Nghị định 179 thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước với trí thức trẻ

Học sinh THPT tham quan môi trường học tập Trường Đại học Công nghệ Thông tin (Đại học Quốc gia TPHCM) trong chương trình UniTour 2026, diễn ra ngày 16/5. Ảnh: UIT.

Cú hích chiến lược cho nguồn nhân lực công nghệ cao

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 179/2026/NĐ-CP (Nghị định 179) quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Là một trong những cơ sở giáo dục đại học mạnh về lĩnh vực máy tính và công nghệ thông tin - hai nhóm ngành được nêu trong Nghị định số 179, Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TPHCM, đón nhận chính sách trên với tinh thần tích cực.

PGS. TS. Nguyễn Tấn Trần Minh Khang, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TPHCM. Ảnh: UIT.

PGS. TS. Nguyễn Tấn Trần Minh Khang, Phó Hiệu trưởng phụ trách nhà trường, cho rằng Nghị định số 179 là một chủ trương rất kịp thời và có ý nghĩa chiến lược.

Theo ông, chính sách mới thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước giai đoạn mới.

Chính sách này cho thấy định hướng của Nhà nước về đầu tư có trọng tâm cho nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn và đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực là yếu tố quyết định. Nghị định 179 không chỉ hỗ trợ người học về mặt tài chính, mà còn tạo tín hiệu mạnh mẽ để xã hội, phụ huynh và học sinh nhận thức rõ hơn vai trò của các ngành khoa học - công nghệ đối với tương lai đất nước.

"Nghị định 179 không chỉ là chính sách hỗ trợ tài chính đơn thuần mà còn là thông điệp thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với đội ngũ trí thức trẻ, sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh đang theo đuổi các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược", theo ông Khang.

Sinh viên học tập tại Phòng nghiên cứu AI Lab UIT – AvePoint tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin - Đại học Quốc gia TPHCM. Ảnh: UIT.

Đối với chiến lược phát triển nhân lực công nghệ số của Việt Nam, chính sách này có thể xem là một “cú hích” quan trọng.

Khi người học giỏi được khuyến khích lựa chọn các ngành khó, có hàm lượng tri thức cao, Việt Nam sẽ có thêm cơ sở để hình thành đội ngũ chuyên gia, kỹ sư, nhà nghiên cứu chất lượng cao phục vụ phát triển quốc gia.

Có thể nói, đây là bước cụ thể hóa rất kịp thời các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo nền tảng để Việt Nam phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số.

Nghị định 179 là một chủ trương rất đúng đắn, thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo nền tảng để Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong thời kỳ mới.

PGS. TS. Nguyễn Tấn Trần Minh Khang

Ba điểm nổi bật của chính sách mới

Điểm nổi bật của Nghị định 179 là chính sách được thiết kế theo hướng trọng tâm, trọng điểm, gắn chặt với chiến lược phát triển quốc gia và nhu cầu nhân lực của các ngành công nghệ mũi nhọn trong tương lai.

Thứ nhất, Nghị định xác định rõ các nhóm ngành ưu tiên thuộc lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Điều này cho thấy định hướng rất rõ ràng của Nhà nước trong việc tập trung nguồn lực cho những lĩnh vực có vai trò nền tảng đối với năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thứ hai, chính sách học bổng được triển khai đồng bộ ở cả ba trình độ đào tạo: đại học, thạc sĩ và tiến sĩ. Đây là cách tiếp cận mang tính hệ thống, nhằm xây dựng đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ có chiều sâu, không chỉ phục vụ nhu cầu trước mắt mà còn hướng tới năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo lâu dài.

Thứ ba, Nghị định có nhiều điểm đổi mới theo hướng cải cách hành chính, lấy người học làm trung tâm. Việc xét cấp học bổng dựa trên dữ liệu sẵn có của cơ sở đào tạo, không yêu cầu người học làm thêm thủ tục hồ sơ, thể hiện tinh thần đổi mới quản trị, công khai, minh bạch và tạo thuận lợi tối đa cho người học.

Đặc biệt, cơ chế duy trì học bổng gắn với kết quả học tập, rèn luyện và nghiên cứu khoa học cũng góp phần thúc đẩy tinh thần tự học, tự nghiên cứu, khuyến khích người học không ngừng phấn đấu nâng cao năng lực chuyên môn và phẩm chất nghề nghiệp.

Sinh viên dự buổi khai giảng môn học "Phát triển Kỹ năng Lập trình Game ứng dụng trong thực tế" do Trường Đại học Công nghệ Thông tin phối hợp cùng doanh nghiệp tổ chức. Ảnh: UIT.

Cơ hội bứt phá đào tạo và nghiên cứu công nghệ chiến lược

Trường Đại học Công nghệ Thông tin hiện là một trong những cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông của cả nước. Đây cũng là những lĩnh vực được xác định giữ vai trò nòng cốt trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số.

Hiện nay, các ngành đào tạo đại học của trường bao trùm lĩnh vực máy tính, công nghệ thông tin, như: Công nghệ Thông tin, Hệ thống Thông tin, Khoa học Máy tính, Kỹ thuật Máy tính, Kỹ thuật Phần mềm, Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu, An toàn Thông tin, Khoa học Dữ liệu, Trí tuệ Nhân tạo...

Theo PGS. TS. Nguyễn Tấn Trần Minh Khang, Nghị định 179 sẽ tạo tác động tích cực rất lớn đối với công tác tuyển sinh, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của nhà trường thời gian tới.

Trước hết, chính sách học bổng sẽ góp phần thu hút nhiều học sinh giỏi, học sinh có năng lực nổi trội mạnh dạn lựa chọn các ngành công nghệ thông tin, khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin, khoa học dữ liệu... Đây là những ngành học có yêu cầu chuyên môn cao, cường độ học tập lớn nhưng giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với tương lai phát triển đất nước.

Bên cạnh đó, chính sách này cũng tạo thêm động lực để sinh viên yên tâm học tập, nghiên cứu khoa học và theo đuổi các định hướng chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, chất lượng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong nhà trường.

Đối với các cơ sở giáo dục đại học như Trường Đại học Công nghệ Thông tin, đây còn là cơ hội để tiếp tục phát triển các chương trình đào tạo chất lượng cao, chương trình tài năng, tăng cường hợp tác doanh nghiệp, đẩy mạnh nghiên cứu trong các lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước giai đoạn mới.

Tăng đầu tư, liên kết và đặt hàng đào tạo công nghệ chiến lược

Để Nghị định 179 được triển khai hiệu quả và phát huy tối đa tác động trong thực tiễn, PGS. TS. Nguyễn Tấn Trần Minh Khang cho rằng hệ thống chính sách phát triển nhân lực khoa học công nghệ cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng đồng bộ từ đào tạo, nghiên cứu đến sử dụng và đãi ngộ nhân tài. Học bổng được xem là điều kiện quan trọng, song để giữ chân và phát huy đội ngũ nhân lực chất lượng cao, cần xây dựng môi trường làm việc thuận lợi, cơ chế trọng dụng phù hợp cùng cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài.

Bên cạnh đó, Nhà nước cần tăng cường đầu tư cho hạ tầng nghiên cứu, các phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm đổi mới sáng tạo, hệ thống tính toán hiệu năng cao và các nền tảng công nghệ phục vụ đào tạo, nghiên cứu trong những lĩnh vực chiến lược như AI, bán dẫn, an toàn thông tin, dữ liệu lớn và công nghệ số.

Học sinh THPT tìm hiểu ngành, nghề trong ngày hội tư vấn tuyển sinh năm 2026 tại TPHCM. Ảnh: HCMUT.

Ông Khang cũng nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ cơ chế liên kết giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp nhằm hình thành hệ sinh thái đào tạo và đổi mới sáng tạo gắn với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội. Khi người học được tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn, tiếp cận môi trường công nghệ hiện đại và có đầu ra nghề nghiệp rõ ràng, hiệu quả của chính sách sẽ được nâng lên đáng kể.

Ngoài ra, cần có cơ chế đặt hàng đào tạo, đặt hàng nghiên cứu đối với các ngành công nghệ chiến lược, qua đó tạo động lực để các cơ sở giáo dục đại học tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đóng góp hiệu quả hơn cho sự phát triển khoa học công nghệ quốc gia.