Nghị lực thắp sáng tương lai của cô gái khiếm thị

Em Vũ Thị Hải Anh trao tặng quà, động viên các thương, bệnh binh đang điều trị tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Duy Tiên, phường Duy Tiên.

Sinh năm 2000 trong một gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, Hải Anh mang di chứng chất độc da cam mà người cha cựu chiến binh phải gánh chịu sau chiến tranh. Mới một tháng tuổi, em mắc bệnh đục thủy tinh thể. Dù được gia đình đưa đi phẫu thuật nhiều lần với hi vọng tìm lại ánh sáng, em vẫn vĩnh viễn mất thị giác do teo nhãn cầu.

Tuổi thơ của Hải Anh chỉ là bốn bức tường nhỏ và chiếc radio cũ. Chính những giọng đọc truyền cảm đã nuôi dưỡng cô bé khiếm thị ước mơ được làm truyền thông, kể những câu chuyện về cuộc sống. Con đường đến với tri thức của Hải Anh chưa bao giờ bằng phẳng.

Ngay buổi học mẫu giáo đầu tiên, em bị từ chối vì khiếm khuyết. Không chấp nhận để con gái thiệt thòi, mẹ em tự học chữ nổi Braille để dạy con. Từ việc cầm thìa, cầm đũa đến đọc, viết, mọi kỹ năng đều được người mẹ kiên trì truyền dạy bằng tình yêu thương vô điều kiện. Trong khi đó, người cha lặng lẽ làm nhiều nghề để chắt chiu từng đồng nuôi con ăn học. Do khó khăn trong việc tìm trường phù hợp, đến năm 13 tuổi, Hải Anh mới chính thức học lớp 3.

Năm 2013, em lên Hà Nội học hòa nhập tại Trường Phổ thông cơ sở Nguyễn Đình Chiểu. Cuộc sống xa gia đình từ nhỏ buộc em phải tự lập và nỗ lực gấp nhiều lần bạn bè. Đổi lại là thành tích đáng khâm phục với 9 năm liên tục đạt danh hiệu học sinh giỏi và đạt giải.

Đặc biệt Cuộc thi Viết thư quốc tế UPU lần thứ 48, Giải Đại sứ Văn hóa đọc Thủ đô và nhiều lần được tuyên dương là học sinh tiêu biểu. Không chỉ vượt khó trong học tập, từ năm 16 tuổi, Hải Anh đã tự lao động để trang trải cuộc sống. Em làm nghề xoa bóp, bấm huyệt, đồng thời tận dụng lợi thế giọng nói để dẫn chương trình, gỡ băng cho các trung tâm nghiên cứu. Mỗi công việc đều được em thực hiện bằng tinh thần trách nhiệm và khát vọng tự lập.

Năm 2023, Hải Anh quyết tâm theo đuổi ngành truyền thông, nhưng cánh cửa đầu tiên khép lại khi một trường đại học từ chối với lý do người khiếm thị không phù hợp học truyền thông. Không đầu hàng trước định kiến, em tiếp tục nộp hồ sơ vào Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Với thành tích học tập nổi bật cùng quá trình hoạt động xã hội tích cực, Hải Anh được tiếp nhận vào ngành Quan hệ công chúng, từng bước hiện thực hóa ước mơ. Bước chân vào giảng đường, khó khăn lại hiện hữu khi phần lớn bài giảng được trình chiếu trên màn hình.

Có những buổi học em bật khóc vì không theo kịp bài giảng. Nhưng rồi Hải Anh tự động viên bản thân: "Giờ mình chưa làm được chứ không phải không làm được". Em chủ động nhờ bạn bè đọc lại nội dung bài giảng, chuyển tài liệu sang định dạng dành cho người khiếm thị, tìm hiểu các phần mềm hỗ trợ học tập. Sự kiên trì giúp Hải Anh đạt kết quả học tập ngày càng tốt hơn và khẳng định năng lực của mình.

Chia sẻ về hành trình đã qua, Hải Anh cho rằng điều người khuyết tật cần nhất không phải là sự thương hại mà là cơ hội bình đẳng để học tập, làm việc và cống hiến. Khi những rào cản về nhận thức được xóa bỏ, sẽ có thêm nhiều người khuyết tật mạnh dạn theo đuổi ước mơ và khẳng định giá trị bản thân.

Đối với Hải Anh, học tập không chỉ để thay đổi cuộc đời mình mà còn để giúp đỡ cộng đồng. Hiện em là Phó Chủ nhiệm Mạng lưới sinh viên khiếm thị Việt Nam, Phó Chủ nhiệm câu lạc bộ "Hoa đá Nhân văn". Hải Anh tham gia nhiều dự án hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận giáo dục, công nghệ và dịch vụ công, trực tiếp xây dựng tài liệu hướng dẫn sử dụng dịch vụ hành chính công trực tuyến dành cho người khuyết tật, tham gia biên soạn học liệu tiếng Anh cho trẻ em khiếm thị và tổ chức các chương trình đào tạo kỹ năng sống, kỹ năng sinh hoạt cho người không nhìn thấy ánh sáng.

Những nỗ lực bền bỉ của Hải Anh đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng như danh hiệu "Thanh niên sống đẹp" năm 2024 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trao tặng, Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2025, giải chuyên đề cuộc thi viết "Cha và con gái", cùng đề cử Giải thưởng Tình nguyện quốc gia năm 2024.

Sau khi tốt nghiệp đại học, em mong muốn làm việc tại một tổ chức phi chính phủ và xa hơn là thành lập doanh nghiệp xã hội nhằm tạo việc làm cho người khuyết tật. Bằng nghị lực, tri thức và trái tim nhân hậu, cô gái trẻ Hải Anh đã trở thành nguồn cảm hứng đẹp về tinh thần vượt lên số phận.

Hành trình của em khẳng định rằng, khi con người không đầu hàng nghịch cảnh, ý chí sẽ trở thành ánh sáng soi đường cho những ước mơ vươn xa, luôn sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng.