Ngày Sách và Văn hóa đọc 2026: Lan tỏa 'mạch tri thức' trong thời đại số

Dự chương trình có Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy. Cùng dự có lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ VHTTDL; đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương; đại diện đại sứ quán một số nước và tổ chức quốc tế tại Việt Nam…

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy cùng các đại biểu cắt băng khai mạc

Sự kiện là hoạt động thiết thực chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21.4); Ngày Sách và Bản quyền thế giới (23.4).

Thông qua các hoạt động, Ngày Sách và Văn hóa đọc tại Thư viện Quốc gia Việt Nam không chỉ góp phần tôn vinh những giá trị tri thức truyền thống mà còn là bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc thay đổi phương thức đọc và tiếp cận tri thức trong kỷ nguyên số.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy trao tặng sách cho thư viện công cộng, thư viện trường phổ thông, tủ sách văn hóa đọc cơ sở, thư viện trường đại học

Phát biểu tại chương trình, Giám đốc Thư viện Quốc gia Việt Nam Nguyễn Xuân Dũng khẳng định, “mạch tri thức” là dòng chảy liên tục, kết nối quá khứ – hiện tại – tương lai; gắn kết trang sách truyền thống với không gian số và mở rộng từ tri thức cá nhân đến tri thức cộng đồng. Từ những trang sách lưu giữ tinh hoa văn hóa, văn minh nhân loại, tri thức tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ trong môi trường số – nơi mọi giới hạn dần được thu hẹp và khả năng tiếp cận trở nên linh hoạt hơn.

Trong sự giao thoa ấy, tri thức không ngừng được khám phá, trở nên gần gũi hơn, sống động hơn và sẵn sàng đồng hành cùng con người trong hành trình sáng tạo và phát triển.

Phát huy tinh thần của chủ đề, Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động đa dạng, giàu tính tương tác, hứa hẹn mang đến cho đại biểu, bạn đọc và công chúng những trải nghiệm phong phú, ấn tượng. Đây đồng thời là minh chứng rõ nét cho nỗ lực tiếp nối và đổi mới trong việc tổ chức các hoạt động phát triển văn hóa đọc, hướng tới phục vụ cộng đồng ngày càng hiệu quả hơn.

Giám đốc Thư viện Quốc gia Việt Nam Nguyễn Xuân Dũng phát biểu khai mạc

Theo ông Nguyễn Xuân Dũng, trong khuôn khổ chương trình, tọa đàm Người trẻ đọc gì trong thời đại số sẽ mở ra một không gian đối thoại mở, nơi những câu hỏi về việc đọc được trao đổi và thảo luận một cách thẳng thắn, đa chiều, góp phần định hướng thói quen đọc trong bối cảnh chuyển đổi số.

Chuỗi hoạt động sáng tạo như: Cuộc thi thiết kế bìa sách Sắc màu công nghệ và cuộc sống, cuộc thi tạo sản phẩm số Cùng AI kể chuyện, cuộc thi kể chuyện bằng tiếng Anh Onward - Hơn cả một câu chuyện từ sách… mở ra những không gian kết nối đa chiều, nơi tri thức, nghệ thuật và công nghệ đan xen, thúc đây tinh thần đổi mới, sáng tạo trong thế hệ trẻ.

Những hoạt động trải nghiệm và giàu tính tương tác như: hoạt động trải nghiệm Mạch chỉ nhỏ kết nối, trạm đổi sách Mỗi cuốn sách – Một hành trình mới... tạo sự cộng hưởng, góp phần lan tỏa những giá trị của tri thức, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và mở ra những nhịp cầu đưa tri thức đến gần hơn với mỗi người.

Các đại biểu tham quan, trải nghiệm khu vực trưng bày

Đặc biệt, triển lãm Từ trang sách đến không gian số được tố chức theo cấu trúc nội dung gồm 5 "mạch": Mạch nguồn; Mạch lan tỏa; Mạch sáng tạo; Mạch số; Mạch kết nối và trải nghiệm. Qua đó, giúp các lớp tri thức được triển khai có hệ thống, liền mạch, giàu tính mới và sáng tạo.

Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các ấn phẩm và giá trị của tri thức, triển lãm còn hướng tới việc tạo dựng một không gian kết nối và trải nghiệm, nơi cộng đồng có cơ hội tiếp cận tri thức theo nhiều hình thức đa dạng, từ đó khẳng định vai trò của tri thức như những động lực quan trọng cho sự phát triển của con người và xã hội, đồng thời thể hiện xu hướng thay đổi tất yếu của tri thức trong tương lai.

Đa dạng hoạt động trải nghiệm giúp sự kiện thu hút đông đảo độc giả là các em học sinh

Tuy nhiên, ông Nguyễn Xuân Dũng cũng nhấn mạnh: “Sự phát triển của công nghệ mang đến nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra những thách thức đối với văn hóa đọc. Trong bối cảnh đó, việc duy trì thói quen đọc sách, lựa chọn nguồn tri thức chất lượng và phát huy vai trò của sách là một nhiệm vụ quan trọng đối với mỗi cá nhân và toàn xã hội.

Thư viện Quốc gia Việt Nam cam kết tiếp tục đổi mới, phát triển các mô hình hoạt động, ứng dụng công nghệ và mở rộng không gian tri thức nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu của bạn đọc, góp phần xây dựng một xã hội học tập và phát triển bền vững từng bước hiện thực hóa các mục tiêu phát triển văn hóa trong kỷ nguyên số theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị”.

Với thông điệp "Sách và tri thức - động lực phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", "Mở sách - Mở tương lai", Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 mở ra không gian kết nối tri thức, sẵn sàng chào đón công chúng đến khám phá và trải nghiệm.

Tọa đàm “Người trẻ đọc gì trong thời đại số”

Tại sự kiện năm nay, nhiều hoạt động ý nghĩa, hấp dẫn đã thu hút đông đảo sự quan tâm của công chúng, đặc biệt là học sinh và giới trẻ. Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam không chỉ mang đến những góc nhìn mới mẻ, mà còn góp phần đưa văn hóa đọc đến gần hơn với thế hệ trẻ, khơi dậy hứng thú và thói quen đọc sách trong cộng đồng.

Đặc biệt, ngay sau lễ khai mạc, tọa đàm Người trẻ đọc gì trong thời đại số đã diễn ra, thu hút sự quan tâm của đông đảo đại biểu và công chúng. Tại đây, nhiều ý kiến đã được đưa ra xoay quanh thói quen đọc và nhu cầu tiếp cận tri thức của giới trẻ trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ.

Các chuyên gia nhận định, thói quen đọc của người trẻ hiện nay đang có nhiều thay đổi rõ rệt. Nổi bật là xu hướng đọc nhanh, đọc tiêu đề hoặc tóm tắt thay vì đi sâu vào nội dung. Bên cạnh đó, giới trẻ có xu hướng ưu tiên các định dạng trực quan như hình ảnh, video ngắn; thường xuyên lưu trữ tài liệu nhưng ít khi đọc lại.

Việc chuyển dịch từ sách giấy sang ebook, audiobook cũng ngày càng phổ biến, cùng với đó là sự ưa chuộng các đầu sách kỹ năng, phát triển bản thân hơn so với những tác phẩm kinh điển.

Tọa đàm thu hút đông đảo bạn trẻ tham dự

Tuy nhiên, các diễn giả cũng cho rằng, bên cạnh những thách thức, thời đại số mở ra nhiều cơ hội tích cực cho văn hóa đọc. Công nghệ giúp người đọc dễ dàng tiếp cận, tổng hợp và kết nối thông tin, đồng thời hỗ trợ quá trình suy ngẫm và tiếp nhận tri thức theo cách linh hoạt hơn.

Đáng chú ý, việc ứng dụng các công cụ số, bao gồm trí tuệ nhân tạo, cũng góp phần hỗ trợ xử lý và hệ thống hóa thông tin hiệu quả. Từ đó, vấn đề đặt ra không chỉ là đọc gì, mà còn là cách đọc và khả năng chuyển hóa tri thức từ trang sách vào đời sống thực tiễn.