Ngoạn mục với hành trình con đường Hạnh Phúc

Du khách đi thuyền, chụp ảnh trên sông Nho Quế. Ảnh: Bình Nguyên

Con đường huyền thoại với rất nhiều danh thắng nổi tiếng này luôn thu hút rất đông du khách trong nước và quốc tế đến trải nghiệm. Một trong những điểm đến không thể bỏ qua khi khám phá con đường Hạnh Phúc là hẻm Tu Sản, sông Nho Quế.

Con đường kỳ vĩ nhất Việt Nam

Trước khi có con đường Hạnh Phúc, Hà Giang (trước đây), chỉ có duy nhất tuyến quốc lộ 2, còn lại đều là đường mòn đi bộ, đường ngựa thồ. Đầu năm 1959, Chính phủ quyết định làm quốc lộ 4C từ trung tâm thành phố Hà Giang (trước đây) lên cao nguyên đá Đồng Văn để đem lại ánh sáng văn minh, giao thương phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội cho người dân vùng biên cương.

Ban đầu, việc chọn hướng của quốc lộ 4C là bám theo khu vực núi đất sát dọc biên giới dễ thi công hơn. Nhưng do cao nguyên đá Đồng Văn là vùng đất có vai trò rất quan trọng về an ninh - quốc phòng nên hướng làm đường được điều chỉnh đi sâu trong nội địa cao nguyên đá. Đường Hạnh Phúc được mệnh danh là con đường máu và hoa, là bản hùng ca bất diệt của thế hệ thanh niên xung phong - dân công nơi cực Bắc Tổ quốc. Đây là con đường lịch sử ghi dấu cuộc trường chinh của tuổi trẻ Việt Nam trong công cuộc chinh phục sự khốc liệt của cao nguyên đá khi họ mở đường, làm con đường xuyên qua hàng ngàn quả đồi, ngọn núi dựng đứng, hàng trăm vực sâu, dốc thẳm. Con đường được làm hoàn toàn dựa vào sức người với dụng cụ lao động thô sơ như: cuốc, xẻng, xà beng, búa tạ, xe cút kít… Con đường hoàn thành sau gần 6 năm vạt đồi, xẻ núi, san khe đá của hàng ngàn thanh niên xung phong và dân công trong điều kiện khí hậu vùng cao khắc nghiệt cùng vô vàn khó khăn, thiếu thốn về vật chất.

Đèo Thẩm Mã trên cung đường Hạnh Phúc (tỉnh Tuyên Quang). Ảnh: Bình Nguyên

Theo thông tin được giới thiệu tại Nhà bảo tàng Hạnh Phúc, đoạn đường thử thách nhất trong quá trình làm đường Hạnh Phúc là đèo Mã Pí Lèng - một trong “tứ đại đỉnh đèo” của Việt Nam. Đoạn đường đèo dài 21km từ Đồng Văn sang Mèo Vạc mất gần 2 năm thi công trong điều kiện thiếu thốn lương thực và nước uống, thời tiết khắc nghiệt. Hàng trăm thanh niên xung phong đã thay nhau treo mình trên vách đá, đục từng thớ đá, khoan từng lỗ đặt mìn để hoàn thành con dốc ở đỉnh đèo Mã Pí Lèng hiểm trở và hùng vĩ, nơi được ví là nóc nhà của vùng cao nguyên đá.

Thời tiết trên đỉnh Mã Pí Lèng biến đổi thất thường do độ cao chênh vênh và địa hình hiểm trở. Vào mùa đông, gió mùa Đông Bắc mang hơi ẩm từ thung lũng sông Nho Quế khiến cái lạnh trên đỉnh đèo buốt thấu xương, có những năm các mỏm đá nơi đây còn xuất hiện băng giá. Mùa hè nắng cháy với sự chênh lệch lớn về nhiệt độ giữa ngày và đêm, thường xuyên xuất hiện mưa dông, sương mù. Chính vì vậy, lực lượng thanh niên xung phong thi công con đường này được gọi là “Đội Dũng cảm”.

Chiêm ngưỡng kỳ quan sông Nho Quế

Con đường Hạnh Phúc gắn với nhiều địa danh du lịch nổi tiếng như: dốc Bắc Sum là cửa ngõ đầu tiên dẫn lên cao nguyên đá Đồng Văn với những khúc cua tay áo ngoạn mục.

Dốc Thẩm Mã có nghĩa là thẩm định ngựa vì theo câu chuyện của người dân địa phương, khi còn là đường đất phải dùng ngựa để thồ hàng, con dốc này được dùng để thử sức ngựa và chỉ những con ngựa khỏe mạnh thì mới có thể leo hết đỉnh dốc. Ngày nay, con dốc có 9 khúc cua tay áo hiểm trở này là điểm check-in mang tính biểu tượng về thử thách vượt đèo của giới phượt thủ và du khách đến Hà Giang.

Cổng trời Quản Bạ là điểm du khách dừng chân để ngắm được hết thung lũng Tam Sơn và nghe kể về sự tích Núi Đôi Cô Tiên.

Từ đỉnh đèo Mã Pí Lèng, du khách có thể nhìn thấy toàn cảnh cao nguyên đá Đồng Văn với khung cảnh núi non hùng vĩ, một bên là vực sâu của sông Nho Quế - một trong những kỳ quan thiên nhiên độc đáo của Việt Nam. Điểm độc đáo của con sông này không chỉ ở cảnh quan hùng vĩ mà còn vì dòng nước quanh năm xanh màu lục bảo do hệ tảo lục phát triển và bóng núi phản chiếu.

Cột mốc đường Hạnh Phúc trên đèo Mã Pí Lèng. Ảnh: Bình Nguyên

Có dịp đi qua cung đường Hạnh Phúc, du khách không nên bỏ lỡ tour đi thuyền trên sông Nho Quế. Tour phổ biến nhất là đi thuyền trên đoạn sông đi qua hẻm vực Tu Sản - hẻm vực sâu nhất Đông Nam Á. Đây là trải nghiệm tuyệt vời khi con thuyền trôi trên mặt nước êm đềm màu lục bảo trong không khí mát mẻ, yên bình để ngắm những vách đá dựng đứng hùng vĩ. Ấn tượng nhất là từ dưới mặt nước, du khách được chiêm ngưỡng hẻm Tu Sản được mệnh danh là đệ nhất hùng quan với chiều cao vách đá khoảng 800m và chiều sâu gần 1 ngàn mét.

Anh Nông Tiến Thành, hướng dẫn viên du lịch tour Hà Giang cho biết: Hẻm Tu Sản là di sản địa chất độc nhất vô nhị, được hình thành bởi sự kỳ diệu của tạo hóa khi hàng triệu năm trước, nơi đây chìm dưới đại dương. Trong quá trình thay đổi của vỏ trái đất, nước dần rút đi và hình thành nên địa hình như ngày nay. Dù đưa vào khai thác du lịch nhưng hẻm núi Tu Sản cũng như sông Nho Quế vẫn giữ được cảnh sắc hoang sơ, hài hòa giữa núi thẳm, sông dài. Những năm trước, du khách chỉ có thể chiêm ngưỡng sự hùng vĩ của hẻm Tu Sản từ những khúc cua trên cung đường đèo Mã Pí Lèng. Sau này, khi có dự án thủy điện trên sông Nho Quế, quanh năm dòng sông êm đềm, tĩnh lặng, tour đi thuyền trên sông Nho Quế mới được đưa vào khai thác, thời gian đầu theo hướng tự phát, ngày nay được quy hoạch nhằm đảm bảo an toàn cho du khách.

Vừa ngắm cảnh thiên nhiên hoang sơ, độc đáo, du khách còn được nghe về những truyền thuyết thú vị. Tương truyền thuở sơ khai khi đất trời mới hình thành, quả núi nơi đây vẫn chưa bị cắt làm đôi. Nước từ trên đồi chảy xuống đọng lại bên kia quả núi, còn bên này không có sông, mọi thứ đều trơ trụi, hoang tàn. Thần Sông trao đổi với thần Núi nằm lệch qua một bên để nước bên kia núi có thể chảy về tưới mát cho vùng núi khô hạn bên còn lại. Nhưng thần Núi ích kỷ mãi nằm im một chỗ. Khi câu chuyện đến tai Ngọc Hoàng, Ngọc Hoàng ra lệnh cho thần Núi nằm lệch sang một bên. Thần Núi cố chấp không theo nên Ngọc Hoàng cho Thiên Lôi bổ ngọn núi vỡ làm đôi, dòng nước chảy len lỏi giữa những hẻm núi rồi hóa thành sông Nho Quế ngày nay.