Nghiên cứu: Gián có thể trở thành 'nhân viên cứu hộ' trong thảm họa
Các nhà khoa học Úc đang nghiên cứu cách gắn thiết bị điện tử lên những con gián sống để chúng có thể tìm kiếm người mắc kẹt và đưa thuốc đến cho nạn nhân trong những nơi mà con người và robot khó tiếp cận.
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Queensland và Đại học New South Wales đã phát triển một hệ thống kết hợp giữa côn trùng sống và công nghệ, được gọi là “paraborg”. Những con gián được gắn camera siêu nhỏ cùng thiết bị chứa và phân phối thuốc.
Ý tưởng này nhằm hỗ trợ các hoạt động cứu hộ sau động đất, sập nhà hoặc các thảm họa khác. Khi một người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát, lực lượng cứu hộ có thể mất nhiều thời gian để tìm và tiếp cận họ. Trong khoảng thời gian đó, việc đưa thuốc hoặc hỗ trợ y tế ban đầu đến nạn nhân có thể rất quan trọng.

Một con gián đào hang khổng lồ được trang bị hệ thống tự tiêm thuốc (AIM). Ảnh: Đại học Queensland
Các nhà khoa học lựa chọn gián thay vì những robot nhỏ thông thường vì loài côn trùng này có khả năng di chuyển rất linh hoạt.
Những con gián có thể bò qua các khe hẹp, vượt qua nhiều loại địa hình và hoạt động trong thời gian dài mà không cần nguồn năng lượng lớn. Đây là những lợi thế mà robot siêu nhỏ hiện nay vẫn khó đạt được.
Nhóm nghiên cứu sử dụng loài gián đào hang khổng lồ ở Bắc Queensland. Loài này có thể dài tới 8,5 cm và được xem là một trong những loài gián lớn nhất thế giới.
Các nhà khoa học gắn một thiết bị nhỏ giống như ba lô lên lưng gián. Thiết bị này có thể chứa camera và hệ thống đưa thuốc đến vị trí cần thiết.
Để điều khiển hướng di chuyển, các nhà nghiên cứu cấy những điện cực nhỏ vào cơ thể gián. Người điều khiển có thể gửi tín hiệu điện đến các điện cực này để kích thích hệ thần kinh của côn trùng, khiến nó thay đổi hướng di chuyển.
Những con gián được gây mê trong quá trình cấy điện cực. Sau khi các điện cực được đặt vào vị trí, một tín hiệu điện nhỏ có thể được truyền đến hệ thần kinh để điều khiển chuyển động của chúng.
Trong thử nghiệm, các nhà nghiên cứu sử dụng hai con gián cho hai nhiệm vụ khác nhau. Một con được gắn camera để giúp người điều khiển quan sát khu vực xung quanh và tìm mục tiêu. Con còn lại mang theo thuốc và được điều khiển từ xa để di chuyển đến vị trí cần thiết.
Kết quả thử nghiệm cho thấy gián đạt tỷ lệ thành công 100% khi di chuyển đến các điểm được xác định trước. Tỷ lệ đưa thuốc đến mục tiêu thành công đạt 72%. Khi con gián mang thuốc tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách dưới 15 cm, tỷ lệ đưa thuốc thành công tăng lên 95%.
Những kết quả này cho thấy côn trùng có thể được sử dụng không chỉ để tìm kiếm người mắc kẹt mà còn để thực hiện một nhiệm vụ cụ thể nhằm hỗ trợ họ.
Các nhà nghiên cứu cho rằng công nghệ này có thể đặc biệt hữu ích trong những tình huống khẩn cấp như nạn nhân bị rắn cắn hoặc gặp phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Trong những trường hợp này, việc được hỗ trợ càng sớm càng có thể giúp giảm nguy cơ nguy hiểm đến tính mạng.
Các nhà khoa học không muốn chỉ sử dụng một con gián. Họ đang hướng tới việc tạo ra một hệ thống gồm nhiều con cùng hoạt động.
Thay vì để một con gián tìm kiếm toàn bộ khu vực, lực lượng cứu hộ có thể triển khai nhiều con cùng lúc. Mỗi con sẽ di chuyển theo một hướng khác nhau để nhanh chóng tìm kiếm những người mắc kẹt.
Cách làm này có thể giúp lực lượng cứu hộ tiếp cận những vị trí mà robot lớn không thể đi vào.
Trước khi có thể đưa vào các hoạt động cứu hộ thực tế, nhóm nghiên cứu cần giải quyết nhiều vấn đề, trong đó có việc điều khiển gián trên địa hình phức tạp, duy trì tín hiệu bên trong những tòa nhà bị sập và đảm bảo việc đưa thuốc vào cơ thể nạn nhân được thực hiện an toàn.
Con đường từ phòng thí nghiệm đến những đống đổ nát thực tế vẫn còn dài, nhưng nếu công nghệ được hoàn thiện, một “đội quân gián” có thể giúp tìm kiếm nạn nhân và mang hỗ trợ y tế đến những nơi mà con người chưa thể đặt chân tới.
