Ngồi quá nhiều làm tăng nguy cơ ung thư?

Ngồi làm việc, xem tivi hay sử dụng điện thoại trong thời gian dài đã trở thành thói quen phổ biến của nhiều người

Trong xã hội hiện đại, ngồi làm việc trước máy tính nhiều giờ liền đã trở thành thói quen của hàng triệu người. Sau giờ làm, không ít người tiếp tục dành phần lớn thời gian để xem TV, sử dụng điện thoại hoặc chơi trò chơi điện tử. Lối sống ít vận động từ lâu đã được cảnh báo là yếu tố nguy cơ đối với nhiều bệnh lý mãn tính, và nay các bằng chứng mới cho thấy nó còn có thể liên quan đến nguy cơ ung thư.

Một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí PLOS Medicine đã phát hiện rằng việc ngồi hoặc nằm liên tục trong thời gian dài làm gia tăng nguy cơ mắc cũng như tử vong do nhiều loại ung thư khác nhau. Đáng chú ý, các nhà khoa học nhận thấy chỉ cần thay thế một giờ ngồi lâu mỗi ngày bằng những hoạt động thể chất nhẹ cũng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong liên quan đến ung thư.

Mối liên hệ giữa ngồi nhiều và ung thư

Nghiên cứu được thực hiện trên 91.292 người tham gia thuộc cơ sở dữ liệu UK Biobank của Anh. Tất cả đều được đeo thiết bị theo dõi vận động trong bảy ngày và tiếp tục được theo dõi sức khỏe trong trung bình hơn 12 năm.

Các nhà nghiên cứu phân loại hành vi ít vận động kéo dài là những khoảng thời gian ngồi hoặc nằm liên tục từ 30 phút trở lên, trong đó hơn 90% thời gian cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi. Ngược lại, những khoảng ngồi được ngắt quãng bằng các hoạt động vận động được xếp vào nhóm ít vận động gián đoạn.

Lối sống ít vận động từ lâu đã được cảnh báo là yếu tố nguy cơ đối với nhiều bệnh lý mãn tính, và nay các bằng chứng mới cho thấy nó còn có thể liên quan đến nguy cơ ung thư

Kết quả cho thấy những người có thời gian ngồi liên tục kéo dài nhiều hơn có nguy cơ mắc ung thư và tử vong do ung thư cao hơn đáng kể. Đặc biệt, cứ mỗi giờ ngồi liên tục tăng thêm, nguy cơ tử vong liên quan đến ung thư tăng khoảng 10%.

Những loại ung thư được ghi nhận có liên quan đến hành vi ít vận động kéo dài bao gồm ung thư đại trực tràng, ung thư vú, ung thư gan, ung thư thận, ung thư tụy, ung thư buồng trứng, ung thư thực quản và ung thư tuyến giáp.

Theo bác sĩ David Yashar, chuyên gia huyết học và ung thư tại Viện Ung thư MemorialCare Todd (Mỹ), lối sống ít vận động có thể thúc đẩy tăng cân và béo phì - những yếu tố đã được chứng minh làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.

Ông cho biết lượng mỡ dư thừa trong cơ thể có thể gây ra tình trạng viêm mãn tính, vốn được xem là một trong những cơ chế thúc đẩy sự hình thành và phát triển của tế bào ung thư. Ngoài ra, béo phì còn có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng. Bên cạnh đó, việc thiếu vận động kéo dài có thể dẫn đến mất cân bằng hormone, làm gia tăng nguy cơ đối với một số loại ung thư nhạy cảm với hormone như ung thư vú.

Chỉ cần vận động nhẹ cũng tạo ra khác biệt

Hiện nay, các hướng dẫn sức khỏe khuyến nghị người trưởng thành nên dành ít nhất 150 phút mỗi tuần cho các hoạt động thể chất cường độ trung bình. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy ngay cả những hoạt động nhẹ nhàng cũng có thể mang lại lợi ích rõ rệt.

Theo kết quả nghiên cứu, việc thay thế ít nhất một giờ ngồi liên tục mỗi ngày bằng các hoạt động thể chất nhẹ giúp giảm khoảng 12% nguy cơ tử vong do ung thư.

Việc thay thế ít nhất một giờ ngồi liên tục mỗi ngày bằng các hoạt động thể chất nhẹ giúp giảm khoảng 12% nguy cơ tử vong do ung thư. Ảnh: Getty Images

Các nhà nghiên cứu cho rằng tác động của hành vi ít vận động đối với sức khỏe không chỉ phụ thuộc vào tổng thời gian ngồi mà còn phụ thuộc vào cách thời gian đó được phân bổ. Những khoảng ngồi kéo dài liên tục có thể gây ảnh hưởng lớn hơn so với việc ngồi trong cùng một khoảng thời gian nhưng được ngắt quãng bằng các hoạt động vận động ngắn.

Nhận định này phù hợp với các nghiên cứu đã được công bố, vốn cho thấy việc đứng dậy hoặc vận động ngắn trong ngày có thể cải thiện khả năng chuyển hóa đường huyết, điều hòa hormone và giảm các phản ứng viêm trong cơ thể.

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), hoạt động thể chất nhẹ bao gồm những việc rất đơn giản trong sinh hoạt hàng ngày như đứng dậy lấy nước uống, đi lại trong nhà, đi bộ chậm, lau dọn nhà cửa, hút bụi, dọn giường hoặc đứng làm việc trong một khoảng thời gian ngắn.

Mặc dù nghiên cứu chưa chứng minh được mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa việc ngồi lâu và ung thư, các kết quả thu được tiếp tục củng cố bằng chứng cho thấy lối sống năng động đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh tật. Trong bối cảnh thời gian ngồi đang ngày càng gia tăng cùng với sự phát triển của công nghệ và các hình thức làm việc trực tuyến, việc thường xuyên đứng dậy và vận động có thể là một trong những thay đổi hiệu quả để bảo vệ sức khỏe.