Nghệ nhân Vũ Mạnh Cường và hành trình nâng tầm gốm kênh bong

Trải qua hàng trăm năm, làng gốm Bát Tràng có lúc hưng thịnh, có lúc đối mặt với nhiều thăng trầm nhưng vẫn bền bỉ tồn tại. Điều làm nên sức sống ấy không chỉ là những sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa mà còn là sự tiếp nối nghề qua nhiều thế hệ. Giữa hàng nghìn bàn xoay, hàng trăm lò nung, nghệ nhân Vũ Mạnh Cường là một trong những người đã dành gần nửa thế kỷ gắn bó với đất, lửa và men gốm, góp phần đưa kỹ thuật đắp nổi kênh bong trên gốm men rạn lên một tầm cao mới.

Nghệ nhân Vũ Mạnh Cường - người phát triển nghệ thuật gốm đắp nổi kênh bong.

Gần nửa thế kỷ giữ lửa nghề gốm Bát Tràng

Bén duyên với nghề làm gốm từ năm 14 tuổi, Vũ Mạnh Cường theo cha vào xưởng, bắt đầu từ những công việc giản đơn nhất. Người cha vừa là thầy, vừa là người "truyền lửa", kiên nhẫn chỉ dạy từng công đoạn, từ chọn đất, lọc tạp chất, chuốt gốm, tạo hình đến pha chế và tráng men.

Những bài học đầu đời đòi hỏi sự kiên trì và tỉ mỉ, không ít lần trở thành thử thách với cậu bé mới lớn. Song chính sự động viên của cha cùng tình yêu ngày một lớn dành cho nghề đã giúp ông gắn bó với nghề truyền thống của gia đình, từng bước tích lũy kinh nghiệm và hoàn thiện tay nghề.

Khi đã đủ vốn sống và trải nghiệm, ông lựa chọn theo đuổi dòng gốm thờ Việt - dòng sản phẩm không chỉ đòi hỏi kỹ thuật chế tác tinh xảo mà còn yêu cầu người nghệ nhân am hiểu văn hóa, tín ngưỡng và giá trị truyền thống. Với ông, mỗi sản phẩm không đơn thuần là vật phẩm trang trí mà còn mang ý nghĩa kết nối con cháu với cội nguồn.

Từ lựa chọn ấy, ông bắt đầu hành trình tìm tòi, thử nghiệm để phát triển kỹ thuật đắp nổi kênh bong trên nền men rạn cổ truyền. Khác với phương pháp chế tác thông thường, kỹ thuật đắp nổi kênh bong có độ khó rất cao. Người thợ phải tạo được những họa tiết nổi tách khỏi bề mặt gốm, hình thành khoảng hở giữa hoa văn và thân sản phẩm mà vẫn bảo đảm sự liền khối. Mỗi thao tác gọt, đắp, tạo hình đều phải thực hiện khi đất đạt độ ẩm thích hợp, đồng thời tính toán chính xác độ co ngót trong quá trình nung. Chỉ một sai số nhỏ cũng có thể khiến toàn bộ tác phẩm nứt vỡ hoặc biến dạng.

Tác phẩm của nghệ nhân Vũ Mạnh Cường.

Sau nhiều năm kiên trì nghiên cứu và hoàn thiện kỹ thuật, những nỗ lực ấy đã được ghi nhận khi bộ sưu tập gốm men rạn đắp nổi kênh bong của ông giành Giải Vàng tại Festival Huế năm 2018, đánh dấu bước tiến quan trọng của dòng gốm truyền thống Bát Tràng.

Nâng tầm kỹ thuật đắp nổi kênh bong, xây dựng thương hiệu Hồng Phúc

Song song với việc không ngừng nâng cao tay nghề, nghệ nhân Vũ Mạnh Cường dành nhiều tâm huyết xây dựng thương hiệu gốm Hồng Phúc. Ông mong muốn những sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa Việt hiện diện trong không gian thờ tự của mỗi gia đình như một cách gìn giữ truyền thống, thể hiện lòng tri ân và hiếu kính với tổ tiên.

Với ông, làm gốm không chỉ là kế sinh nhai mà còn là trách nhiệm gìn giữ nghề và truyền cảm hứng cho thế hệ kế tiếp. Gần 50 năm gắn bó với đất, bàn xoay và lò nung, ông luôn tâm niệm người làm nghề phải giữ trọn chữ Tâm trong từng sản phẩm và chữ Tín với khách hàng. Mỗi tác phẩm chỉ thực sự có giá trị khi được tạo nên bằng sự chỉn chu, tận tâm và niềm say mê của người nghệ nhân.

Chính sự kiên định ấy đã giúp thương hiệu gốm Hồng Phúc từng bước tạo dựng vị thế riêng giữa thị trường ngày càng cạnh tranh, đồng thời góp phần khẳng định giá trị của gốm truyền thống Bát Tràng trong đời sống đương đại.

Các tác phẩm gốm thờ Việt rạn đắp kênh bong do nghệ nhân Vũ Mạnh Cường sáng tạo và phát triển.

Từ cậu bé theo cha học nghề đến người nghệ nhân dành trọn cuộc đời cho đất và lửa, hành trình của nghệ nhân Vũ Mạnh Cường là minh chứng cho sức sống bền bỉ của nghề gốm Bát Tràng. Không chỉ gìn giữ kỹ thuật truyền thống, ông còn góp phần phát triển, nâng tầm nghệ thuật đắp nổi kênh bong, để những giá trị văn hóa được tiếp tục lưu truyền qua từng tác phẩm gốm.