Nghệ An vẽ lại không gian phát triển, thu hút 110.450 tỷ đồng đăng ký đầu tư

Hướng tới cực tăng trưởng của vùng Bắc Trung Bộ với mô hình 1-2-3-4-5-6

Không gian phát triển của Nghệ An đang được "vẽ lại" với tư duy liên kết vùng và khai thác tối đa lợi thế địa kinh tế. Thay vì phát triển dàn trải, quy hoạch điều chỉnh xác định rõ các trung tâm, hành lang và động lực tăng trưởng để tập trung nguồn lực đầu tư.

Điểm nhấn của quy hoạch là mô hình phát triển "1 trung tâm động lực - 2 cực tăng trưởng - 3 vùng không gian - 4 trụ cột phát triển - 5 hành lang kinh tế - 6 đô thị động lực". Đây được xem là khung định hướng xuyên suốt cho quá trình phát triển của Nghệ An trong nhiều năm tới.

Đô thị Vinh được định hướng trở thành hạt nhân phát triển, tạo sức lan tỏa cho các đô thị và khu vực lân cận.

Theo đó, Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An được xác định là trung tâm động lực tăng trưởng, hướng tới phát triển theo mô hình khu kinh tế tự do, đóng vai trò hạt nhân thu hút đầu tư vào công nghiệp, logistics, cảng biển và kinh tế biển.

Trong khi đó, hai cực tăng trưởng được hình thành ở cả phía nam và phía bắc của tỉnh. Cực phía nam lấy Vinh và Cửa Lò làm hạt nhân, hướng tới trở thành trung tâm tổng hợp về kinh tế, dịch vụ, giáo dục, y tế của vùng Bắc Trung Bộ. Cực phía bắc với hạt nhân Hoàng Mai - Đông Hồi, gắn với Thái Hòa và Nghĩa Đàn, tập trung phát triển công nghiệp, năng lượng, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến và logistics.

Song hành với hai cực tăng trưởng là năm hành lang kinh tế kết nối từ ven biển đến miền Tây, từ các tuyến quốc lộ đến cao tốc Vinh - Thanh Thủy, mở rộng không gian giao thương với Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan.

Một điểm mới khác là quy hoạch lần đầu xác định mạng lưới 6 đô thị động lực gồm Vinh, Hoàng Mai, Thái Hòa, Diễn Châu, Đô Lương và Trà Lân (Con Cuông). Mỗi đô thị được định hướng phát triển theo lợi thế riêng nhưng có sự liên kết để hình thành chuỗi đô thị hỗ trợ lẫn nhau, tạo thêm dư địa phát triển cho toàn tỉnh.

Nghệ An ưu tiên phát triển các khu đô thị, nhà ở quy mô lớn với hạ tầng đồng bộ, hiện đại, lấy đô thị Vinh làm trung tâm.

Đi cùng với việc tái cấu trúc không gian phát triển, Nghệ An cũng đặt ra những mục tiêu tăng trưởng khá tham vọng trong giai đoạn 2026-2030. Tỉnh phấn đấu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt từ 11-12% mỗi năm, hướng tới vượt mốc 12%; GRDP bình quân đầu người đạt từ 165-190 triệu đồng; kim ngạch xuất khẩu khoảng 9 tỉ USD và thu ngân sách tăng bình quân 12% mỗi năm.

Bên cạnh các chỉ tiêu kinh tế, quy hoạch còn hướng đến nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Đến năm 2030, kinh tế số được kỳ vọng đóng góp 25-30% GRDP, tỷ lệ đô thị hóa đạt 40-45%, đồng thời hình thành khoảng 30.000-32.000 doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn.

Theo các chuyên gia quy hoạch, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng, mà ở cách Nghệ An chuyển từ tư duy phát triển theo địa giới hành chính sang phát triển theo các hành lang kinh tế, cực tăng trưởng và chuỗi liên kết vùng. Đây được xem là nền tảng để khai thác hiệu quả hơn lợi thế về cảng biển, sân bay, cao tốc, cửa khẩu quốc tế và quỹ đất phát triển còn rất lớn của địa phương.

Quy hoạch mở ra không gian phát triển mới

Quy hoạch chỉ thực sự có ý nghĩa khi những định hướng trên bản đồ được hiện thực hóa bằng các dự án, công trình và dòng vốn đầu tư. Đó cũng là thông điệp được lãnh đạo tỉnh Nghệ An nhấn mạnh tại hội nghị công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh và xúc tiến đầu tư năm 2026.

Ngày 31/7 vừa qua, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đồng thời giới thiệu các định hướng, danh mục dự án ưu tiên nhằm thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Đô thị Vinh giữ vai trò hạt nhân trong chiến lược phát triển không gian đô thị của Nghệ An giai đoạn 2026-2030.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải, cho biết, quy hoạch lần này không chỉ là căn cứ để quản lý phát triển mà còn là cơ sở để huy động nguồn lực xã hội, thu hút các nhà đầu tư chiến lược và tạo không gian tăng trưởng mới cho địa phương. "Quy hoạch chỉ thực sự có ý nghĩa khi được hiện thực hóa bằng những công trình, những dự án cụ thể. Điều quan trọng là phải bắt tay ngay vào tổ chức thực hiện để đưa quy hoạch trở thành động lực tăng trưởng mới của tỉnh", ông Hải nói.

Theo ông Hải, cùng với việc hoàn thiện quy hoạch, Nghệ An sẽ tiếp tục xây dựng nền hành chính theo hướng kiến tạo, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Tỉnh đặt mục tiêu rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng điều hành để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Điểm đáng chú ý là Nghệ An cam kết đồng hành với doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình triển khai dự án, từ giai đoạn tìm hiểu cơ hội đầu tư, hoàn thiện thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng đến xây dựng, vận hành và mở rộng sản xuất. Thông điệp này được xem như lời khẳng định về quyết tâm chuyển từ tư duy "quản lý" sang "đồng hành phát triển", trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng gay gắt.

Không gian phát triển mới cũng được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho các ngành kinh tế mũi nhọn của Nghệ An. Trong lĩnh vực công nghiệp, Khu kinh tế Đông Nam cùng các khu công nghiệp hiện hữu sẽ tiếp tục là hạt nhân thu hút các dự án chế biến, chế tạo, công nghiệp công nghệ cao và logistics.

Ở khu vực phía tây, hệ thống các hành lang kinh tế kết nối với Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn và tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian giao thương với Lào và các nước trong tiểu vùng Mekong mở rộng, góp phần đưa Nghệ An trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa của khu vực Bắc Trung Bộ.

Cùng với đó, tỉnh tiếp tục xác định kinh tế biển là một trong bốn trụ cột phát triển, gắn với khai thác lợi thế cảng biển nước sâu, dịch vụ logistics, công nghiệp ven biển và du lịch.

Theo quy hoạch, đến năm 2030, Nghệ An không chỉ hướng tới tốc độ tăng trưởng cao mà còn chú trọng nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh. Mục tiêu kinh tế số đóng góp từ 25-30% GRDP, cùng với việc nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sử dụng nguồn lực, được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để địa phương phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Dù vậy, để những mục tiêu này trở thành hiện thực, bài toán đặt ra không chỉ là thu hút thêm dự án mà còn là bảo đảm tiến độ hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực, cải cách thủ tục hành chính và khả năng kết nối giữa các vùng động lực. Đây cũng sẽ là những yếu tố quyết định mức độ thành công của bản quy hoạch trong những năm tới.