Ngoại trưởng Araghchi: Iran ưu tiên hàn gắn với láng giềng sau xung đột

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: THX/TTXVN

Trong cuộc phỏng vấn với báo chí Iran được hãng tin TASS dẫn lại ngày 26/7, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho rằng các nước Trung Đông nhìn chung hiểu rằng hành động của Tehran không xuất phát từ thái độ thù địch đối với các quốc gia láng giềng, mà nhằm đáp trả Mỹ và các lực lượng quân sự của Washington trong khu vực.

Theo ông Araghchi, sau khi xung đột kết thúc, Tehran dự kiến tăng cường đối thoại nhằm giải tỏa lo ngại, khôi phục lòng tin và đưa quan hệ với các nước láng giềng trở lại ổn định.

Theo kênh tin tức Kurdistan24, ông Araghchi cũng nêu thông điệp tương tự bên lề hội nghị ngoại trưởng Tổ chức Hợp tác Thượng Hải tại Kyrgyzstan, xác định việc cải thiện quan hệ với các quốc gia láng giềng là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược ngoại giao hậu xung đột của Tehran.

Thông điệp này được xem là nỗ lực trấn an các nước Arab vùng Vịnh, trong đó có Saudi Arabia, Qatar và UAE, sau nhiều tuần căng thẳng quân sự. Ông Araghchi thừa nhận quan hệ giữa Iran và một số quốc gia trong khu vực vẫn chịu ảnh hưởng từ cuộc xung đột, song cho rằng các chính phủ láng giềng ngày càng nhận thấy hoạt động quân sự của Tehran chủ yếu nhằm vào lực lượng và cơ sở của Mỹ.

Iran từng bày tỏ lo ngại về việc quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ và cơ sở hậu cần tại một số nước Trung Đông để tiến hành hoạt động chống Tehran. Theo ông Araghchi, các hoạt động này có thể diễn ra với sự biết trước của nước sở tại hoặc do Mỹ sử dụng lãnh thổ của các quốc gia đó ngoài phạm vi đã được thống nhất.

Dù vậy, Ngoại trưởng Iran cho rằng vấn đề trên không nên chi phối tương lai quan hệ giữa Tehran và các nước láng giềng. Ông nhấn mạnh an ninh và ổn định lâu dài cần được xây dựng thông qua hợp tác trực tiếp giữa các quốc gia trong khu vực, thay vì phụ thuộc vào các lực lượng quân sự bên ngoài.

Theo ông Araghchi, cuộc xung đột vừa qua cũng cho thấy sự hiện diện của các căn cứ nước ngoài không phải lúc nào cũng giúp tăng cường an ninh, mà trong một số trường hợp còn có thể khiến nước sở tại bị cuốn vào đối đầu quân sự.

Ngoài quan hệ với các nước vùng Vịnh, ông Araghchi cũng đề cập đến tình hình Yemen và tuyến hàng hải Bab al-Mandab. Ông cho rằng cuộc khủng hoảng Yemen là vấn đề lâu dài giữa các bên trong khu vực và không nên chỉ được nhìn nhận thông qua vai trò của Iran.

Ngoại trưởng Iran tái khẳng định không thể giải quyết xung đột Yemen bằng biện pháp quân sự, đồng thời kêu gọi đối thoại giữa các lực lượng Yemen cũng như giữa Yemen và Saudi Arabia. Tehran sẵn sàng đóng vai trò hỗ trợ nếu các bên khởi động một tiến trình ngoại giao nhằm giảm căng thẳng.

Những tuyên bố của ông Araghchi cho thấy Tehran đang tìm cách chuyển trọng tâm từ đối đầu quân sự sang khôi phục quan hệ khu vực. Tuy nhiên, triển vọng hàn gắn sẽ phụ thuộc vào diễn biến quan hệ Mỹ - Iran, cũng như khả năng Tehran và các nước láng giềng giải quyết những lo ngại liên quan đến căn cứ quân sự, an ninh hàng hải và nguy cơ xảy ra các đợt leo thang mới.