Nghị quyết 80: Thanh Hóa ứng dụng công nghệ, nâng tầm di sản Lễ hội Đền Bà Triệu

Cổng vào đền Bà Triệu. (Ảnh: Hoa Mai/TTXVN)

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Thanh Hóa đang chuyển mạnh từ tư duy “giữ gìn” sang quản trị di sản như một nguồn lực nội sinh đặc biệt để phát triển kinh tế-xã hội bền vững.

Với 28 di sản văn hóa phi vật thể đã được ghi danh cấp quốc gia, tỉnh Thanh Hóa luôn chú trọng bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch.

Tăng sức hấp dẫn cho điểm đến

Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Bà Triệu nơi thờ nữ anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh là điểm đến hấp dẫn du khách khi đến với xứ Thanh.

Tại đây đang lưu giữ gần 300 di vật, cổ vật... niên đại từ cuối thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 20. Nơi đây không chỉ là điểm đến thu hút đông du khách mà còn là nơi tổ chức các hoạt động “về nguồn” giáo dục truyền thống lịch sử yêu nước cho thế hệ trẻ.

Đền được khởi dựng vào thế kỷ 6 dưới triều vua Lý Nam Đế để tưởng nhớ và tôn vinh công lao của vị nữ tướng anh hùng Triệu Thị Trinh và đều được các triều Lý, Trần, Lê, Nguyễn cho tu sửa, ban sắc phong và quy định tế lễ với nghi thức quốc lễ.

Ngôi đền có phong cách kiến trúc đặc trưng của vùng Bắc Trung Bộ, mang vẻ đẹp trầm mặc, cổ kính nhưng vẫn toát lên sự tinh tế và uy nghiêm.

Gắn với Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Bà Triệu, Lễ hội đền Bà Triệu từ lâu đã trở thành một lễ hội tiêu biểu của xứ Thanh. Đến với lễ hội, người dân địa phương và du khách được đáp ứng nhu cầu đời sống tâm linh, hưởng thụ các hoạt động văn hóa đặc sắc.

Sự kiện không chỉ nhằm tôn vinh di sản mà còn là dịp để khơi dậy niềm tự hào, tự tôn dân tộc và giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Năm 2026, Lễ hội Bà Triệu với các nghi thức truyền thống sẽ được tổ chức đảm bảo trang trọng, thiết thực và tiết kiệm, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đã được công nhận.

Đền Bà Triệu được xây dựng theo phong cách kiến trúc đặc trưng của vùng Bắc Trung bộ, mang vẻ đẹp trầm mặc, cổ kính nhưng vẫn toát lên sự tinh tế và uy nghiêm. (Ảnh: Hoa Mai/TTXVN)

Lễ hội còn tổ chức không gian trưng bày, giới thiệu, quảng bá du lịch, di tích và các sản phẩm OCOP tiêu biểu của Thanh Hóa. Không chỉ trưng bày, Trung tâm Triển lãm và Xúc tiến du lịch (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa) còn ứng dụng công nghệ hiện đại, cho phép du khách trải nghiệm kính 3D để khám phá hình ảnh một số Bảo vật Quốc gia liên quan đến Bà Triệu nhằm tăng tính tương tác và chiều sâu cảm nhận lịch sử.

Đây là dịp để du khách chiêm bái di tích, trực tiếp trải nghiệm giá trị văn hóa, sản vật đặc trưng, góp phần tôn vinh bản sắc văn hóa xứ Thanh và tăng sức hấp dẫn cho điểm đến.

Khu vực trung tâm với chủ đề “Hào khí Bà Triệu - Tỏa sáng điểm đến” tái hiện hành trình lịch sử của nữ tướng Triệu Thị Trinh qua các thước phim tư liệu chất lượng cao. Việc số hóa nội dung bằng hai ngôn ngữ Việt-Anh góp phần mở rộng khả năng tiếp cận cho du khách quốc tế, đồng thời quảng bá hiệu quả các điểm đến nổi bật như Sầm Sơn, Pù Luông, Lam Kinh.

Không gian photobooth được thiết kế ấn tượng cũng trở thành điểm check-in thu hút, góp phần lan tỏa hình ảnh lễ hội trên các nền tảng số.

Đây cũng là năm đầu tiên Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa bố trí bãi trông giữ phương tiện miễn phí cho người dân và du khách khi đến Lễ hội Đền Bà Triệu 2026.

Điểm nhấn là nghi lễ truyền thống được tổ chức trang trọng, tái hiện những giá trị tín ngưỡng lâu đời gắn với việc tôn vinh Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh; chương trình nghệ thuật sân khấu hóa quy mô, giàu tính sử thi, với chủ đề “Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh-Rạng ngời trang sử vàng dân tộc,” kỷ niệm 1778 năm ngày mất của bà.

Ứng dụng công nghệ số thúc đẩy phát triển du lịch

Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu và là "cây cầu” kết nối các thế hệ trong việc bảo tồn lưu giữ di sản. Đặc biệt, với một di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt như Di tích đền Bà Triệu, việc ứng dụng công nghệ số là một giải pháp cần thiết, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa một cách bền vững.

Để nơi đây trở thành trọng điểm du lịch của Thanh Hóa và bắt kịp xu thế hiện đại, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di tích và phát triển kinh tế-xã hội, Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa đang thực hiện Đề án đổi mới công tác quản lý, khai thác, phát triển du lịch tại Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Khu di tích Bà Triệu giai đoạn 2021-2030 với việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động xúc tiến du lịch, đẩy mạnh quảng bá về điểm đến.

Bên trong nội điện được Ban Quản lý chú trọng sắp xếp, bài trí lại hệ thống ban thờ, đồ thờ tự, lễ khí theo đúng nghi thức truyền thống, bảo đảm không gian thờ tự trang nghiêm, ấm cúng. (Ảnh: Hoa Mai/TTXVN)

Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa cùng chính quyền xã Triệu Lộc đã phối hợp với ngành viễn thông lắp đặt cột sóng phát wifi, 4G tại đền Bà Triệu và làng Phú Điền, núi Tùng, núi Gai.

Đơn vị cũng chuẩn hóa nội dung giới thiệu về khu di tích và các điểm đến để đưa thông tin về di tích một cách chính xác, đến gần với du khách.

Với 2 fanpage “Khu Di tích quốc gia đặc biệt Bà Triệu” và “Đền Bà Triệu-Di tích quốc gia đặc biệt,” du khách có thể chủ động truy cập và tìm hiểu sơ bộ về Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Bà Triệu cũng như Lễ hội đền Bà Triệu qua những hình ảnh, bản thuyết minh ghi âm, video giới thiệu về khu di tích và các sự kiện, hoạt động liên quan đến di tích.

Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa tăng cường việc quảng bá, giới thiệu hình ảnh, thông tin của khu di tích lên các nền tảng mạng xã hội như Youtube, Facebook, Tiktok...

Với bước đầu đổi mới, ứng dụng công nghệ số, Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Bà Triệu được giới thiệu sinh động, trực quan, vượt qua giới hạn không gian và thời gian.

Nhờ đó, khu di tích đền Bà Triệu đã thu hút đông đảo khách tham quan, năm 2025, đã có hơn 75.000 lượt khách đến với Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Bà Triệu, trong đó có khoảng hàng chục nghìn học sinh tham gia hành hương về nguồn, tìm hiểu lịch sử và trải nghiệm văn hóa truyền thống tại đây.

Ông Trương Hoài Nam, Phó Giám đốc Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa cho biết tỉnh sẽ tập trung phát huy giá trị của di tích qua việc tiếp tục trùng tu, tôn tạo các công trình theo lộ hình, từng bước thực hiện số hóa quản lý các di sản cũng như phối hợp với các trường học để giáo dục truyền thống cho học sinh, nâng cao nghiệp vụ của hướng dẫn viên và phối hợp với các công ty lữ hành để kết nối tour tuyến đưa khách du lịch đến tham quan di tích.

Trong đó, Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa sẽ tăng cường việc số hóa, chuẩn hóa dữ liệu và phát huy vai trò của thế hệ trẻ, coi đây là khâu then chốt để đưa di sản đến gần hơn với đời sống, đồng thời tạo ra không gian sáng tạo mới trong kỷ nguyên số."

Đền Bà Triệu được xây dựng theo phong cách kiến trúc đặc trưng của vùng Bắc Trung bộ, mang vẻ đẹp trầm mặc, cổ kính nhưng vẫn toát lên sự tinh tế và uy nghiêm. (Ảnh: Hoa Mai/TTXVN)

Đây là giải pháp phù hợp với tinh thần Nghị quyết 80, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống, quảng bá hình ảnh địa phương và phát triển du lịch theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và bền vững.

Hướng tới kỷ niệm 1778 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh, Lễ hội đền Bà Triệu sẽ khai mạc vào sáng 9/4.

Những dấu tích lịch sử, công trình tâm linh liên quan đến Bà Triệu và Khởi nghĩa Bà Triệu đã trở thành địa chỉ thiêng liêng, nhắc nhở các thế hệ cháu con về sự nghiệp oanh liệt của Nữ anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh.

Đây cũng cũng là tài nguyên du lịch văn hóa đưa Thanh Hóa trở thành những điểm đến hấp dẫn du khách.../.