Hóa thạch 320 triệu năm hé lộ bước tiến hóa từ nước lên cạn của côn trùng

Hóa thạch côn trùng 324 triệu năm tuổi được tìm thấy tại Mỹ. (Nguồn: China Daily)

Phát hiện được đánh giá là bằng chứng trực tiếp về quá trình côn trùng từng bước chuyển từ môi trường nước lên đất liền.

Mẫu hóa thạch mang tên Chosha praecursor được tìm thấy trong các tầng địa chất kỷ Than đá tại bang Texas (Mỹ). Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Viện Địa chất và Cổ sinh vật học Nam Kinh (Trung Quốc) phối hợp với các đồng nghiệp tại Anh, Mỹ và Tây Ban Nha thực hiện.

Mẫu vật được xác định là một cá thể cái trưởng thành, dài khoảng 3,2cm, và gần 5cm nếu tính cả cấu trúc đuôi.

Kết quả nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature cho thấy, Chosha praecursor đã có 3 cặp chân đặc trưng của côn trùng hiện đại, nhưng phần bụng vẫn giữ các thùy dạng mái chèo giúp bơi dưới nước.

Trưởng nhóm nghiên cứu Cai Chenyang cho biết, các chi phụ ở bụng của côn trùng hiện đại phần lớn đã bị thu nhỏ, chỉ còn ba cặp chân ở phần ngực. Trong khi đó, ở Chosha praecursor, các cấu trúc hỗ trợ bơi lội có nguồn gốc từ tổ tiên dưới nước vẫn tồn tại, cho thấy chúng đang trong quá trình biến đổi để thích nghi với đời sống trên cạn.

Theo ông Cai, hóa thạch này giống như một “bức ảnh chụp nhanh” của quá trình tiến hóa, cung cấp “cầu nối” giữa côn trùng sống dưới nước và trên cạn. Khoảng 320 triệu năm trước, những loài côn trùng sống tại các vùng giao thoa giữa hai môi trường này dần hình thành các đặc điểm giúp chúng hô hấp và di chuyển trên cạn.

Việc hóa thạch được tìm thấy trong các lớp trầm tích châu thổ nước nông ven bờ củng cố nhận định Chosha praecursor từng sống tại những vùng ẩm ướt giao thoa giữa nước và đất, nơi các đặc điểm bán thủy sinh vẫn đóng vai trò quan trọng.