Nghị định về sắp xếp thôn, tổ dân phố trên toàn quốc có những quy định gì?

Tổ dân phố tại Hà Nội và TPHCM phải có từ 700 hộ trở lên

Theo Nghị định, tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình đối với thôn, tổ dân phố được quy định cụ thể theo từng vùng miền. Trong đó, tại thành phố Hà Nội và TPHCM, thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố từ 700 hộ trở lên.

Đối với vùng trung du và miền núi phía Bắc, thôn phải có tối thiểu 150 hộ gia đình, tổ dân phố từ 300 hộ trở lên. Ở vùng đồng bằng sông Hồng, thôn từ 400 hộ, tổ dân phố từ 550 hộ. Vùng Bắc Trung bộ quy định thôn từ 350 hộ, tổ dân phố từ 450 hộ.

Tại khu vực duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên, thôn phải có từ 300 hộ gia đình, tổ dân phố từ 450 hộ. Với vùng Đông Nam bộ và đồng bằng sông Cửu Long, thôn phải có tối thiểu 400 hộ, tổ dân phố từ 550 hộ trở lên.

Nghị định 185/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 26/5/2026.

Nghị định cũng quy định các trường hợp đặc thù có thể áp dụng quy mô hộ gia đình thấp hơn mức chung. Cụ thể, các thôn, tổ dân phố thuộc địa bàn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực đặc biệt khó khăn, địa hình chia cắt, giao thông không thuận lợi, dân cư phân tán; khu vực biên giới, hải đảo, tái định cư hoặc các đảo, cù lao, cồn trên sông có thể được xem xét áp dụng tiêu chuẩn thấp hơn.

UBND cấp tỉnh được giao hướng dẫn cụ thể đối với các trường hợp đặc thù, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế, yêu cầu quản lý địa bàn, giữ ổn định và gắn kết cộng đồng dân cư, đồng thời đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Phải lấy ý kiến nhân dân về sắp xếp thôn, tổ dân phố

Về trình tự, thủ tục thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, Nghị định quy định UBND cấp xã căn cứ các nguyên tắc và tiêu chuẩn để xây dựng đề án trình HĐND cùng cấp xem xét, quyết định.

Trước khi trình, UBND cấp xã phải tổ chức lấy ý kiến Nhân dân bằng hình thức phù hợp theo quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở; đồng thời tổng hợp, tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến đóng góp.

Hồ sơ thành lập hoặc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố gồm tờ trình của UBND cấp xã; đề án thành lập, sắp xếp; báo cáo tổng hợp, tiếp thu ý kiến Nhân dân và dự thảo nghị quyết của HĐND cấp xã.

Trên cơ sở hồ sơ được trình, HĐND cấp xã xem xét, ban hành nghị quyết tại kỳ họp gần nhất. Đối với đặc khu không tổ chức cấp chính quyền địa phương, UBND đặc khu sẽ thực hiện việc xây dựng đề án, lấy ý kiến Nhân dân và ban hành quyết định theo thẩm quyền.

Thủ tục giải thể, đổi tên, ghép thôn, tổ dân phố

Nghị định cũng quy định chi tiết trình tự, thủ tục giải thể, đổi tên thôn, tổ dân phố hoặc ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có.

Theo đó, đối với trường hợp giải thể, UBND cấp xã phải xây dựng tờ trình kèm danh sách hộ gia đình liên quan, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân trước khi trình HĐND cấp xã xem xét, quyết định.

Đối với việc đổi tên thôn, tổ dân phố, UBND cấp xã phải xây dựng phương án nêu rõ lý do đổi tên và tên gọi mới; tổ chức lấy ý kiến Nhân dân và hoàn thiện hồ sơ trình HĐND cấp xã quyết định.

Trong trường hợp ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có, UBND cấp xã phải lập phương án nêu rõ sự cần thiết, phạm vi cụm dân cư được ghép, số hộ gia đình và địa bàn tiếp nhận; đồng thời lấy ý kiến người dân tại khu vực liên quan trước khi trình HĐND cấp xã xem xét.