Ngày này năm xưa (2/6): Ngày mất nhà bác học Lê Quý Đôn
Cùng nhìn lại một số sự kiện lịch sử của dân tộc Việt Nam diễn ra vào ngày này năm xưa (2/6):
*Ngày 2/6/1784, là ngày mất nhà bác học Lê Quý Đôn, ông thọ 58 tuổi. Lê Quý Đôn là nhà bác học lớn Việt Nam thời hậu Lê. Ông sinh 2/8-1726 ở Diên Hà, Tiên Hưng, Sơn Nam, Thái Bình. Xuất thân trong một gia đình khoa bảng lâu đời, từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh, trí nhớ phi thường, được xem là "thần đồng".
Về triết học, tư tưởng của ông đã có nhân tố duy vật. Về chính trị, ông luôn thể hiện tinh thần độc lập tự chủ, tin tưởng ở khả nǎng cải tạo xã hội và cải tạo thiên nhiên của con người. Để cải tạo xã hội và thiên nhiên, ông chủ trương phải “biết nhiều, nghe rộng mới làm nên sự nghiệp”.
Lê Quý Đôn am hiểu hầu hết các tri thức về khoa học mà người Việt Nam thế kỷ XVIII có được. Ông hiểu rộng và viết nhiều về triết học, sử học, vǎn học, luật học, viết cả về nông nghiệp (nhất là về cây lúa) và các ngành nghề khác. Ông đã để lại một số tác phẩm có tính chất bách khoa như: “Vân đài loại ngữ”. Đây là bộ sách tổng hợp, hệ thống hóa tri thức về khoa học, nghệ thuật, triết lý, địa lý, lý luận vǎn học, giáo dục học. Tác phẩm “Phủ biên tạp lục” là bộ sách bách khoa thư địa phương. Tác phẩm “Kiến vǎn tiểu lục” là bộ bách khoa về Việt Nam từ đất nước, lịch sử đến con người.
*Nguyễn Huy Oánh, nhà vǎn, nhà thơ đời Lê Hiển Tông. Ông sinh ngày 4/11/1713 ở trường Lưu, Lai Thạch, La Sơn, Hà Tĩnh (cũ). Nǎm 1748 ông đỗ Thám hoa, làm đến Tả thị lạng Bộ Lại và thǎng Đô ngự sử. Ông từng được cử đi sứ, làm đến Thượng thư Bộ Hộ. Anh ông là Nguyễn Quýnh, cũng nổi tiếng vǎn thơ. Con ông là Nguyễn Huy Tự, tác giả truyện thơ "Hoa tiên". Cháu ông là Nguyễn Huy Hổ, tác giả truyện thơ "Mai Đình Mộng Ký". Các tác phẩm chính của Nguyễn Huy Oánh là: "Phụng sử yên kinh tập", "Bắc dư tập lãm", "Sơ học chỉ nam", "Phụng sự yên đài tổng ca", "Cổ lễ nhạc chương thi vǎn tập". Ông mất ngày 2/6/1789, thọ 76 tuổi.
*Ngày 2/6/1897, Toàn quyền Đông Dương lúc bấy giờ là Pôn Dume đa ra nghị định về chính sách thuế thân đối với người dân ở Bắc Kỳ. Nội dung của chính sách như sau: thuế thân đánh vào người từ 18 tuổi đến 60 tuổi. Tất cả những ai trong diện đóng thuế thân đều phải có thẻ thuế thân. Trên thẻ có chữ ký hoặc điểm chỉ, có dấu triện của Lý trưởng. Mỗi nǎm thay thẻ một lần, màu sắc thẻ cũng phải thay đổi hàng nǎm. Đi đâu cũng phải mang thẻ. Trường hợp không mang thẻ mà bị cảnh sát bắt giữ thì phải nộp tiền để lấy thẻ mới. Nếu dùng thẻ của người khác phải nộp phạt. Người cho mượn thẻ cũng bị phạt. Về thực chất, thuế thân là môt thứ thuế coi con người là một loại hàng hóa, đánh vào đông đảo tầng lớp bình dân nghèo khó.
*Ngày 2/6/1949, câu nói "Sự thành công phần lớn là do các cán bộ, vậy các cán bộ phải cố gắng hơn mọi người để làm kiểu mẫu cho mọi người”. Là lời huấn thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Thư gửi Quân đội quốc gia, dân quân và công nhân quốc phòng, được đăng trên Báo Cứu quốc, số 1258, ngày 02 tháng 6 năm 1949.
Tin nóng
Tour World Cup 2026 đang được chào bán với giá từ vài trăm triệu đến gần 2 tỷ đồng/người, song vẫn thu hút nhiều khách Việt có điều kiện.
Ngày 1/6, Phu nhân Ngô Phương Ly đã thăm Trung tâm Asilo de San Vicente de Paul, một trong những cơ sở từ thiện lâu đời nhất tại Manila, và thăm Triển lãm Likhang Filipino tại Pasay.
Trong một năm triển khai Phaco không dao, Bệnh viện Mắt Sài Gòn điều trị thành công hơn 6.000 bệnh nhân. Theo đơn vị, 98,9% bệnh nhân phục hồi thị lực trong 3 ngày sau phẫu thuật.
Quán bar ở Tokyo do các nhà sư điều hành hút khách nhờ cocktail lấy cảm hứng từ 'thiên đường', 'địa ngục' cùng trải nghiệm tụng kinh, thư pháp và nghi lễ quan tài độc đáo.
Nếu trước đây việc nghệ sĩ biểu diễn trong nhà riêng thường chỉ xuất hiện ở những bữa tiệc xa xỉ, thì nay mô hình này ngày càng trở nên phổ biến hơn. Những mini show trong phòng khách, giữa sân vườn phục vụ vài chục người nghe đang trở thành xu hướng của một tầng lớp trung lưu đô thị.
Ngày 1-6, đơn vị vận tải biển tuyến TPHCM - Côn Đảo đã khai trương tàu cao tốc Phú Quý Express 02, dòng tàu cao tốc hiện đại dự kiến đưa vào khai thác từ ngày 6-6.
Tin mới
Cách đây 115 năm, ngày 5/6/1911 người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành rời Bến cảng Nhà Rồng, mang theo khát vọng cháy bỏng tìm đường cứu nước.
Một quán bia ở Huế đang gây sốt mạng xã hội khi đưa ca Huế, trình diễn áo dài và các tiết mục văn hóa truyền thống vào không gian giải trí vốn quen thuộc với giới trẻ.
Tối 1/6, tại Hà Nội, chương trình nghệ thuật 'Sấm Đọi Tam – vang hồn Việt' do sinh viên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội thực hiện đã đưa khán giả bước vào hành trình khám phá lịch sử, văn hóa và giá trị của nghề làm trống Đọi Tam (Ninh Bình). Thông qua ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, chương trình góp phần lan tỏa tình yêu di sản và khơi dậy niềm tự hào về bản sắc dân tộc.
Tối 1/6, Nhà Thiếu nhi tỉnh Cà Mau (cơ sở 2) đã tổ chức chương trình nghệ thuật chào mừng Ngày Quốc tế Thiếu nhi, hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em và khởi động các hoạt động hè năm 2026.
Nắng nóng kỷ lục đang khiến người Việt và nhiều người nước ngoài tại Anh chật vật thích nghi, khi điều hòa vẫn là thiết bị hiếm gặp trong phần lớn hạ tầng nhà ở.
Nằm giữa núi rừng xanh thẳm của xã Kim Điền, khu du lịch sinh thái Thác Mơ nổi lên như một điểm đến hấp dẫn với vẻ đẹp hoang sơ, thơ mộng. Tuy nhiên, sau một thời gian dài đưa vào khai thác, tiềm năng của Thác Mơ vẫn chưa được đánh thức một cách trọn vẹn để trở thành điểm đến xứng tầm trên bản đồ du lịch địa phương.
Mỗi mùa hè, hàng chục nghìn du khách từ Hà Nội và các tỉnh phía Bắc lựa chọn đường sắt làm hành trình đến Quảng Trị. Nhiều người không còn xem đây chỉ là phương tiện di chuyển thuần túy, mà là khởi đầu của những trải nghiệm. Khi những chuyến tàu di sản Huế-Đà Nẵng chứng minh được sức hút vượt trội của du lịch đường ray, Quảng Trị cũng đang đứng trước cơ hội vàng để định hình một sản phẩm du lịch mới: Khám phá miền di sản bằng tàu hỏa.
Hơn 20 năm qua, có một người đàn ông lặng lẽ đi khắp các bản làng của người Bru-Vân Kiều để giữ nghề dệt thổ cẩm, truyền dạy nhạc cụ dân gian và níu giữ những giá trị văn hóa của dân tộc mình. Ông là nghệ nhân Hồ Văn Hồi (SN 1972) ở bản Pa Nho-thôn 6, xã Khe Sanh, người được bà con trong vùng trìu mến gọi là người 'truyền lửa' để bản sắc văn hóa Bru-Vân Kiều mãi tồn sinh…