Ngày Khí tượng Thế giới 2026: Ưu tiên quan trắc để ứng phó biến đổi khí hậu

Thông điệp Ngày Khí tượng thế giới 2026 nhấn mạnh vai trò thiết yếu của việc gia tăng năng lực quan trắc khí tượng thủy văn để bảo vệ con người trước thiên tai, biến đổi khí hậu thúc đẩy phát triển bền vững.

Quan trắc viên Trạm Khí tượng Hải văn Hòn Dấu, Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ. Ảnh: Lê Xuân Tùng, Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Quan trắc viên Trạm Khí tượng Hải văn Hòn Dấu, Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ. Ảnh: Lê Xuân Tùng, Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Hướng tới Ngày Nước thế giới và ngày Khí tượng thế giới năm 2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành văn bản hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế tại Việt Nam tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Nước thế giới (22/3) và Ngày Khí tượng thế giới (23/3) năm 2026.

Năm nay, Ngày Nước thế giới được Liên Hợp Quốc phát động ̣với chủ đề “Water and Gender” (Nước và Bình đẳng giới) nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa nước, vệ sinh an toàn và bình đẳng giới trong nỗ lực thúc đẩy phát triển bền vững và bảo đảm quyền con người.

Còn Ngày Khí tượng thế giới năm 2026 có chủ đề “Quan trắc hôm nay, bảo vệ ngày mai", khẳng định vai trò then chốt của dữ liệu quan trắc khí tượng, thủy văn và môi trường trong việc bảo vệ tài sản, tính mạng người dân và hệ sinh thái trước các rủi ro khí hậu ngày càng gia tăng.

Poster Ngày Khí tượng thế giới 2026 do Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) công bố: "Quan trắc hôm nay, bảo vệ ngày mai". Ảnh: Cục Khí tượng Thủy văn.

Poster Ngày Khí tượng thế giới 2026 do Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) công bố: "Quan trắc hôm nay, bảo vệ ngày mai". Ảnh: Cục Khí tượng Thủy văn.

Hưởng ứng hai sự kiện trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các Bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong khai thác thông tin dự báo, cảnh báo sớm để chủ động thích ứng biến đổi khí hậu và nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai.

Các đơn vị cần bảo đảm an ninh nguồn nước quốc gia, hoàn thiện chiến lược và quy hoạch quản lý, khai thác tài nguyên nước; xây dựng cơ sở dữ liệu chung nhằm hài hòa giữa phòng, chống thiên tai, cấp nước cho sinh hoạt, sản xuất và bảo vệ môi trường.

Bộ cũng yêu cầu triển khai Đề án hiện đại hóa ngành khí tượng thủy văn giai đoạn đến năm 2025 và thời kỳ 2026 - 2030, gắn với quy hoạch mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia và nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo thời tiết nguy hiểm.

Liên Hợp Quốc kêu gọi đầu tư hệ thống quan trắc và cảnh báo sớm toàn cầu

Theo thông tin từ Cục Khí tượng Thủy văn ngày 16/3, hướng tới Ngày Khí tượng Thế giới năm 2026 Liên Hợp Quốc đã phát đi thông điệp của Tổng Thư ký António Guterres cho biết, trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan thì khoa học dự báo và hệ thống quan trắc khí tượng được xem là tuyến phòng thủ đầu tiên giúp các quốc gia chủ động ứng phó.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN.

Theo Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cùng các cơ quan khí tượng quốc gia đang xây dựng mạng lưới dữ liệu toàn cầu, kết nối thông tin từ đất liền, đại dương, khí quyển và không gian để chuyển các số liệu quan trắc thành dự báo và cảnh báo sớm. Tuy nhiên, ông đánh giá hệ thống quan trắc toàn cầu vẫn tồn tại nhiều khoảng trống, đặc biệt tại các quốc gia kém phát triển và các quốc đảo nhỏ đang phát triển.

Nhân Ngày Khí tượng Thế giới năm 2026, Liên Hợp Quốc kêu gọi các chính phủ, tổ chức tài chính phát triển và khu vực tư nhân tăng cường đầu tư cho hệ thống quan trắc toàn cầu, từ các trạm đo mặt đất đến vệ tinh, đồng thời thúc đẩy chia sẻ dữ liệu minh bạch và công bằng.

Bên cạnh đó, Liên Hợp Quốc cũng thúc đẩy sáng kiến “Cảnh báo sớm cho tất cả”, hướng tới mục tiêu đến năm 2027 mọi người dân trên thế giới đều được tiếp cận hệ thống cảnh báo thiên tai kịp thời.

Theo Tổng Thư ký António Guterres, đầu tư vào quan trắc và cảnh báo sớm không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại do thiên tai mà còn góp phần củng cố an ninh, tăng khả năng chống chịu và thúc đẩy phát triển bền vững trên toàn cầu.

Còn thông điệp của Tổng Thư ký Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) Celeste Saulo về Ngày Khí tượng Thế giới công bố ngày 25/2 nhấn mạnh, vai trò của hệ thống quan trắc toàn cầu. Đây là nền tảng cho nhiều quyết định quan trọng, từ điều hướng hàng không, phòng chống lũ lụt, quy hoạch năng lượng đến sản xuất nông nghiệp và đầu tư hạ tầng, đồng thời tạo ra các dự báo và cảnh báo sớm giúp cứu sống hàng nghìn người.

Theo bà Celeste Saulo, Ngày Khí tượng Thế giới năm 2026 làm nổi bật ý nghĩa của hoạt động quan trắc khí tượng trong việc bảo vệ con người và hành tinh trong tương lai. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, WMO kêu gọi thu hẹp khoảng cách về dữ liệu và hệ thống quan trắc, bảo đảm mọi quốc gia đều có thể tiếp cận thông tin khí tượng.

Thảo Ngân

Nguồn Mekong Asean: https://mekongasean.vn/ngay-khi-tuong-the-gioi-2026-uu-tien-quan-trac-de-ung-pho-bien-do-i-khi-hau-52760.html