Phút kinh hoàng của phi công Nepal trước sóng lũ cao tới 6 m

Aman Budathoki, phi công trực thăng Nepal, là một trong những người trực tiếp chứng kiến sức hủy diệt của dòng nước lũ bất ngờ tràn xuống sông Bhotekoshi ở vùng Himalaya.

Ban đầu, ông nhìn thấy một đám mây bụi khổng lồ bốc lên từ lòng sông và nghĩ rằng đó là một vụ sạt lở đất.

Chỉ vài tích tắc sau, dòng nước đen ngòm mang theo đất đá cuồn cuộn tràn xuống hẻm núi với tốc độ lớn.

Từ trên không, ông Budathoki ước tính những con sóng lũ cao 5-6 m, đủ sức hất tung các phương tiện cỡ lớn và làm bật gốc nhiều cây ven bờ. Ông mô tả cảnh tượng là "cực kỳ đáng sợ và kinh hoàng".

Các phi công ở Nepal thường xuyên thực hiện những chuyến bay quanh các khu vực núi cao và đã quen với thời tiết khắc nghiệt. Tuy nhiên, cảnh tượng những bức tường nước cao 6 m lao qua một thung lũng hẹp vẫn là trải nghiệm đặc biệt nguy hiểm.

Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho rằng hiện tượng sụp sông băng đã gây địa chấn, dẫn đến những tác động dây chuyền ở khu vực hạ lưu Nepal và Tây Tạng.

"Hiện tượng này ban đầu được cho là động đất mạnh 4,4 độ. Tuy nhiên, phân tích bổ sung từ các trạm địa chấn lân cận, sóng địa chấn chu kỳ dài và hình ảnh vệ tinh cho thấy thực chất đó là một vụ sụp sông băng và dòng chảy bùn đá, không phải động đất", USGS cho biết.

Cơ quan này xác định rung chấn từ vụ sạt lở có cường độ 5,2 độ.

Ông Saswata Sanyal, chuyên gia thuộc Trung tâm Phát triển miền núi quốc tế (ICIMOD), gọi đây là "chuỗi hiểm họa liên hoàn".

Khái niệm này mô tả việc một hiểm họa như động đất kích hoạt sạt lở băng đá, tiếp đó làm tắc nghẽn dòng sông và cuối cùng gây lũ quét khi khối nước bị giải phóng đột ngột.

Tuy nhiên, giới chuyên gia nhấn mạnh đây vẫn chỉ là giả thuyết. Các nhóm nghiên cứu đang phân tích ảnh vệ tinh, dữ liệu địa chấn và hình ảnh từ máy bay không người lái để xác định trình tự sự kiện.

ICIMOD cũng cho rằng nhiều quá trình có thể đã xảy ra đồng thời và cùng góp phần tạo nên thảm họa.

Cảnh sát Nepal đã tìm thấy 162 thi thể, trong khi 468 du khách, chủ yếu là người nước ngoài, vẫn mất tích.

Tại Trung Quốc, thảm họa khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và 558 người mất tích, trong đó có 260 công dân nước ngoài.

Nepal nằm ở trung tâm khu vực Hindu Kush Himalaya, nơi được đánh giá là một trong những vùng núi nóng lên nhanh nhất hành tinh.

Hàng nghìn sông băng và hồ băng nằm trên địa hình cao, nhiều nơi ở ngay phía trên những thung lũng đông dân cư.

Địa hình dốc đứng khiến nước lũ khó có không gian lan rộng. Vì vậy, dòng nước đổ xuống thường tập trung, chảy xiết và có sức tàn phá lớn.

Nghiên cứu của ICIMOD cho thấy tốc độ mất băng tại Hindu Kush Himalaya đã tăng gấp đôi kể từ năm 2000.

Các nhà khoa học nhấn mạnh điều này không đồng nghĩa biến đổi khí hậu đã gây ra trận lũ lần này, nhưng cho thấy những điều kiện nền trong khu vực đang trở nên phức tạp hơn, với nhiều nước tích trữ trong các hồ trên núi cao và nhiều sườn núi bất ổn phía trên các cộng đồng dân cư.