Nghị định số 78/2026/NĐ-CP phân định rõ thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm
Ngày 17/4, tại Hà Nội, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) tổ chức Hội nghị phổ biến Nghị định số 78/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 174/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm. Từ đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực quản lý nhà nước về kinh doanh bảo hiểm, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm hành vi vi phạm.
Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm; đại diện Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số; Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính), cùng đại diện Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, đại diện các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, văn phòng đại diện của doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam.
Bảo đảm tính thống nhất, nâng cao hiệu quả quản lý
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Huyền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm nêu rõ, nước ta đang đẩy mạnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trên môi trường điện tử trong quản lý nhà nước. Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính số 88/2025/QH15 ngày 25/6/2025; Chính phủ đã ban hành Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 quy định chi tiết về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.

Các đại biểu cùng đại diện các doanh nghiệp tham dự hội thảo. Ảnh: Đức Minh.
"Các quy định liên quan đến thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, nguyên tắc phân định thẩm quyền, thi hành các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, cũng như xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử cần phải được hoàn thiện, bổ sung để bảo đảm tính thống nhất và khả thi trong quá trình thực hiện".
- Ông Nguyễn Quang Huyền
- Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm, Bộ Tài chính
Do đó, một số quy định tại Nghị định số 174/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm cần phải sửa đổi, bổ sung để phù hợp với thực tiễn và quy định pháp luật mới.
Vì vậy, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 78/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 174/2024/NĐ-CP (Nghị định 78) là cần thiết, nhằm bảo đảm sự đồng bộ với các quy định pháp luật hiện hành, hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm.
Ông Nguyễn Quang Huyền cũng lưu ý, các doanh nghiệp phải giải quyết, bồi thường đầy đủ khi căn cứ vào quy tắc và điều khoản, đảm bảo bồi thường đầy đủ, nhanh chóng và kịp thời cho khách hàng. Trường hợp khách hàng đã đầy đủ hồ sơ, nhưng doanh nghiệp không thực hiện bồi thường theo quy định của Nghị định sẽ bị xử phạt.
"Hy vọng rằng, thông qua hội nghị này, cơ quan quản lý, doanh nghiệp bảo hiểm và các tổ chức, cá nhân liên quan hiểu rõ và thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật, góp phần xây dựng thị trường bảo hiểm phát triển ổn định, bền vững" - ông Huyền kỳ vọng.
Thông tin tại hội nghị, đại diện Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm nhấn mạnh mục đích ban hành Nghị định 78 nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý; sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh trong lĩnh vực quản lý nhà nước về kinh doanh bảo hiểm để bảo đảm thực hiện đồng bộ, thống nhất.
Tiếp tục thực hiện đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong xử phạt vi phạm hành chính đối với lực lượng công an nhân dân, Ngân hàng Nhà nước; tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị. Từ đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng thực thi công vụ, đặc biệt để bảo đảm phù hợp với chủ trương tổ chức bộ máy quản lý nhà nước.
Phân cấp mạnh khi xử phạt, bổ sung xử lý vi phạm trên môi trường điện tử
Tại Hội nghị, bà Nguyễn Thị Hồng Chi - Trưởng phòng Kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm nêu rõ phạm vi điều chỉnh, bổ sung, sửa đổi tại Nghị định 78.

Lãnh đạo Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm chủ trì phiên hỏi đáp. Ảnh: Đức Minh.
Theo đó, các nội dung sửa đổi gồm: sửa đổi, hoàn thiện quy định về thẩm quyền xử phạt của các chức danh như Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm thành lập, Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng Bộ Tài chính thành lập để phù hợp với Luật Thanh tra số 84/2025/QH15. Theo đó, sau khi sắp xếp bộ máy, cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành không còn thực hiện thanh tra chuyên ngành, mà chuyển sang chức năng kiểm tra chuyên ngành theo quy định pháp luật.
Cùng với đó, sửa đổi, hoàn thiện quy định về thẩm quyền xử phạt của các chức danh thuộc Ngân hàng Nhà nước như: Trưởng đoàn thanh tra Ngân hàng Nhà nước khu vực, Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước khu vực, Trưởng đoàn thanh tra do Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thành lập để phù hợp với quy định mới về chức năng, nhiệm vụ.
Đồng thời, sửa đổi, hoàn thiện quy định về thi hành các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả.

Một số nội dung sửa đổi, bổ sung về thẩm quyền xử phạt. Nguồn: Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm.
Các nội dung bổ sung gồm: bổ sung quy định mới về các chức danh thuộc lực lượng công an nhân dân tại khoản 3, khoản 4, khoản 5, khoản 6, khoản 7 Điều 1 Nghị định 78; bổ sung quy định về trường hợp người có thẩm quyền đang thi hành công vụ có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, nhưng không có thẩm quyền xử phạt thì phải chuyển biên bản đến người có thẩm quyền xử phạt theo quy định pháp luật tại khoản 4 Điều 2; bổ sung quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử...
Cũng theo Trưởng phòng Kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo, việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử thực hiện theo Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời phải bảo đảm điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, thông tin và tuân thủ quy định về giao dịch điện tử; dữ liệu thu thập, lưu trữ phải bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, an toàn. Việc kết nối hệ thống và chia sẻ dữ liệu phải chính xác, kịp thời.
Tại Hội nghị, đại diện bộ phận pháp lý của nhiều doanh nghiệp đặt câu hỏi về việc làm rõ thẩm quyền xử lý trong phòng chống rửa tiền; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan khi phát sinh chồng chéo thẩm quyền, đặc biệt là nguyên tắc “người thụ lý đầu tiên”; phạm vi can thiệp của cơ quan công an nhằm tránh hình sự hóa các quan hệ dân sự; cũng như hiệu lực pháp lý của việc xử lý vi phạm trên môi trường điện tử.../.










