Nghị quyết 57-NQ/TW: Hiện đại hóa lưới điện Thủ đô từ khoa học, công nghệ

Tại Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHANOI), yêu cầu này đang được cụ thể hóa bằng đổi mới phương thức quản trị, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và từng bước xây dựng lưới điện thông minh, qua đó đưa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị vào thực tiễn.

Bảo đảm điện cho Thủ đô trong yêu cầu phát triển mới

Công nhân EVNHANOI kiểm tra nhiệt độ hệ thống điện mặt trời thông qua thiết bị đo nhiệt hồng ngoại. Ảnh: Quốc Lũy/TTXVN

Là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là một trong những đầu tàu về kinh tế, khoa học, công nghệ, giáo dục và đổi mới sáng tạo, Hà Nội đang có nhu cầu ngày càng cao đối với hạ tầng năng lượng.

Quá trình đô thị hóa nhanh, cùng sự phát triển của công nghiệp, thương mại, dịch vụ, giao thông hiện đại, trung tâm dữ liệu và kinh tế số đặt ra yêu cầu hệ thống điện Thủ đô không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt mà còn phải bảo đảm nguồn điện chất lượng cao, ổn định cho sản xuất, kinh doanh, hoạt động của các cơ quan Trung ương và những sự kiện chính trị, ngoại giao quan trọng.

Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt ra yêu cầu bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia; cung cấp năng lượng đầy đủ, ổn định, chất lượng cao; phát triển hệ thống năng lượng đồng bộ, hiện đại, thị trường cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả.

Đặt trong điều kiện cụ thể của Hà Nội, yêu cầu đó đòi hỏi hệ thống điện Thủ đô phải ngày càng an toàn, linh hoạt, hiện đại và có khả năng thích ứng với tốc độ phát triển của thành phố.

EVNHANOI là đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành, bảo đảm cung cấp điện trên địa bàn Thủ đô. Vì vậy, bên cạnh đầu tư phát triển lưới điện, đổi mới phương thức quản trị, vận hành và khai thác hiệu quả những thành tựu khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trở thành yêu cầu quan trọng.

Đây cũng là điểm gặp nhau giữa yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng theo Nghị quyết 70 và tinh thần đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được xác định tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.
Nghị quyết 57 xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với EVNHANOI, tinh thần này đang từng bước được cụ thể hóa trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và vận hành lưới điện hằng ngày.

Sử dụng thiết bị bay không người lái trong kiểm tra đường dây. Ảnh: Quốc Lũy/TTXVN

Dữ liệu đầy đủ, chính xác giúp nâng cao chất lượng dự báo; khả năng giám sát tốt hơn giúp phát hiện sớm dấu hiệu bất thường; điều khiển từ xa góp phần rút ngắn thời gian thao tác, xử lý; tự động hóa giảm các công việc thủ công, lặp lại để người lao động tập trung nhiều hơn vào những nhiệm vụ đòi hỏi chuyên môn và khả năng ra quyết định.

Trên lưới điện, việc sử dụng thiết bị bay không người lái trong kiểm tra đường dây, ứng dụng hệ thống giám sát, điều khiển từ xa, số hóa dữ liệu kỹ thuật… cho thấy khoa học, công nghệ đang ngày càng tham gia trực tiếp vào giải quyết những yêu cầu thực tế của hoạt động quản lý, vận hành.

Tinh thần của Nghị quyết 57 vì thế được cụ thể hóa bằng yêu cầu khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phải tạo ra năng suất, hiệu quả và nâng cao chất lượng vận hành hệ thống điện.

Đổi mới sáng tạo cũng không còn là nhiệm vụ riêng của một bộ phận chuyên trách. Từ cán bộ quản lý, kỹ sư đến công nhân trực tiếp quản lý, vận hành lưới điện đều có thể trở thành chủ thể của quá trình đổi mới thông qua những sáng kiến cải tiến quy trình, tối ưu thao tác, nâng cao năng suất lao động và ứng dụng công nghệ giải quyết các vấn đề cụ thể trong sản xuất.

Đó là nền tảng để EVNHANOI từng bước chuyển từ "số hóa hoạt động" sang "quản trị dựa trên dữ liệu", từ "ứng dụng công nghệ" sang từng bước "làm chủ công nghệ".

Chuyển đổi số đi vào từng ca trực vận hành

Công nhân EVNHANOI điều khiển thiết bị flycam kiểm tra đường dây. Ảnh: Quốc Lũy/TTXVN

Nếu chuyển đổi số ở cấp Tổng công ty được thể hiện qua chiến lược, dữ liệu và các hệ thống công nghệ thì tại Trung tâm Điều độ Hệ thống điện thành phố Hà Nội, hiệu quả của quá trình này được thể hiện cụ thể trong từng ca trực.

Trước các màn hình hiển thị trạng thái vận hành hệ thống, cán bộ điều độ liên tục theo dõi các thông số của lưới điện. Những thay đổi về phụ tải, trạng thái thiết bị hay tình huống bất thường cần được phát hiện, đánh giá và xử lý kịp thời.

Trong ngành điện, chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở số hóa hồ sơ, quy trình hay đưa thêm phần mềm vào công tác quản lý. Giá trị quan trọng hơn là hình thành phương thức quản trị mới dựa trên dữ liệu, qua đó nâng cao năng lực giám sát, dự báo và hỗ trợ ra quyết định.

Điều này càng có ý nghĩa đối với EVNHANOI khi quy mô và tính chất của lưới điện Thủ đô ngày càng phức tạp. Từ giám sát trạng thái lưới điện, điều khiển thiết bị từ xa, dự báo phụ tải, phát hiện bất thường đến quản lý kỹ thuật và chăm sóc khách hàng, công nghệ đang tham gia ngày càng sâu vào các hoạt động của Tổng công ty.

Việc chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao hiệu quả khai thác các phần mềm dùng chung, bảo đảm an toàn hạ tầng số, tăng cường tự động hóa và từng bước ứng dụng công nghệ mới đang tạo thêm nền tảng để EVNHANOI đổi mới phương thức vận hành.

Ông Ngọc Long, Phó Giám đốc Trung tâm Điều độ Hệ thống điện thành phố Hà Nội, cho biết việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi rõ rệt trong công tác điều độ, vận hành.

Với một hệ thống điện đô thị lớn như Hà Nội, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm cung cấp đủ điện mà còn phải không ngừng nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, chất lượng vận hành và khả năng phản ứng trước những biến động của hệ thống.

"Việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số giúp công tác điều độ có thêm những công cụ hỗ trợ ngày càng hiệu quả. Dữ liệu được cập nhật nhanh hơn, khả năng giám sát lưới điện tốt hơn, nhiều thao tác có thể thực hiện từ xa. Qua đó, cán bộ điều độ có thêm cơ sở để đánh giá trạng thái hệ thống và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh", ông Ngọc Long chia sẻ.

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Điều độ, trong quá trình triển khai tinh thần Nghị quyết 57 và Nghị quyết 70, công nghệ phải gắn trực tiếp với nhiệm vụ bảo đảm vận hành lưới điện an toàn, ổn định và liên tục. Chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi những công nghệ mới tạo ra hiệu quả cụ thể trong thực tiễn.

Công nhân EVNHANOI kiểm tra đường dây trên cao bằng hệ thống xe nâng chuyên dụng. Ảnh: Quốc Lũy/TTXVN

Tuy nhiên, phía sau những hệ thống công nghệ hiện đại vẫn là yếu tố con người. Trong mỗi ca trực, cán bộ vận hành phải liên tục theo dõi trạng thái hệ thống, phân tích thông tin, phối hợp xử lý và sẵn sàng phản ứng trước những diễn biến bất thường.

Anh Vũ Duy Đại, cán bộ trực vận hành Trung tâm Điều độ Hệ thống điện thành phố Hà Nội, cho biết các công cụ số đã hỗ trợ rất nhiều cho người trực trong quá trình tiếp cận thông tin và theo dõi hệ thống.

"Các công cụ số giúp chúng tôi có thêm dữ liệu để theo dõi, phân tích và đưa ra phương án xử lý. Tuy nhiên, công nghệ càng hiện đại thì yêu cầu đối với người vận hành càng cao. Cán bộ trực không chỉ phải nắm vững chuyên môn mà còn phải hiểu hệ thống, sử dụng thành thạo các công cụ mới và có khả năng xử lý tình huống", anh Đại cho biết.

Thực tế này cho thấy chuyển đổi số không thay thế vai trò của con người mà đang làm thay đổi yêu cầu đối với nguồn nhân lực. Khi hệ thống điện ngày càng hiện đại, cán bộ ngành điện không chỉ cần kiến thức chuyên môn truyền thống mà còn phải có năng lực khai thác dữ liệu, làm chủ công cụ số, thích ứng với tự động hóa và công nghệ mới.

Bởi vậy, đầu tư cho công nghệ cần song hành với đầu tư cho con người. Xây dựng đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân có khả năng làm chủ công nghệ là điều kiện quan trọng để những thành quả chuyển đổi số thực sự phát huy hiệu quả.

Hướng tới lưới điện thông minh, hiện đại, xứng tầm Thủ đô

Khắc phục sự cố điện bằng công nghệ sửa chữa điện nóng (hotline) trên đường dây 110kV, xã Hạ Bằng, thành phố Hà Nội. Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN

Từ thực tiễn của EVNHANOI có thể thấy Nghị quyết 57 và Nghị quyết 70 không phải là hai yêu cầu tách biệt mà có sự gắn kết chặt chẽ trong quá trình hiện đại hóa hệ thống điện.

Nếu Nghị quyết 70 đặt ra yêu cầu xây dựng hệ thống năng lượng an toàn, hiện đại, hiệu quả, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh và bền vững thì Nghị quyết 57 tạo ra một trong những động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu đó thông qua khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đối với EVNHANOI, sự gắn kết ấy được thể hiện trong từng nhiệm vụ cụ thể: nâng cao độ tin cậy cung cấp điện gắn với tăng cường giám sát và tự động hóa lưới điện; rút ngắn thời gian xử lý tình huống bất thường gắn với nâng cao năng lực phát hiện, cảnh báo và điều khiển từ xa; vận hành hệ thống hiệu quả gắn với chất lượng dữ liệu và năng lực dự báo; nâng cao chất lượng dịch vụ điện gắn với số hóa quy trình và tạo điều kiện để khách hàng chủ động tiếp cận các dịch vụ.

Cùng với đó, muốn xây dựng hệ thống điện ngày càng thông minh, hiện đại thì phải có đội ngũ nhân lực đủ khả năng vận hành và làm chủ hệ thống.

Trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với hạ tầng điện của Hà Nội sẽ ngày càng cao khi thành phố tiếp tục đẩy mạnh phát triển hạ tầng đô thị, kinh tế số, khoa học - công nghệ và các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ hiện đại.

Trong bối cảnh ấy, hiện đại hóa lưới điện không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng mà còn góp phần xây dựng nền tảng hạ tầng năng lượng an toàn, ổn định và có khả năng thích ứng với những mô hình phát triển mới.

Việc đưa tinh thần Nghị quyết 57 và Nghị quyết 70 vào hoạt động quản lý, điều hành và vận hành lưới điện vì vậy vừa là yêu cầu trước mắt, vừa là định hướng lâu dài đối với EVNHANOI. Khoa học, công nghệ, dữ liệu, tự động hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là những yếu tố quan trọng để từng bước hình thành lưới điện thông minh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô.