Nghệ An rà soát, đôn đốc thủ tục các dự án thành phần, chuẩn bị khởi công cao tốc Vinh - Thanh Thủy dịp 30/4/2026

Quang cảnh cuộc làm việc. Ảnh: Thành Duy

Tiến độ phê duyệt các dự án thành phần giải phóng mặt bằng còn chậm

Cao tốc Vinh - Thanh Thủy có chiều dài khoảng 60 km, điểm đầu kết nối cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt, điểm cuối nối Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy, đi qua 9 xã.

Dự án được thiết kế quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, nền đường giải phóng mặt bằng theo quy mô 6 làn, tổng mức đầu tư dự kiến gần 23.940 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2025 - 2029 và chia thành 10 dự án thành phần.

Theo Nghị quyết của Chính phủ, cao tốc Vinh - Thanh Thủy dự kiến tổ chức thi công từ tháng 4/2026 và hoàn thành trước tháng 4/2029. Ảnh minh họa: Gemini

Trên tuyến dự kiến xây dựng 6 nút giao, gồm 5 nút liên thông và 1 nút giao bằng, kết nối với các trục giao thông quan trọng như: Quốc lộ 15, Quốc lộ 46B, đường Hồ Chí Minh, bảo đảm tính liên kết vùng.

Khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, với 2.688 hộ bị ảnh hưởng, trong đó 198 hộ phải tái định cư, cùng 274 ngôi mộ cần di dời; đồng thời xử lý hàng loạt công trình hạ tầng kỹ thuật như đường điện 500kV, 220kV, 110kV và hệ thống viễn thông, cấp nước.

Chủ tịch UBND xã Đại Huệ Nguyễn Hồ Tiến phát biểu tại cuộc làm việc. Ảnh: Thành Duy

Hệ thống hạ tầng phụ trợ cũng được tính toán đồng bộ, với hơn 22 km đường gom, 58 hầm chui dân sinh nhằm hạn chế chia cắt không gian sản xuất và sinh hoạt của người dân. Các hạng mục này được thiết kế theo tiêu chuẩn giao thông nông thôn, đáp ứng nhu cầu đi lại và sản xuất.

Về tiến độ, tỉnh đặt mục tiêu khởi công dự án thành phần 1 (Đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy), trước ngày 30/4/2026.

Công tác giải phóng mặt bằng được yêu cầu hoàn thành theo từng mốc: Đất nông nghiệp, đất rừng bàn giao trước 30/4/2026; đất ở hoàn thành phê duyệt phương án, chi trả trước 30/4/2026; các khu tái định cư hoàn thành hạ tầng trước 30/6/2026; các hộ tái định cư bàn giao mặt bằng trước 30/8/2026.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Đức An phát biểu tại cuộc làm việc. Ảnh: Thành Duy

Đến nay, công tác chuẩn bị Dự án thành phần 1 cơ bản hoàn tất các bước khảo sát, thiết kế cơ sở và đã trình thẩm định. Báo cáo đánh giá tác động môi trường đang được hoàn thiện, chờ cơ chế ủy quyền thẩm định.

Tuy nhiên, tiến độ 9 dự án thành phần giải phóng mặt bằng còn bộc lộ nhiều vướng mắc khi nhiều hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi vẫn chậm trình thẩm định hoặc chưa được phê duyệt quy định.

Bên cạnh đó, dự án phát sinh nhiều vướng mắc phức tạp. Giá đất nông nghiệp biến động, chênh lệch lớn so với thực tế giao dịch khiến người dân một số nơi chưa đồng thuận.

Một số dự án thành phần có nguy cơ vượt tổng mức đầu tư do phát sinh chi phí di dời hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là các tuyến điện cao thế 500kV.

Ngoài ra, nhiều vấn đề phát sinh trong thực tiễn như xác định nguồn gốc đất, xử lý đất xen kẹp, đất xâm canh, hay các trường hợp diện tích còn lại không đủ điều kiện sử dụng, đang đặt ra yêu cầu phải có hướng dẫn cụ thể, thống nhất từ các sở, ngành.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Quang Huy phát biểu tại cuộc làm việc. Ảnh: Thành Duy

Tại cuộc làm việc, lãnh đạo các địa phương và sở, ngành liên quan đã tập trung trao đổi, làm rõ tiến độ thực hiện các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, đặc biệt là công tác lập, trình và thẩm định hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi đối với các dự án thành phần phục vụ giải phóng mặt bằng.

Các ý kiến cũng cập nhật tiến độ khảo sát, xác định nguồn và phương án khai thác các mỏ vật liệu xây dựng như đất, đá, cát phục vụ thi công; đồng thời rà soát, đề xuất phương án di dời hệ thống hạ tầng kỹ thuật, nhất là các tuyến đường dây điện cao thế, nhằm bảo đảm đồng bộ với tiến độ giải phóng mặt bằng và triển khai dự án.

Bám sát “đường găng” tiến độ, đảm bảo khởi công dịp 30/4/2026

Kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền yêu cầu bảo đảm khởi công dự án vào dịp 30/4/2026 theo kết luận của Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm của tỉnh. Đây là mốc tiến độ bắt buộc, không được chậm trễ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền kết luận cuộc làm việc. Ảnh: Thành Duy

Đánh giá quá trình triển khai, đồng chí ghi nhận các sở, ngành, địa phương đã nỗ lực; nổi bật là tinh thần chủ động tham mưu kịp thời để Chính phủ ban hành Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 11/3/2026, triển khai Nghị quyết số 255/2025/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư. Thời gian ban hành chỉ hơn 2 tháng sau khi Quốc hội thông qua, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để đẩy nhanh dự án.

Tuy vậy, tiến độ ở một số khâu còn chậm. Đặc biệt là lập, trình và thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi các dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Đến nay, với 9/9 dự án thành phần do 9 xã làm chủ đầu tư, mới phê duyệt được xã Hưng Nguyên, còn Kim Bảng và Nam Đàn chưa hoàn thiện hồ sơ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các xã là chủ đầu tư phải vào cuộc quyết liệt hơn, đồng thời các sở, ngành nâng cao hiệu quả phối hợp, tránh tình trạng kéo dài.

Đặc biệt, với 2 xã Nam Đàn và Kim Bảng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu đặt ra là hoàn thiện hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi trong thời gian ngắn nhất. Hồ sơ phải được trình song song đến các sở Tài chính, Xây dựng, Công thương để thẩm định.

Các sở, ngành phải chủ động hướng dẫn, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn ngay từ đầu, không để hồ sơ đi lại nhiều lần, hoàn thành chậm nhất ngày 25/3/2026.

Các đại biểu dự cuộc làm việc. Ảnh: Thành Duy

Các địa phương phải huy động cả hệ thống chính trị; thực hiện nghiêm Chỉ thị số 08-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường lãnh đạo công tác giải phóng mặt bằng; trong đó các địa phương phải hoàn thành kiểm kê, kiểm đếm đất nông nghiệp, lâm nghiệp; đồng thời áp giá, phê duyệt phương án bồi thường chậm nhất ngày 10/4/2026 để kịp chi trả cho người dân.

Đặc biệt, tại nút giao ở Kim Bảng còn vướng mắc do một số hộ dân chưa đồng thuận, Sở Xây dựng được giao chủ trì đối thoại, xử lý dứt điểm trước ngày 25/3/2026, bảo đảm không ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Các đại biểu dự cuộc làm việc. Ảnh: Thành Duy

Đối với các khu tái định cư, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu khảo sát kỹ, hoàn thiện hồ sơ sớm để khi báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt, có thể triển khai ngay.

Đồng chí Hoàng Phú Hiền cũng giao các nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành liên quan. Trong đó, về hạ tầng kỹ thuật, Sở Công thương chủ trì thẩm định phương án di dời.

Đối với Dự án thành phần 1 liên quan đến đầu tư, xây dựng cao tốc Vinh - Thanh Thủy, Sở Xây dựng cần rà soát kỹ, hoàn thiện báo cáo trong tháng 3/2026 để phục vụ kiểm toán, làm cơ sở phê duyệt trong tháng 4.

Sở Nông nghiệp và Môi trường xử lý các nội dung liên quan đến thu hồi đất quốc phòng, kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Đồng thời đề xuất phương án khai thác các mỏ vật liệu phục vụ dự án, bảo đảm nguồn cung.

Các đại biểu dự cuộc làm việc. Ảnh: Thành Duy

Ban Quản lý dự án công trình giao thông tỉnh phải cung cấp sơ đồ các mỏ vật liệu cho địa phương trước ngày 28/3/2026 để phục vụ lập dự án tái định cư. Định kỳ 10 ngày báo cáo tiến độ giải phóng mặt bằng về UBND tỉnh. Các nội dung kiểm toán, rà soát tổng mức đầu tư phải hoàn thành đúng mốc thời gian.

Sở Tài chính chịu trách nhiệm đôn đốc tiến độ chung công tác thẩm định, phê duyệt các dự án thành phần; đồng thời tham mưu bố trí nguồn vốn để các địa phương chi trả ngay sau khi phương án bồi thường được phê duyệt.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương bám sát “đường găng” tiến độ theo Thông báo 03 của Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm của tỉnh; tập trung hoàn tất các thủ tục then chốt, đẩy nhanh phê duyệt hồ sơ, các gói thầu cần thiết, bảo đảm điều kiện khởi công dự án đúng thời hạn.

Thành Duy