Ngôi đền nghìn năm tuổi gắn liền với câu chuyện bi tráng của vua An Dương Vương
Tìm hiểu về quy hoạch kiến trúc Đền Cuông, nơi thờ vua An Dương Vương tại Nghệ An. Đền Cuông không chỉ là di tích lịch sử mà còn là một thắng cảnh tuyệt mỹ, thu hút du khách với vẻ đẹp và giá trị văn hóa độc đáo.
Đền Cuông (hay còn gọi là Đền Công) tọa lạc trên núi Mộ Dạ thuộc xã Diễn An, huyện Diễn Châu cũ, nay là xã An Châu, tỉnh Nghệ An. Đây không chỉ là chốn linh thiêng mà còn là một thắng cảnh tuyệt mỹ.
Theo hồ sơ di tích lịch sử quốc gia Đền Cuông do UBND xã An Châu cung cấp: Đền Cuông là nơi thờ An Dương Vương (tên thật là Thục Phán) - Vị vua khai sinh ra nước Âu Lạc (năm 250 - 208 trước công nguyên). Trong hình là Thượng điện thờ Thục Phán An Dương Vương.
Vẻ đẹp của Đền Cuông và cảnh sắc thiên nhiên nơi đây đã được người xưa liệt vào hàng “Đông Thành bát cảnh” - Tám cảnh đẹp của vùng Đông Thành.
Tương truyền, năm 208 trước công nguyên, Triệu Đà đã cho quân tấn công bất ngờ nước Âu Lạc, An Dương Vương phải rút lui về phương Nam (Ảnh cổng tam quan của đền đồ sộ như một điện thờ lớn với rêu phong bao phủ, tạo nên nét đẹp cổ kính, vương dấu ấn thời gian).
Trên đường chạy giặc về phương Nam, khi đến Cửa Hiền (xã Diễn Trung, huyện Diễn Châu cũ; nay là xã An Châu, tỉnh Nghệ An), trong giây phút đau đớn tột cùng, vua đã chém đầu công chúa Mỵ Châu rồi trầm mình xuống biển tuẫn tiết.
Nhân dân thương tiếc vị vua anh hùng nhưng gặp bi kịch nên lập đền thờ gần biển để hương khói phụng thờ. Đến thời Hậu Lê, để ghi nhớ công ơn, nhân dân đã dời đền lên vị trí cao ráo, trang trọng hơn trên núi Mộ Dạ. Từ đó thường gọi là Đền Cuông (hay Đền Công).
Tổng thể kiến trúc Đền Cuông gồm ba cổng vào, nhà bia, sân tế, nghi môn, tả vu, hữu vu, hạ điện, trung điện và hậu cung nằm dọc theo trục thần đạo. Đền là một công trình kiến trúc đồ sộ, uy nghi, bố trí hài hòa với cảnh quan thiên nhiên.
Trong 5 tòa kiến trúc chính, trung tâm là 3 tòa điện (Hạ Điện, Trung Điện và Thượng Điện) được xếp theo hình chữ Tam.
Hạ điện thờ hạ thần và các tướng lĩnh. Trung Điện thờ Tướng quân Cao Lỗ, tượng công chúa Mỵ Châu và thần Kim Quy. Thượng điện thờ Thục Phán An Dương Vương. Bên tả hậu cung thờ thân phụ và bên hữu thờ thân mẫu của nhà vua.
Các tòa nhà đều có kiến trúc 4 mái với đầu đao cong vút. Riêng tòa Trung Điện được xây dựng theo kiểu chồng diêm 8 mái.
Không chỉ có quy mô, giá trị của Đền Cuông còn nằm ở sự tinh xảo trong từng chi tiết kiến trúc. Theo các nhà nghiên cứu, công trình mang giá trị kiến trúc, mỹ thuật biểu tượng phản ánh giao thoa giữa phong cách cung đình và nghệ thuật dân gian địa phương.
Các tòa Thượng, Trung và Hạ Điện là những công trình đẹp nhất, hiện còn lưu giữ nhiều mảng chạm khắc có giá trị nghệ thuật cao, phản ánh tài hoa của người thợ xưa.
Trải qua nhiều lần trùng tu, đền vẫn giữ nguyên trạng với các vật liệu truyền thống (gỗ lim, ngói mũi hài, sơn son thếp vàng) và kỹ thuật dân gian.
Với những giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa và kiến trúc, Đền Cuông được Nhà nước xếp hạng Di tích Lịch sử Văn hóa - Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia vào năm 1975.
Ông Nguyễn Văn Long (ở xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An) chia sẻ: Đền Cuông là địa chỉ đỏ để chúng ta tìm về cội nguồn, đồng thời chiêm ngưỡng những di sản mà ông cha để lại.
Ông Đậu Ngọc Long, Chủ tịch UBND xã An Châu cho biết: "Hàng năm, Lễ hội Đền Cuông được tổ chức vào ngày 14/2-15/2 Âm Lịch. Theo kế hoạch, năm nay lễ hội diễn ra từ ngày 30/3 đến 3/4, tức ngày 12 - 16/2 năm Bính Ngọ". (Ảnh nhân dân xã An Châu đang tập duyệt các nghi lễ cho lễ hội năm nay).
Phần Lễ sẽ có các lễ như: Khai Quang, Cáo Trung Thiên, Yết, Khai mạc, Rước vua và công chúa, rước tướng Cao Lỗ… Phần hội có các chương trình hội diễn văn nghệ quần chúng, biểu diễn ca trù, dân ca ví dặm và các trò chơi dân gian…
Tin nóng
Đêm nhạc 'Đón ánh bình minh' tối 28/3 tại Nha Trang, Khánh Hòa Không khí tại Quảng trường 2 tháng 4 càng về đêm càng sôi động khi đông đảo người dân Nha Trang đổ về thưởng thức chương trình nghệ thuật. Nhiều gia đình, nhóm bạn trẻ đã có mặt, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp.
Mùa hoa anh đào tại Tokyo bắt đầu vào thời kỳ đẹp nhất khi hoa tại nhiều khu vực đã nở rộ; đây cũng là lúc người dân và du khách thưởng thức Hanami-lễ hội ngắm hoa anh đào truyền thống của Nhật Bản.
Trên sân khấu, ngoại ngữ không còn là một môn học mà trở thành công cụ để các em kể chuyện, thể hiện bản sắc và kết nối với thế giới.
Hơn 2,5 triệu con giống thủy sản được thả xuống vùng biển Cát Bà, góp phần bảo vệ, phục hồi và tái tạo nguồn lợi thủy sản.
Chiều 28.3, Nghệ An tổ chức lễ động thổ xây dựng không gian tâm linh chùa Da (Âu Lạc Cổ Tự), khởi đầu quá trình phục dựng di tích và hình thành nơi tưởng niệm các nhà báo đã hy sinh vì Tổ quốc và sự nghiệp báo chí cách mạng.
Chiều cuối tuần, chị Xuân, 68 tuổi, nhà ở phường Phú Thọ cùng nhóm bạn hẹn nhau đi dạo trung tâm Sài Gòn. Một nơi mà họ nhất định phải ghé chân, đó là công viên số 1, Lý Thái Tổ vừa được chính thức mở cửa từ giữa tháng 2-2026 vừa qua.
Tin mới
Giữa nhịp sống hiện đại, khi áp lực hội nhập và biến đổi đặt ra nhiều thách thức đối với các giá trị truyền thống, câu chuyện bảo tồn di sản đang chuyển dịch mạnh mẽ. Không còn bó hẹp trong phạm vi lưu giữ, trưng bày, di sản đang được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển, gắn với giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa.
Ngày 28.3 xã Cổ Đô (Hà Nội) đã tổ chức lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố và khai mạc lễ hội truyền thống Đền - chùa Nhuận Trạch năm 2026.
'Không có việc gì khó/Chỉ sợ lòng không bền/Đào núi và lấp biển/Quyết chí ắt làm nên' - bốn câu thơ Bác Hồ tặng thanh niên xung phong, suốt 75 năm qua, đã trở thành phương châm hành động, nguồn động viên to lớn, hun đúc ý chí kiên cường cho các thế hệ thanh niên Việt Nam.
Về nội hàm của 'di sản' và 'tài sản', GS.TSKH Vũ Minh Giang cho rằng, chúng ta luôn đề cao giá trị của di sản, nhưng phần lớn mới dừng lại ở ý nghĩa tinh thần: Trân trọng, gìn giữ, bảo tồn. Trong khi đó, kinh nghiệm quốc tế và nhận thức hiện nay cho thấy, di sản không chỉ là giá trị văn hóa, mà còn là một tài sản vô giá.
Tối 28/3, tại Nhà Bát Giác (phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội), live concert 'Hà Nội bình yên' mang đến không gian nghệ thuật giàu cảm xúc.
Với rất nhiều các sản phẩm văn hóa sáng tạo đang được tổ chức tại các di tích ở Hà Nội có thể thấy rằng: Di sản sẽ chỉ là quá khứ… nếu chúng ta đứng yên. Nhưng khi được đánh thức bằng sáng tạo, bằng công nghệ và bằng chính tình yêu của con người di sản sẽ trở thành tài sản…
Hiện nay, vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai các mô hình công nghiệp văn hóa. Vậy đâu là những giải pháp cụ thể để di sản Thủ đô 'sống' trong đời sống đương đại? Và làm thế nào để mỗi giá trị di sản không chỉ nằm trong bảo tàng hay ký ức, mà trở thành nguồn lực sáng tạo, nguồn thu và niềm tự hào lan tỏa?
Ngày 28-3 (tức mùng 10-2 âm lịch), lễ khai mạc hội làng truyền thống Di Trạch năm 2026 được tổ chức trang trọng tại Di tích lịch sử quốc gia đình Di Trạch.