Nghệ An ban hành công điện khẩn chỉ đạo, chấn chỉnh công tác phòng chống bệnh Dịch tả lợn châu Phi

Dịch tả lợn châu Phi đã diễn biến phức tạp tại một số địa phương ở Nghệ An.

Tăng cường trách nhiệm của chính quyền cấp xã

Theo UBND tỉnh Nghệ An, từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình bệnh Dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP) trên địa bàn tỉnh giảm nhiều so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp tại một số địa phương; nguy cơ phát sinh, tái phát và lây lan còn cao, nhất là trong điều kiện mưa lũ và hoạt động vận chuyển, giết mổ, tiêu thụ lợn, sản phẩm từ lợn gia tăng.

Công tác phòng, chống dịch tại một số địa phương còn hạn chế như chưa chủ động bố trí nhân lực, kinh phí; giám sát, phát hiện, xử lý ổ dịch chưa kịp thời; tiêu hủy, vệ sinh, khử trùng chưa bảo đảm yêu cầu; quản lý chăn nuôi, thu gom, vận chuyển, giết mổ chưa chặt chẽ; công tác tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi chưa hiệu quả.

Để chủ động kiểm soát, khống chế dịch bệnh, kịp thời khắc phục những tồn tại, hạn chế, giảm thấp nhất thiệt hại, góp phần ổn định và phát triển sản xuất chăn nuôi, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường, Giám đốc các Sở, Thủ trưởng các ngành cấp tỉnh liên quan tập trung thực hiện nghiêm quy định của pháp luật về thú y và chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương, của tỉnh.

Đối với Chủ tịch UBND các xã, phường, trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm tổ chức phòng, chống dịch trên địa bàn; rà soát, kiện toàn Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật, phân công rõ người phụ trách từng địa bàn, từng nhiệm vụ. Bố trí thú y xã; bảo đảm phối hợp thường xuyên với Chi cục Chăn nuôi và Thú y. Tổ chức giám sát đến thôn, xóm, bản, khối và cơ sở chăn nuôi; công khai đầu mối tiếp nhận thông tin về lợn ốm, chết.

Dịch bệnh khiến nhiều hộ chăn nuôi rơi vào cảnh trắng tay.

Đối với địa bàn đang có dịch, rà soát từng ổ dịch, xác định phạm vi, nguồn lây, nguy cơ lây lan; tổ chức công bố dịch, công bố hết dịch theo đúng điều kiện, trình tự, thẩm quyền. Triển khai đồng bộ các biện pháp tại vùng có dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm theo quy định và hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.

Việc tiêu hủy lợn, sản phẩm từ lợn thuộc diện buộc phải tiêu hủy phải được thực hiện kịp thời, đúng đối tượng, đúng quy trình, có sự giám sát của chính quyền và chuyên môn thú y; kiểm đếm, xác định khối lượng, lập biên bản, hồ sơ ngay tại thời điểm xử lý. Tuyệt đối không vứt xác lợn ra môi trường, không bán hoặc đưa lợn thuộc diện tiêu hủy đi giết mổ.

Các địa phương tổ chức vệ sinh, tiêu độc, khử trùng tại cơ sở có dịch, khu vực tiêu hủy, điểm thu gom, cơ sở giết mổ, chợ và phương tiện vận chuyển theo hướng dẫn chuyên môn. Thực hiện làm sạch trước khi khử trùng; sử dụng đúng hóa chất, nồng độ, thời gian tiếp xúc và tần suất; quản lý chất thải, nước thải, không để phát tán mầm bệnh.

Đối với địa bàn chưa có dịch hoặc đã công bố hết dịch, duy trì giám sát chủ động, kiểm soát nguồn lợn nhập vào địa bàn, tăng cường bảo vệ các cơ sở chăn nuôi chưa bị dịch. Rà soát, cập nhật kê khai hoạt động chăn nuôi; hướng dẫn tái đàn theo điều kiện và quy trình chuyên môn, sử dụng con giống rõ nguồn gốc, thực hiện cách ly, theo dõi lợn mới nhập. Không tái đàn khi cơ sở chưa bảo đảm yêu cầu an toàn dịch bệnh. Đồng thời, rà soát, quản lý cơ sở thu gom, giết mổ, kinh doanh lợn và sản phẩm từ lợn; tổ chức kiểm tra liên ngành theo thẩm quyền, tập trung tại địa bàn có dịch và các điểm có nguy cơ cao.

Đối với công tác tiêm phòng vụ Thu năm 2026, UBND các xã, phường tiếp tục chỉ đạo tiêm phòng các loại vắc xin cho đàn vật nuôi, bảo đảm đạt tỷ lệ trên 80% tổng đàn.

Các địa phương hoàn thiện hồ sơ hỗ trợ người chăn nuôi bị thiệt hại do dịch bệnh động vật và hồ sơ quyết toán vắc xin, hóa chất phòng, chống dịch gửi Chi cục Chăn nuôi và Thú y tổng hợp, tham mưu thực hiện theo quy định. Tăng cường tuyên truyền để người chăn nuôi báo ngay khi phát hiện lợn ốm, chết; không giấu dịch, không bán chạy, không giết mổ lợn mắc bệnh, nghi mắc bệnh và không vứt xác lợn ra môi trường.

Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo để bệnh DTLCP và các loại dịch bệnh nguy hiểm khác trên đàn gia súc, gia cầm phát sinh, lây lan ra diện rộng, gây thiệt hại lớn trên địa bàn quản lý.

Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm nếu thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo để dịch bệnh lây lan diện rộng, gây thiệt hại lớn.

Giao nhiệm vụ cho các Sở, ngành, đơn vị liên quan

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tập trung chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, hướng dẫn các địa phương thực hiện nghiêm công tác phát triển chăn nuôi, phòng, chống dịch bệnh động vật, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm.

Giao Chi cục Chăn nuôi và Thú y làm cơ quan đầu mối tham mưu Sở, UBND tỉnh chỉ đạo phòng, chống DTLCP; tổ chức kiểm tra các địa phương có dịch kéo dài, tái phát và địa bàn có nguy cơ cao; xác định tồn tại, hướng dẫn khắc phục, đôn đốc thực hiện, báo cáo trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan. Phân công cán bộ phụ trách địa bàn, hỗ trợ xã, phường giám sát, lấy mẫu, điều tra dịch tễ, xử lý ổ dịch; hướng dẫn tiêu hủy, vệ sinh, khử trùng, quản lý chất thải và bảo vệ môi trường. Thực hiện kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật theo quy định, kiểm tra vệ sinh thú y theo phân công; phối hợp kiểm tra nguồn gốc, điều kiện vệ sinh thú y tại cơ sở chăn nuôi, thu gom, giết mổ, sơ chế, chế biến, bảo quản; lấy mẫu giám sát tại địa bàn, cơ sở có nguy cơ cao theo kế hoạch và diễn biến dịch. Phối hợp truy xuất nguồn lợn, tuyến vận chuyển liên quan đến ổ dịch, hướng dẫn xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh.

Đồng thời, rà soát nhu cầu và khả năng cung ứng vắc xin, hóa chất, vật tư chống dịch; chủ động tham mưu bổ sung khi thiếu, hướng dẫn cấp phát, sử dụng, quyết toán và giám sát hiệu quả. Hướng dẫn tiêm phòng theo từng bệnh, đối tượng; kiểm tra số liệu để đánh giá đúng tỷ lệ, kết quả tiêm phòng…

Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND tỉnh bố trí kinh phí kịp thời phục vụ công tác phòng, chống DTLCP và các loại dịch bệnh khác trên đàn vật nuôi; ưu tiên bố trí kinh phí đột xuất cho công tác phòng, chống dịch bệnh, hỗ trợ người chăn nuôi có vật nuôi buộc phải tiêu hủy theo quy định.

Sở Công Thương chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường phối hợp với cơ quan thú y, công an và chính quyền cấp xã kiểm tra hoạt động thu gom, lưu thông, kinh doanh lợn, sản phẩm từ lợn tại chợ, kho, điểm tập kết, cơ sở kinh doanh. Tập trung phát hiện hàng không rõ nguồn gốc, không bảo đảm điều kiện theo quy định; phối hợp truy xuất, lấy mẫu khi cần thiết và xử lý đúng thẩm quyền. Chỉ đạo đơn vị quản lý chợ phối hợp kiểm soát nguồn hàng, vệ sinh, khử trùng; theo dõi cung cầu, phối hợp bảo đảm nguồn thịt lợn an toàn.

Các Sở, ngành cấp tỉnh có liên quan chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh Dịch tả lợn châu Phi, không để lây lan diện rộng.

Sở Y tế chủ trì kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm tại cơ sở dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể và các cơ sở thuộc phạm vi quản lý; phối hợp truy xuất nguồn thịt lợn, xử lý thực phẩm không bảo đảm an toàn. Khi phát hiện nguy cơ hoặc vụ việc liên quan, thông báo kịp thời cho Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương, Công an tỉnh và địa phương để xử lý. Tuyên truyền chính xác rằng DTLCP không lây sang người, nhưng lợn mắc bệnh, lợn chết và sản phẩm thuộc diện xử lý không được đưa vào chuỗi thực phẩm.

Công an tỉnh chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương tăng cường phối hợp với cơ quan thú y, quản lý thị trường, chính quyền địa phương kiểm soát các tuyến vận chuyển, điểm thu gom, giết mổ có nguy cơ cao; phát hiện, ngăn chặn, xử lý hành vi vận chuyển, buôn bán, giết mổ trái phép lợn bệnh, lợn chết và sản phẩm không rõ nguồn gốc. Xác minh, xử lý theo thẩm quyền hành vi giấu dịch, vứt xác lợn gây ô nhiễm, làm lây lan dịch.

Sở Nội vụ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, đôn đốc việc bố trí thú y xã, bảo đảm nhân lực thực hiện nhiệm vụ chăn nuôi, thú y tại cơ sở theo quy định. Rà soát những địa phương chưa bố trí hoặc bố trí chưa đáp ứng yêu cầu; tham mưu giải pháp khắc phục về tổ chức, nhân lực và chế độ, chính sách theo thẩm quyền.

Các Sở, ngành cấp tỉnh có liên quan, căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh DTLCP; triển khai tiêm phòng cho đàn vật nuôi vụ Thu năm 2026; tăng cường thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch và phối hợp xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.