm nguội cơm nhanh, bảo quản trong tủ lạnh và sử dụng trong vòng 24 giờ; trong khi một số hướng dẫn khác cho phép thời gian dài hơn nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện an toàn. Để thận trọng, các gia đình có thể ưu tiên sử dụng cơm nguội trong vòng 24 giờ, đặc biệt khi không chắc chắn về điều kiện bảo quản.

Nếu cơm đã để ở nhiệt độ phòng quá lâu hoặc không rõ thời gian bảo quản, nên bỏ đi thay vì cố tận dụng.

3. Thịt, cá và hải sản đã chế biến

Thịt, cá và hải sản sau khi nấu chín cần được bảo quản đúng cách để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. Dù đã được làm chín, những thực phẩm này vẫn có thể bị nhiễm vi khuẩn trong quá trình sơ chế, chia phần hoặc bảo quản.

Theo hướng dẫn của USDA, thịt, cá và các món ăn đã nấu chín còn thừa thường có thể bảo quản trong ngăn mát từ 3-4 ngày, với điều kiện nhiệt độ tủ lạnh duy trì ở mức không quá 4 độ C và thực phẩm được làm lạnh kịp thời. 

Tuy nhiên, các món có nước sốt, nước dùng hoặc được chế biến với nhiều nguyên liệu cần được đựng trong hộp sạch, có nắp đậy kín. Không nên để thức ăn tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm sống, đặc biệt là thịt và hải sản chưa chế biến.

Nếu chưa có kế hoạch sử dụng trong vài ngày, nên chia thành từng phần nhỏ và cấp đông. Khi cần dùng, hãy rã đông trong ngăn mát hoặc bằng phương pháp an toàn, tránh để thực phẩm rã đông trên bàn ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.

4. Rau củ đã nấu chín và các món ăn kèm

Rau luộc, rau xào, canh rau hay các món ăn từ nấm thường được nhiều gia đình giữ lại để dùng cho bữa tiếp theo. Tuy nhiên, không nên cho rằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật luôn an toàn hơn thịt, cá khi bảo quản lâu.

Rau củ đã nấu chín có thể bị nhiễm khuẩn trong quá trình chế biến hoặc sau khi tiếp xúc với dụng cụ, tay và các thực phẩm khác. Vì vậy, những món này cũng cần được làm lạnh sớm, đựng trong hộp sạch và bảo quản ở nhiệt độ phù hợp.

Với rau củ đã nấu chín còn thừa, có thể áp dụng nguyên tắc chung dành cho thức ăn thừa là sử dụng trong vòng 3-4 ngày nếu bảo quản đúng cách. Nếu món ăn đã để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu, không nên cất vào tủ lạnh với hy vọng có thể sử dụng an toàn vào hôm sau.

Đối với salad trộn sẵn, đặc biệt là món có trứng, thịt, hải sản hoặc nước sốt, cần chú ý thêm đến thời gian bảo quản của từng thành phần. Nếu không chắc chắn về điều kiện giữ lạnh, nên thận trọng và không tiếp tục sử dụng.

Những dấu hiệu cho thấy thức ăn nên được bỏ đi

Bên cạnh thời gian bảo quản, người dùng cũng cần chú ý đến tình trạng thực phẩm. Một số dấu hiệu thường gặp cho thấy thức ăn có thể đã hỏng gồm:

Xuất hiện mùi chua, mùi ôi hoặc mùi khác thường.

Bề mặt thực phẩm nhớt, đổi màu bất thường hoặc xuất hiện nấm mốc.

Hộp đựng phồng lên, rò rỉ hoặc có dấu hiệu bất thường.

Thức ăn đã được bảo quản quá thời gian khuyến nghị hoặc không rõ đã để trong tủ lạnh bao lâu.

Dù vậy, không phải thực phẩm nhiễm vi khuẩn gây bệnh nào cũng có biểu hiện dễ nhận biết. Theo USDA, thực phẩm có thể trông bình thường nhưng vẫn không an toàn để ăn. Vì vậy, không nên nếm thử để kiểm tra xem thức ăn đã hỏng hay chưa.

Cách bảo quản thức ăn thừa an toàn hơn

Để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm và hạn chế lãng phí, mỗi gia đình nên duy trì một số thói quen đơn giản:

Làm lạnh sớm: Cho thức ăn vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu. Nếu nhiệt độ môi trường trên 32 độ C, thời gian này giảm còn 1 giờ.

Chia thành hộp nhỏ: Không nên để nguyên nồi canh hoặc nồi thức ăn lớn trong tủ lạnh vì thực phẩm có thể nguội chậm.

Duy trì nhiệt độ phù hợp: Ngăn mát nên được giữ ở mức 4 độ C trở xuống.

Ghi ngày bảo quản: Dán nhãn ngày nấu hoặc ngày cất vào tủ lạnh để dễ theo dõi thời gian sử dụng.

Hâm nóng kỹ: Khi dùng lại, cần hâm nóng toàn bộ món ăn đến khoảng 74 độ C; với lò vi sóng, nên đảo hoặc xoay thực phẩm để tránh chỗ nóng, chỗ lạnh.

Cấp đông nếu chưa dùng sớm: Cấp đông giúp kéo dài thời gian bảo quản, nhưng không thể khắc phục thực phẩm đã bị xử lý hoặc bảo quản sai cách trước đó.