Ngôi mộ 'ma cà rồng' 400 năm tuổi hé lộ nỗi sợ kỳ lạ ở Ba Lan

Tại thị trấn Pień, cách Kraków khoảng 100 km về phía đông, các nhà khảo cổ đã phát hiện một ngôi mộ có niên đại hơn 400 năm chứa hài cốt của một cô gái trẻ. Điều đặc biệt là thi thể được chôn cùng những vật dụng dường như nhằm ngăn cô trở về từ cõi chết. Phát hiện này cho thấy nỗi sợ về ma cà rồng và những người chết có thể gây hại từng tồn tại sâu sắc trong cộng đồng châu Âu thế kỷ 17.

Hài cốt cô gái được tìm thấy tại một “nghĩa trang giả”, được cho là nơi chôn những người bị cộng đồng xa lánh. (Ảnh: Journal of Archaeological Science: Reports)

Ngôi mộ mang số hiệu 75 được phát hiện lần đầu vào năm 2022. Phân tích cho thấy cô gái qua đời trong khoảng năm 1620-1674, khi mới 17-19 tuổi. Kết quả phân tích DNA cho thấy cô mang một dòng ty thể hiếm có nguồn gốc từ Scandinavia, gần như không còn xuất hiện ở các khu vực Slav ngày nay. Tuy nhiên, những chiếc răng hình thành trong thời thơ ấu cho thấy cô lớn lên tại khu vực gần Pień.

Điều khiến các nhà khảo cổ chú ý nhất là cách cô gái được chôn cất. Đất trong mộ có dấu hiệu từng bị xáo trộn, cho thấy ngôi mộ có thể đã được mở lại khi thi thể chưa phân hủy hoàn toàn. Sau đó, cánh tay của cô được đặt lại hướng về phía đông bắc, một chiếc lưỡi liềm bằng sắt được đặt ngang cổ với phần lưỡi hướng vào cổ họng, trong khi một ổ khóa bằng sắt được gắn vào ngón chân cái bên trái.

Những vật dụng này không phải sự lựa chọn ngẫu nhiên. Trong các cộng đồng Ba Lan-Litva thời kỳ đó, lưỡi liềm và ổ khóa từng xuất hiện trong những nghi thức dân gian nhằm ngăn chặn các thế lực siêu nhiên hoặc ma quỷ. Người xưa tin rằng một số người chết có thể trở về gây hại cho người sống, đặc biệt khi cộng đồng phải đối mặt với dịch bệnh, nạn đói hoặc những tai họa không thể giải thích.

Tuy nhiên, cô gái trong ngôi mộ dường như không phải một người nghèo khổ bị cộng đồng ruồng bỏ. Gần hộp sọ của cô, các nhà khảo cổ tìm thấy những sợi kim loại mảnh bằng vàng và bạc từng được sử dụng để trang trí một chiếc mũ lụa. Đồ vật này cho thấy cô có thể xuất thân từ một gia đình giàu có, dù các dấu hiệu hóa học trong răng và xương lại cho thấy cô từng trải qua những giai đoạn thiếu dinh dưỡng.

Một dấu vết màu xanh trên xương vùng cổ và vòm miệng được các nhà nghiên cứu cho rằng có thể liên quan đến một phương pháp điều trị được đặt sâu trong miệng hoặc khoang mũi của cô vào thời điểm gần khi qua đời. Điều này cho thấy cô có thể đã trải qua một tình trạng sức khỏe bất thường trước khi chết.

Ngôi mộ nằm bên ngoài khu dân cư, gần một ngã tư khiến các nhà nghiên cứu cho rằng đây có thể là một “nghĩa trang giả”, nơi dành cho những người bị cộng đồng xa lánh hoặc bị cho là có khả năng gây nguy hiểm ngay cả sau khi chết.

Hơn 100 ngôi mộ đã được phát hiện tại khu chôn cất ở Pień, miền bắc Ba Lan. Ảnh: TSE Ewolucja

Phát hiện này không chứng minh cô gái thực sự bị coi là ma cà rồng theo nghĩa chúng ta hiểu ngày nay. Thay vào đó, cách chôn cất cho thấy người sống khi ấy có thể đã lo sợ cô sẽ trở lại và gây hại cho cộng đồng.