99% hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vào EU được miễn thuế theo cam kết EVFTA

Doanh nghiệp hưởng lợi nhờ EVFTA

EVFTA đã thành công biến chuyển những thiện chí chính trị thành hội nhập thương mại giá trị cao, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và đưa Việt Nam cắm mốc vững chắc vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thương mại song phương Việt Nam- EU vượt 900 tỷ USD

Số liệu chính thức từ Tổng cục Hải quan Việt Nam và Cơ quan Thống kê Quốc gia (NSO) cho thấy rõ quy mô của quá trình hội nhập này. Theo đó, tổng kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và EU đã vượt 900 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 1 năm 1995 đến tháng 6 năm 2026.

Đáng chú ý, có tới 383,8 tỷ USD, tương đương 42,6% tổng kim ngạch của suốt ba thập kỷ, được tạo ra chỉ trong sáu năm sau khi EVFTA chính thức đi vào thực tiễn từ tháng 8 năm 2020.

Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert phân tích: " Sáu năm trước, EVFTA mới chỉ là một cam kết chính trị đầy tham vọng. Ngày nay, tác động của nó đã hiện hữu và đo lường được: hiệp định đã tái định hình dòng chảy thương mại, bồi đắp niềm tin kinh doanh và đưa Việt Nam trở thành một trong những “neo kinh tế” quan trọng hàng đầu của châu Âu tại châu Á.

Sau 6 năm, giá trị thương mại của EVFTA thể hiện rõ qua mức độ tích cực mà các doanh nghiệp châu Âu hoạch định chiến lược hoạt động tại Việt Nam. Theo Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý 2 năm 2026 của EuroCham, 55% doanh nghiệp châu Âu tham gia khảo sát hiện coi Việt Nam là trung tâm hoạt động cốt lõi hoặc địa bàn tăng trưởng trọng điểm, trong khi 22% khác xác định Việt Nam là một cấu phần quan trọng trong mạng lưới khu vực của họ. Việt Nam đã nâng tầm vị thế để trở thành nền tảng cạnh tranh cho chiến lược mở rộng dài hạn tại châu Á.

Trong số các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đang tích cực tham gia thương mại song phương, một nửa nhận được lợi ích trực tiếp từ các ưu đãi thuế quan của EVFTA. Hơn nữa, 33% áp dụng thuế suất ưu đãi cho ít nhất 1/5 tổng kim ngạch thương mại của họ và gần 20% áp dụng cho hơn một nửa dòng lưu chuyển thương mại.

Đáng chú ý, 2/3 (66%) số doanh nghiệp này báo cáo những khoản tiết kiệm tài chính có thể đo lường được. Phần lớn đạt mức tiết kiệm từ 5 - 15%, trong khi 11% ghi nhận mức tiết kiệm vượt trên 30%.

Phân tích theo từng lĩnh vực cho thấy các doanh nghiệp hoạt động trong ngành thương mại, logistics và hàng tiêu dùng đạt được mức lợi ích cao nhất, với cứ bốn doanh nghiệp được khảo sát thì có một doanh nghiệp đạt mức tiết kiệm chi phí từ 16 - 30%, gấp đôi mức bình quân tất cả các ngành.

Những kết quả thống kê này cũng được phản ánh trong các trải nghiệm vận hành thực tế. Một nhà nhập khẩu châu Âu tham gia khảo sát BCI giải thích rằng hơn 80% hoạt động thương mại EU - Việt Nam của công ty họ hiện đang thụ hưởng các ưu đãi thuế quan từ EVFTA. Mặc dù các khoản tiết kiệm mang lại chỉ cải thiện phần nào biên lợi nhuận, giá trị lớn hơn lại nằm ở khía cạnh khác: chi phí nhập khẩu thấp hơn đã giúp công ty giảm giá bán từ 5 - 15%, qua đó gia tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm tại thị trường Việt Nam đồng thời mở rộng dư địa tăng trưởng.

Đối với các nhà cung cấp dịch vụ logistics, việc khách hàng ngày càng tận dụng hiệu quả hiệp định EVFTA đã thúc đẩy sự tăng trưởng ổn định trong các dịch vụ giao nhận vận tải, kho bãi và phân phối xuyên suốt chuỗi cung ứng.

99% hàng Việt Nam xuất khẩu sang EU được miễn thuế

Bước sang năm thứ 7, Hiệp định EVFTA chạm đến một cột mốc thuế quan mới, là EU chính thức hoàn tất lộ trình tự do hóa thương mại, mở rộng cánh cửa miễn thuế cho 99% các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam.

Trên thực tế, phần lớn hàng hóa của Việt Nam đã và đang thâm nhập thị trường EU dưới các mức thuế ưu đãi khoảng 80%, và cú hích xóa bỏ hoàn toàn thuế quan lần này sẽ tối đa hóa cơ hội tiếp cận thị trường cho các nhà sản xuất nước nhà.

Về phía Việt Nam, tiến trình cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa EU sẽ tiếp tục được triển khai theo lộ trình trong 4 năm tới và hoàn thành vào năm 2030 (tròn 10 năm EVFTA).

Số liệu kinh tế từ nửa đầu năm 2026 cho thấy kim ngạch thương mại song phương đã chạm mốc 41,4 tỷ USD. Trong đó, Việt Nam xuất siêu 31,8 tỷ USD và nhập khẩu 9,7 tỷ USD từ châu Âu, mang về khoản thặng dư thương mại khổng lồ lên tới 22 tỷ USD chỉ trong 6 tháng.

Đáng chú ý, con số thặng dư nửa đầu năm nay thậm chí còn vượt qua cả mức thặng dư của cả năm 2019 (21,7 tỷ USD) – thời điểm trước khi Hiệp định chính thức có hiệu lực.

Đánh giá về sức bật này, Phó Chủ tịch EuroCham Jean-Jacques Bouflet – người từng tham gia trong đoàn đàm phán của EU trong các phiên thảo luận về EVFTA – chỉ ra rằng mối quan hệ này đang tạo ra lợi thế cạnh tranh lâu dài cho cả hai bên: "Dù Việt Nam đang duy trì mức thặng dư thương mại rất lớn với EU, chúng ta không nên nhìn nhận mối quan hệ đối tác này qua lăng kính được - mất.

Những mặt hàng mà châu Âu mang đến như công nghệ cao, máy móc thiết bị tiên tiến và dược phẩm chính là đòn bẩy trực tiếp nâng tầm năng suất công nghiệp cho Việt Nam. Ngược lại, thế mạnh của Việt Nam trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí, dệt may, da giày, đồ gỗ và nông sản lại là mảnh ghép hoàn hảo để củng cố các chuỗi cung ứng của châu Âu cũng như phục vụ hàng triệu người tiêu dùng tại đây".

Theo Phó Chủ tịch EuroCham, dư địa để hợp tác sâu rộng hơn nữa giữa Việt Nam và EU vẫn còn rất lớn. EU khuyến khích Việt Nam tăng cường nhập khẩu các giải pháp công nghệ giá trị cao từ châu Âu nhằm phục vụ chiến lược hiện đại hóa công nghiệp và làm chủ chuỗi giá trị sản xuất.

Hiện tại, EU chiếm tới khoảng 12% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu của Việt Nam, nhưng tỷ trọng nhập khẩu từ châu Âu mới chỉ dừng lại ở mức 4%. Việc đón nhận nhiều hơn các công nghệ giá trị cao từ châu Âu không chỉ giúp cân bằng lại cán cân thương mại song phương, mà còn là bệ phóng vững chắc giúp nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của Việt Nam, đưa nền công nghiệp nước nhà tiến xa hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, EU khuyến nghị, Việt Nam cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính và giảm bớt chi phí tuân thủ.

“Việc duy trì lợi thế xuất khẩu của Việt Nam sẽ ngày càng phụ thuộc vào hiệu quả tuân thủ. Đơn giản hóa các thủ tục hải quan, đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế, số hóa hồ sơ chứng từ và làm rõ Quy tắc Xuất xứ sẽ tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp hơn – đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) – tham gia trọn vẹn vào các cơ hội mà EVFTA mang lại”- đại diện EuroCham nhấn mạnh.