Nghị quyết mới về công tác dân tộc: Nhận diện điểm nghẽn, tạo đột phá phát triển

Thứ trưởng Thường trực Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hoài Anh chủ trì cuộc họp Tổ biên tập xây dựng Đề án tổng kết, xây dựng nghị quyết thay thế Nghị quyết 24-NQ/TW

Sáng 15/10, tại Hà Nội, Thứ trưởng Thường trực Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hoài Anh chủ trì cuộc họp Tổ biên tập xây dựng Đề án tổng kết, xây dựng nghị quyết thay thế Nghị quyết 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc.

Tại cuộc họp, các đại biểu thống nhất cần đánh giá toàn diện kết quả thực hiện nghị quyết trong 23 năm qua, đồng thời làm rõ những hạn chế, nguyên nhân và điểm nghẽn có tính hệ thống trong quá trình triển khai chính sách dân tộc. Đây là cơ sở quan trọng để đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp đột phá, hướng tới mục tiêu phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn mới.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức cuộc họp của Tổ biên tập xây dựng Đề án tổng kết, xây dựng nghị quyết thay thế Nghị quyết 24-NQ/TW

Đánh giá kết quả, làm rõ những điểm nghẽn trong thực hiện công tác dân tộc

Theo đề cương được trình bày tại cuộc họp, báo cáo tổng kết và xây dựng nghị quyết mới gồm ba phần: Kết quả thực hiện Nghị quyết 24-NQ/TW; mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm về công tác dân tộc trong giai đoạn tới; kiến nghị, đề xuất.

Các đại biểu đánh giá cao công tác chuẩn bị, cơ bản thống nhất với kết cấu đề cương. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị nội dung tổng kết cần được nghiên cứu sâu hơn, tương xứng với chặng đường 23 năm thực hiện nghị quyết, qua nhiều giai đoạn phát triển và các chính sách khác nhau.

Đại diện Bộ Quốc phòng phát biểu ý kiến tại cuộc họp

Trọng tâm là đánh giá sát những quan điểm, chủ trương và nhiệm vụ đã được xác định trong Nghị quyết 24-NQ/TW, đồng thời bám sát Kết luận số 65 của Bộ Chính trị. Việc tổng kết cần đi vào từng nhiệm vụ, chỉ tiêu cụ thể, tránh đánh giá chung chung, chưa làm rõ mức độ hoàn thành cũng như những vấn đề còn tồn tại.

Bên cạnh kết quả về phát triển hạ tầng và giảm nghèo kinh tế, các đại biểu đề nghị làm rõ hơn những chuyển biến trong thực hiện bình đẳng, đoàn kết giữa các dân tộc, tinh thần tương trợ và cùng phát triển. Qua đó, đánh giá đầy đủ hơn hiệu quả của chính sách dân tộc đối với đời sống, cơ hội phát triển và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của đồng bào.

Một nội dung quan trọng khác là nhận diện những nguyên nhân khiến một số chính sách chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng. Theo ý kiến tại cuộc họp, cần phân tích các điểm nghẽn có tính hệ thống, đồng thời đánh giá năng lực tổ chức thực hiện chính sách dân tộc từ Trung ương đến cơ sở.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa thực tiễn đối với quá trình xây dựng nghị quyết mới. Bởi kết quả chính sách không chỉ phụ thuộc vào chủ trương và nguồn lực đầu tư, mà còn gắn với chất lượng tổ chức thực hiện, khả năng phối hợp giữa các cơ quan và mức độ phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn.

Đại diện Học viện Dân tộc và Tôn giáo phát biểu ý kiến tại cuộc họp

Trên cơ sở đó, báo cáo tổng kết cần tích hợp kết quả từ các chuyên đề đã được sơ kết, tổng kết, bổ sung thông tin và luận cứ phục vụ việc đánh giá toàn diện hơn. Phạm vi nghiên cứu cũng cần được xác định rõ, tập trung vào công tác dân tộc thiểu số và đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm thống nhất trong cách tiếp cận và xây dựng nội dung nghị quyết.

Đối với giai đoạn tiếp theo, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, kết hợp hài hòa giữa bảo đảm an sinh xã hội với phát triển nguồn nhân lực. Công tác đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học cũng cần được quan tâm nhằm nâng cao chất lượng tham mưu, hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách dân tộc.

Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Hoài Anh phát biểu kết luận cuộc họp

Xác định mục tiêu đến năm 2035, hướng tới thu hẹp khoảng cách phát triển

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Hoài Anh đề nghị dự thảo nghị quyết cần xác định rõ các mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp tương ứng với mốc năm 2035, định hướng đến năm 2045.

Các mục tiêu phải được xây dựng trên cơ sở tổng kết 23 năm thực hiện Nghị quyết 24-NQ/TW, đồng thời rà soát những chủ trương, định hướng mới của Đảng. Đối với các lĩnh vực đã có mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể, việc xây dựng dự thảo cần bám sát các định hướng này, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống chính sách.

Đáng chú ý, việc xác định chỉ tiêu phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số cần đặt trong tương quan với mặt bằng chung của cả nước. Các lĩnh vực như thu nhập bình quân đầu người, GDP bình quân đầu người, y tế và khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu cần được xem xét để xác định mức độ tiệm cận của vùng đồng bào dân tộc thiểu số với các mục tiêu phát triển quốc gia.

Đặc biệt, dự thảo cần xác định những giải pháp mang tính đột phá để xử lý các điểm nghẽn đã được nhận diện qua quá trình tổng kết. Đây là cơ sở để nâng cao hiệu quả chính sách, tạo điều kiện phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn mới.

Thứ trưởng Thường trực cũng đề nghị các thành viên Tổ biên tập, đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương chủ động rà soát những chủ trương của Đảng, quy định pháp luật và các mục tiêu thuộc lĩnh vực quản lý của cơ quan mình. Trên cơ sở thực tiễn và chuyên môn, các đơn vị cần đề xuất nhiệm vụ, giải pháp sát tình hình, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với định hướng chung.

Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Hoài Anh cho biết, để hoàn thiện dự thảo, Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Tổ biên tập, tiếp tục rà soát đề cương chi tiết và danh mục hồ sơ, tài liệu trình cấp có thẩm quyền.

Theo đó, Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Hoài Anh yêu cầu hồ sơ cần được chuẩn bị theo quy trình trình cấp có thẩm quyền, từ Đảng ủy Chính phủ, Bộ Chính trị đến Ban Chấp hành Trung ương. Bộ phận thường trực có trách nhiệm tổng hợp ý kiến, tham mưu phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên Tổ biên tập và phối hợp với các cơ quan liên quan trong quá trình hoàn thiện đề án.

Cùng với đó, Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ rà soát, kiện toàn Ban soạn thảo và Tổ biên tập phù hợp với sự thay đổi nhân sự tại một số cơ quan, đơn vị. Tiến độ thực hiện cũng sẽ được xây dựng thành kế hoạch cụ thể, xác định rõ nhiệm vụ và các mốc thời gian cần hoàn thành để chủ động báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền.

Theo kế hoạch được nêu tại cuộc họp, các nội dung tài liệu sẽ tiếp tục được chuẩn bị để trình Ban soạn thảo xem xét trong tháng 10/2026.