Ngoại giao công nghệ từ Thung lũng Silicon, kết nối nguồn lực AI với Việt Nam

Sự kiện quy tụ các kỹ sư, chuyên gia AI, doanh nghiệp công nghệ và thành viên cộng đồng người Việt tại Vùng Vịnh San Francisco, tập trung trao đổi về xu hướng AI tác nhân, tác động tới năng suất và việc làm, yêu cầu về an toàn khi AI ngày càng có khả năng tự chủ, cũng như cơ hội kết nối nguồn lực công nghệ với nhu cầu phát triển của Việt Nam.

Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn phát biểu khai mạc sự kiện, TP. Milbrae, Vùng vịnh San Francisco, ngày 27/9. (Nguồn: Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco)

Mở đầu chương trình, Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn cho biết tọa đàm nằm trong chuỗi hoạt động ngoại giao công nghệ của Tổng Lãnh sự quán. Theo ông, bên cạnh cập nhật các xu hướng công nghệ mới, các hoạt động này hướng tới kết nối chuyên gia, kỹ sư, doanh nhân và trí thức người Việt tại Thung lũng Silicon, tạo mạng lưới chia sẻ tri thức và tìm kiếm cơ hội hợp tác với Việt Nam.

Tại sự kiện, bà Phạm Hương Sơn, Lãnh sự, phụ trách công tác khoa học - công nghệ của Tổng Lãnh sự quán, trình bày về chính sách tài trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ đối với nghiên cứu, ứng dụng và phát triển AI.

Trong khuôn khổ tọa đàm, các diễn giả tập trung phân tích xu hướng chuyển từ AI tạo sinh sang AI tác nhân, tác động đến năng suất, yêu cầu về an toàn và những thay đổi trong cạnh tranh doanh nghiệp.

AI và cách tổ chức lại công việc

Theo ông Nam Võ, kỹ sư máy học cao cấp tại Pinterest, nền tảng chia sẻ và khám phá hình ảnh của Mỹ, nếu AI tạo sinh chủ yếu tạo văn bản, hình ảnh hoặc mã máy tính theo yêu cầu, AI tác nhân có thể nhận mục tiêu, chia nhỏ công việc, sử dụng các công cụ được cho phép, thực hiện nhiều bước và kiểm tra kết quả.

ông Nam Võ, kỹ sư máy học cao cấp tại Pinterest, nền tảng chia sẻ và khám phá hình ảnh của Mỹ trình bày về sự phát triển của AI tác nhân. (Nguồn: Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco)

Ông mô tả quá trình này từ “tôi hỏi AI”, đến “AI làm cùng tôi”, “AI làm thay tôi” và xa hơn là con người giao mục tiêu để hệ thống tự tổ chức cách thực hiện. Khi việc thực thi trở nên nhanh và rẻ hơn, khả năng đặt mục tiêu, phán đoán và đánh giá kết quả của con người càng trở nên quan trọng.

Từ góc độ công việc hằng ngày, ông Thiên An Mai, kỹ sư phần mềm cao cấp tại tập đoàn công nghệ và truyền thông Meta Platforms, cho rằng AI tác nhân không chỉ cần một mô hình có khả năng xử lý thông tin, mà còn phải hiểu bối cảnh, được tiếp cận công cụ phù hợp và có quy trình lập kế hoạch, hành động, kiểm tra và điều chỉnh.

ông Thiên An Mai, kỹ sư phần mềm cao cấp tại tập đoàn công nghệ và truyền thông Meta Platforms trao đổi về sử dụng AI để đổi mới sáng tạo và tăng năng suất công việc. (Nguồn: Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco)

AI có thể hỗ trợ tổng hợp cuộc họp, chuẩn bị báo cáo, tìm kiếm thông tin, phân tích dữ liệu, lập trình hoặc theo dõi tiến độ. Tuy nhiên, việc đưa AI vào tổ chức không đồng nghĩa năng suất sẽ tự động tăng lên. Tổ chức cần xác định rõ công việc, chuẩn bị thông tin, quy định phạm vi AI được phép hành động và xây dựng cơ chế kiểm tra kết quả.

Mở rộng vấn đề sang cạnh tranh doanh nghiệp, ông Thái Hoàng, kỹ sư máy học cao cấp tại nền tảng trò chơi trực tuyến Roblox, cho rằng khi việc phát triển phần mềm trở nên nhanh và ít tốn kém hơn, các tính năng mới cũng dễ được sao chép. Trong bối cảnh đó, kinh nghiệm tích lũy, quan hệ với khách hàng, dữ liệu phản hồi, hiểu biết về những trường hợp đặc biệt và niềm tin trở thành những yếu tố khó sao chép.

Theo ông, cạnh tranh vì vậy đang chuyển từ câu hỏi “ai có thể xây dựng” sang “ai có thể học nhanh hơn”. Doanh nghiệp không chỉ cần sở hữu công nghệ mà còn phải liên tục tiếp nhận phản hồi và cải thiện cách vận hành.

AI càng tự chủ, yêu cầu về an toàn càng lớn

Khả năng tự hành động mở rộng phạm vi ứng dụng của AI, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về kiểm soát và an toàn.

Trong phần trình bày “Mối đe dọa nội bộ mới: Bảo đảm an toàn cho tính tự chủ trong kỷ nguyên AI tác nhân”, ông Trung Phan, kỹ sư phần mềm tại Google, phân tích những rủi ro khi AI được trao quyền truy cập dữ liệu, sử dụng tài khoản, kết nối với công cụ hoặc thực hiện công việc trên môi trường mạng.

Ông Trung Phan, kỹ sư phần mềm tại Google, chia sẻ tại sự kiện về việc bảo đảm an toàn cho tính tự chủ trong kỷ nguyên AI tác nhân. (Nguồn: Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco)

Theo ông, nếu công cụ hỏi - đáp đưa ra câu trả lời sai, người dùng có thể kiểm tra và sửa lại. Nhưng khi AI có khả năng thực hiện hành động thực tế, một sai lệch có thể dẫn tới hậu quả lớn hơn. Vì vậy, cần xác định rõ AI được phép làm gì, trong phạm vi nào và khi nào con người phải giữ quyền kiểm soát.

Ông Trung Phan cũng đề cập khả năng các tác nhân tự động phát hiện lỗ hổng trong môi trường mạng, qua đó cho thấy cùng một năng lực AI có thể hỗ trợ phát hiện vấn đề nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu thiếu cơ chế kiểm soát.

Theo đó, yêu cầu an toàn cần được tính đến ngay từ quá trình thiết kế và triển khai AI. Những công việc ít rủi ro, dễ kiểm tra và có thể đảo ngược có thể được tự động hóa nhiều hơn; trong khi các quyết định liên quan đến dữ liệu nhạy cảm, tài chính, khách hàng hoặc hệ thống quan trọng cần cơ chế phê duyệt và giám sát của con người.

Ông Thiên An Mai cũng cho rằng mức độ tự chủ của AI không chỉ phụ thuộc vào sức mạnh công nghệ mà còn vào khả năng kiểm chứng kết quả. AI càng có khả năng tự hành động, tổ chức càng cần xác định rõ giới hạn và thời điểm con người phải can thiệp.

Ở phạm vi rộng hơn, những yêu cầu này đặt ra vấn đề đối với ngoại giao công nghệ. Khi AI ngày càng được ứng dụng trong doanh nghiệp, chính phủ và các hệ thống thiết yếu, hợp tác quốc tế không chỉ xoay quanh năng lực tính toán hay các mô hình tiên tiến, mà còn liên quan đến niềm tin, tiêu chuẩn, an toàn dữ liệu và quản trị công nghệ.

Kết nối nguồn lực Thung lũng Silicon với Việt Nam

Phần trao đổi của các doanh nghiệp đưa câu chuyện trở lại với Việt Nam.

Ông Lữ Thành Long, Chủ tịch MISA, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam cung cấp các giải pháp phần mềm cho doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, chia sẻ về quá trình đổi mới và đưa AI vào sản phẩm, dịch vụ. Theo ông, ứng dụng AI không chỉ đòi hỏi năng lực công nghệ mà còn phải gắn với tri thức, quy trình, yêu cầu an toàn và sự kiểm soát của con người.

Ông Nguyễn Văn Phương, CEO Viettel USA, đơn vị công nghệ của Tập đoàn Viettel tại Mỹ, bổ sung góc nhìn về hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Hoa Kỳ, trong đó việc tiếp cận xu hướng mới, kết nối đối tác và đưa kinh nghiệm quốc tế về phục vụ nhu cầu trong nước ngày càng có ý nghĩa.

Ông Nguyễn Văn Phương, CEO Viettel USA, phát biểu tại tọa đàm. (Nguồn: Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco)

Theo Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn, ngoại giao công nghệ cần hướng tới những kết nối cụ thể giữa nguồn lực công nghệ quốc tế với các bài toán phát triển của Việt Nam. AI có thể giúp Việt Nam “đi nhanh hơn và thậm chí đi tắt ở một số lĩnh vực”, nhưng để biến cơ hội thành kết quả thực tế, cần phát triển đồng bộ nhân lực, dữ liệu, hạ tầng tính toán, doanh nghiệp công nghệ và các ứng dụng phù hợp.

Một nhiệm vụ của ngoại giao công nghệ là “xây dựng những cây cầu” giữa kỹ sư, chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư người Việt tại Thung lũng Silicon với các đối tác trong nước. Đây cũng là định hướng của Tổng Lãnh sự quán thông qua các cuộc gặp chuyên đề và mở rộng mạng lưới chuyên gia, qua đó thúc đẩy hợp tác về tri thức, nhân lực và công nghệ với Việt Nam.

Từ các trao đổi tại tọa đàm, hướng đi được đặt ra là đưa AI vào những bài toán thực tế, xây dựng cơ chế ứng dụng đi cùng với an toàn và kiểm soát của con người, đồng thời biến kết nối giữa cộng đồng chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư người Việt tại Thung lũng Silicon với Việt Nam thành những hợp tác cụ thể về tri thức, nhân lực và công nghệ.

Qua đó, ngoại giao công nghệ không chỉ dừng ở việc cập nhật những xu hướng mới, mà hướng tới xây dựng mạng lưới kết nối lâu dài, giúp tri thức và nguồn lực công nghệ từ Thung lũng Silicon đến gần hơn với các nhu cầu phát triển của Việt Nam.