Nghệ An khẩn trương kiện toàn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động cơ quan dân cử

Đồng chí Nguyễn Như Khôi - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh trao đổi với HĐND phường Cửa Lò về những vấn đề địa phương cần tập trung. Ảnh: Mai Hoa

Kiện toàn, bảo đảm vận hành thông suốt bộ máy ngay từ đầu nhiệm kỳ

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc đưa chính quyền nhiệm kỳ mới đi vào hoạt động từ ngày 01/4/2026, cùng với yêu cầu của Đảng ủy Quốc hội về tổ chức Kỳ họp thứ nhất HĐND các cấp trước ngày 31/3/2026, HĐND tỉnh và các địa phương trong tỉnh đã chủ động, khẩn trương triển khai nhiều phần việc quan trọng, bảo đảm bộ máy hoạt động liên tục, không có “khoảng trống” trong lãnh đạo, điều hành.

Thực tiễn tại cơ sở cho thấy sự chuẩn bị bài bản, chủ động từ rất sớm. Tại xã Quỳnh Lưu, một trong những địa phương tổ chức kỳ họp thứ nhất sớm vào ngày 25/3/2026, công tác nhân sự được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình, bảo đảm dân chủ, công khai.

Trên cơ sở 28 đại biểu trúng cử HĐND xã khóa II, nhiệm kỳ 2026–2031, kỳ họp đã bầu 11 chức danh chủ chốt của HĐND và UBND xã. Bao gồm: Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, 2 trưởng ban HĐND; Chủ tịch, 2 Phó Chủ tịch UBND, cùng 5 Ủy viên UBND xã, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đồng thời, Thường trực HĐND xã cũng ban hành các nghị quyết phê chuẩn nhân sự các Ban HĐND, hoàn thiện tổ chức bộ máy theo quy định.

HĐND xã Quỳnh Lưu tổ chức kỳ họp thứ nhất, nhiệm kỳ 2026 - 2031 để bầu các chức danh thuộc thẩm quyền. Ảnh: Mai Hoa

Bà Võ Thị Vân – Phó Chủ tịch HĐND xã Quỳnh Lưu cho rằng: “Việc kiện toàn kịp thời, đầy đủ các chức danh nhằm bảo đảm tính liên tục, ổn định trong lãnh đạo, điều hành của bộ máy; đồng thời cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo của Trung ương về xây dựng chính quyền hoạt động hiệu lực, hiệu quả”.

Bên cạnh kiện toàn tổ chức bộ máy, tại kỳ họp, HĐND xã Quỳnh Lưu cũng đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch tổ chức các kỳ họp thường lệ năm 2026; Nghị quyết phê chuẩn quyết toán thu, chi ngân sách nhà nước năm 2025; nghe báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri trong quá trình bầu cử để chuyển đến các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. Điều này cho thấy sự chuyển biến rõ nét từ tư duy “hoàn tất thủ tục” sang “chủ động vận hành”, gắn hoạt động của HĐND với thực tiễn và yêu cầu của Nhân dân.

HĐND xã Quỳnh Lưu giám sát kiến nghị của cử tri liên quan đến hệ thống giao thông nông thôn và kênh mương. Ảnh: P.V

Cùng với Quỳnh Lưu, HĐND xã Yên Xuân cũng triển khai kỳ họp thứ nhất với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc để bầu các chức danh chủ chốt của bộ máy chính quyền theo quy định và quyết định một số nội dung thuộc thẩm quyền. Đáng chú ý hơn, ngay sau khi kiện toàn, HĐND xã Yên Xuân đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm để đưa bộ máy vào vận hành thực chất.

Theo bà Phan Thị Hằng – Phó Chủ tịch HĐND xã: Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh, điều hành quyết liệt, hiệu quả, HĐND không thể đứng ngoài quá trình đó mà phải chủ động, tích cực tham gia bằng việc phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân. Từ Thường trực HĐND, các Ban, các Tổ đại biểu đến từng đại biểu HĐND đều phải nâng cao chất lượng hoạt động trên tất cả các mặt: tổ chức kỳ họp, tiếp xúc cử tri, khảo sát, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương.

HĐND xã Yên Xuân tổ chức Kỳ họp thứ nhất, khóa II, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: P.V

Trọng tâm trước mắt của HĐND xã Yên Xuân là tập trung rà soát, đôn đốc và theo dõi đến cùng việc thực hiện các kiến nghị thông qua các cuộc giám sát; cũng như các kiến nghị, phản ánh của cử tri, không để tồn đọng kéo dài, gây bức xúc trong Nhân dân. Công tác giám sát được định hướng theo hướng bài bản, có trọng tâm, gắn với những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Quan điểm xuyên suốt là giám sát không chỉ để phát hiện, mà phải theo dõi, đôn đốc việc xử lý đến cùng, không để tồn đọng kéo dài.

Song song với đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai “kỳ họp không giấy”, xây dựng phòng họp số và tiến tới số hóa toàn bộ hoạt động của HĐND được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả.

Đại biểu HĐND xã Yên Xuân bỏ phiếu bầu cử các chức danh chủ chốt trong bộ máy chính quyền xã. Ảnh: Mai Hoa

Ở cấp tỉnh, HĐND tỉnh Nghệ An cũng đã hoàn tất các điều kiện cần thiết để tổ chức Kỳ họp thứ nhất, nhiệm kỳ 2026 – 2031 vào chiều ngày 27/3/2026. Theo chương trình dự kiến, tại kỳ họp, HĐND tỉnh sẽ nghe Ủy ban bầu cử tỉnh báo cáo kết quả bầu cử và báo cáo xác nhận tư cách đại biểu HĐND tỉnh nhiệm kỳ mới. Trên cơ sở đó, HĐND tỉnh tiến hành bầu các chức danh lãnh đạo chủ chốt theo thẩm quyền, gồm: Chủ tịch HĐND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh, các Phó Chủ tịch HĐND và UBND tỉnh, Trưởng các Ban của HĐND tỉnh, các Ủy viên UBND tỉnh, Hội thẩm nhân dân Tòa án nhân dân tỉnh và Tòa án nhân dân khu vực. Đồng thời, HĐND tỉnh cũng sẽ xem xét, quyết định việc thành lập Ban Dân tộc của HĐND tỉnh theo đề nghị của Thường trực HĐND tỉnh, nhằm hoàn thiện cơ cấu tổ chức, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Thường trực HĐND tỉnh tổ chức phiên họp thường kỳ tháng 3/2026 để rà soát các nội dung chuẩn bị cho Kỳ họp thứ nhất, HĐND tỉnh khóa XIX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Mai Hoa

Bên cạnh công tác nhân sự, kỳ họp còn dành thời gian nghe Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh báo cáo tổng hợp những ý kiến, kiến nghị của cử tri; xem xét, thông qua Nghị quyết về việc tổ chức kỳ họp thường lệ năm 2026 của HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây là những nội dung quan trọng, đặt nền tảng cho hoạt động của HĐND tỉnh trong cả nhiệm kỳ, đồng thời bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa cơ quan dân cử với cử tri và Nhân dân.

Hiện nay, từ cấp cơ sở đến tỉnh đã, đang tập trung kiện toàn, đưa bộ máy chính quyền đi vào hoạt động theo mốc chỉ đạo của Trung ương. Không chỉ dừng lại ở hoàn thiện tổ chức, các địa phương đã sớm chuyển sang trạng thái vận hành, từng bước nâng cao chất lượng hoạt động, qua đó tạo nền tảng vững chắc để cơ quan dân cử thực hiện tốt vai trò, chức năng trong nhiệm kỳ mới.

Tăng tính chuyên nghiệp trong hoạt động

Bước vào nhiệm kỳ mới 2026 – 2031, một trong những điểm mới nổi bật là việc tăng số lượng đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách ở cả cấp tỉnh và cấp xã. Nếu như trước đây, ở cấp xã chỉ có một đại biểu chuyên trách là Phó Chủ tịch HĐND, thì nay đã tăng lên ba người, gồm Phó Chủ tịch HĐND và hai Phó Trưởng ban chuyên trách. Ở cấp tỉnh, mỗi Ban của HĐND cũng được bổ sung thêm 1 đại biểu chuyên trách. Đây không chỉ là điều chỉnh về cơ cấu tổ chức, mà còn là bước chuyển mang tính căn bản nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, chiều sâu và hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao.

Thực tiễn ở các nhiệm kỳ trước cho thấy, tính kiêm nhiệm của đại biểu ở nhiều nơi đã phần nào ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động. Khi đại biểu đồng thời đảm nhiệm nhiều vị trí công tác khác nhau, quỹ thời gian dành cho hoạt động dân cử bị hạn chế, dẫn đến việc nghiên cứu, thẩm tra, giám sát chưa thật sự sâu sát. Trong bối cảnh đó, việc tăng đại biểu chuyên trách được xem là giải pháp “nâng chất từ gốc”, tạo điều kiện để mỗi đại biểu có thể tập trung hơn vào nhiệm vụ, theo dõi đến cùng các vấn đề thuộc lĩnh vực phụ trách.

Bà Lục Thị Liên – Phó Trưởng ban Văn hóa – Xã hội HĐND tỉnh khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026 cho rằng: Yêu cầu của thời kỳ mới đòi hỏi mỗi đại biểu phải phát huy cao độ vai trò, trách nhiệm để HĐND thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương: "Quyết định đúng, giám sát trúng", đóng góp hiệu quả vào mục tiêu phát triển của tỉnh nhà. Trong đó, việc tăng cường đại biểu chuyên trách là chủ trương lớn từ Luật Tổ chức chính quyền địa phương, đánh dấu bước chuyển mình hướng tới sự chuyên nghiệp cao hơn. Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng lớn, sự chuyên môn hóa sâu chính là "chìa khóa" nâng cao năng lực thẩm tra, giúp các quyết sách của HĐND đạt chất lượng tối ưu. Đây chính là nền tảng quan trọng để cơ quan dân cử đồng hành, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 – 2030.

Các đại biểu HĐND tỉnh khảo sát phản ánh của cử tri về ô nhiễm môi trường từ làng nghề. Ảnh: Mai Hoa

Cùng với kiện toàn tổ chức, chuyển đổi số được xác định là “đòn bẩy” quan trọng để nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động của HĐND. Việc triển khai các mô hình “kỳ họp không giấy”, phòng họp số, hệ thống quản lý, theo dõi việc giải quyết kiến nghị cử tri, đơn thư khiếu nại, tố cáo… không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, mà còn nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình trong hoạt động của cơ quan dân cử.

Theo đồng chí Bùi Duy Sơn – Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Chánh Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh: Chủ trương của HĐND tỉnh là tiếp tục lan tỏa các ứng dụng chuyển đổi số đến cấp xã, tạo sự liên thông trong toàn hệ thống. Bao gồm phần mềm kỳ họp không giấy, họp trực tuyến và hệ thống theo dõi giải quyết công việc của HĐND, từ tổng hợp, giải quyết kiến nghị cử tri, đơn thư của công dân, đến thực hiện các kiến nghị, kết luận giám sát, chất vấn, giải trình của HĐND… Hoạt động này không chỉ góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm của các cấp, các ngành, mà còn tạo lập kênh kết nối trực tiếp, thông suốt giữa cơ quan dân cử với cử tri, giữa HĐND các cấp với nhau. Mỗi kiến nghị, mỗi vấn đề được đặt ra đều có thể theo dõi tiến độ xử lý đến cùng, hạn chế tình trạng chậm trễ, tồn đọng, qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cơ quan dân cử.

Từ kịp thời kiện toàn tổ chức bộ máy, chủ động triển khai nhiệm vụ, đổi mới phương thức hoạt động dựa trên nền tảng số, HĐND các cấp ở Nghệ An hướng tới mục tiêu hoạt động chuyên nghiệp, góp phần thúc đẩy Nghệ An phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Mai Hoa