'Ngôn ngữ của tâm hồn' trong những ngôi trường hạnh phúc
Học sinh trường THPT Hà Nội - Amsterdam, chuyên Chu Văn An, Phan Đình Phùng, Việt Đức hay những trường tư như Olympia, Newton, Nguyễn Bỉnh Khiêm… học giỏi thì nhiều người biết, nhưng nay, các em còn được xướng tên ở ngôi vị Quán quân, Á quân trong các cuộc thi âm nhạc của Hà Nội là một điều thật đặc biệt.
Bùng nổ sân chơi âm nhạc học sinh Thủ đô
Tại chung khảo Cuộc thi Liên hoan ban nhạc, nhóm nhạc học sinh Thủ đô năm 2025, nhạc sĩ Huy Tuấn đã thốt lên “vô cùng ấn tượng với những “nghệ sĩ” trẻ tài năng; những ban nhạc đậm chất Việt Nam; âm nhạc mang tính quốc tế, hiện đại mà nhóm nhạc học sinh Hà Nội thể hiện trong sự kiện này”. Thậm chí, vị nhạc sĩ nổi tiếng còn giành riêng một giải Đặc biệt cho ban nhạc gây ấn tượng mạnh là nhóm TOS Band của trường Olympia với chiếc vé vào thẳng Festival Hò Dô - một trong những sự kiện âm nhạc lớn với sự tham gia của nhiều ca sĩ chuyên nghiệp trong và ngoài nước.
Trường THPT Việt Đức cũng khẳng định thành tích nổi trội khi hai lần liên tiếp giành Cup vô địch Liên hoan âm nhạc học sinh Hà Nội. Tiết mục đệm hát “Chảy đi sông ơi” và hòa tấu “Vũ trụ cò bay” được thể hiện bởi nhóm BG70 thể hiện sự trưởng thành trong phong cách phối nhạc và màn solo đàn nhị của nữ sinh Nguyễn Thu Giang đầy ngẫu hứng kết hợp nhuần nhuyễn giữa phong cách hiện đại và âm hưởng dân gian. Trong khi đó, THCS và THPT Olympia hoàn toàn thuyết phục Ban giám khảo với 2 màn trình diễn được đẩy lên cao trào gồm phần hòa tấu “Chiếc khăn piêu” và đệm hát “Cô Đôi Thượng ngàn” do nhóm TOS Band trình diễn. Tưởng Phúc Lương - Đội trưởng của TOS Band chơi guitar chuyên nghiệp và vừa trúng tuyển vào trường Berklee College of Music (Mỹ), theo đuổi ngành sản xuất âm nhạc (Berklee là 1 trong 4 trường đào tạo âm nhạc đương đại hàng đầu thế giới).
Năm 2026, các trường học ở Hà Nội đang sôi sục với một liên hoan lần đầu tiên giành riêng cho các tài năng chơi nhạc cụ từ lứa tuổi học sinh Tiểu học đến THPT và giáo dục thường xuyên. Em Nguyễn Phúc Lai, học sinh lớp 10D3 trường THPT Lý Thường Kiệt (Long Biên) đã đoạt giải Nhất cấp cụm chia sẻ, em lần đầu tiên có cơ hội tỏa sáng, lan tỏa niềm đam mê theo đuổi âm nhạc, đặc biệt là năng lực chơi một loại nhạc cụ mà mình yêu thích.
Nếu như các năm học trước, học sinh bậc THPT được thể hiện hết mình trong Cuộc thi Liên hoan các ban nhạc Thủ đô thì năm học này, học sinh từ Tiểu học tới THPT đều sẽ có cơ hội ngang bằng thể hiện năng lực chơi nhạc cụ với dấu ấn cá nhân rõ nét trong một sân chơi đặc biệt mang tính nghệ thuật cao. Sau nhiều vòng chung kết, các thầy cô cũng như các nghệ sĩ tham gia đều bất ngờ trước sự đam mê, tài năng của các em học sinh Thủ đô.
Phát triển kỹ năng biểu diễn, sự tự tin và hiểu biết văn hóa
Hiện nay, nhiều trường phổ thông của Hà Nội đã quan tâm, đầu tư lớn cho hoạt động dạy học sinh biết chơi nhạc cụ. Tiêu biểu như trường phổ thông liên cấp Nguyễn Bỉnh Khiêm đã duy trì việc tổ chức dạy học nhạc cụ cho học sinh từ nhiều năm nay và phong trào đã trở thành “đặc sản” của nhà trường khi phần lớn học sinh của trường đều đã biết chơi một loại nhạc cụ dân tộc hoặc hiện đại. Theo Ban Giám hiệu nhà trường, việc khuyến khích học sinh chơi nhạc cụ giúp các em tự tin thể hiện bản thân, có những thú vui lành mạnh, có môi trường giao lưu tốt hơn với các bạn chung sở thích.
Tại trường THPT Phùng Khắc Khoan (Thạch Thất), âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong chương trình giảng dạy ngay từ năm đầu tiên áp dụng Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018. Các em học sinh được thực hành với nhạc cụ là đàn guitar và sáo trúc, qua đó, tiếp cận âm nhạc một cách sâu sắc hơn, đồng thời phát triển kỹ năng biểu diễn, sự tự tin và hiểu biết văn hóa. Sau năm học đầu tiên, nhiều học sinh đã tự tin biểu diễn trước đám đông và đến nay, có hàng nghìn học sinh của trường THPT Phùng Khắc Khoan chọn âm nhạc trong các môn lựa chọn.
Tác phẩm “Vũ trụ cò bay” trong tiếng đàn nhị đầy cuốn hút của nữ sinh trường THPT Việt Đức đạt danh hiệu vô địch Liên hoan các ban nhạc học sinh năm 2025
Tinh thần đổi mới giáo dục
Là người khởi xướng nhiều chương trình liên hoan âm nhạc trong trường học ở Hà Nội, ông Trần Thế Cương, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội cho biết, Liên hoan âm nhạc góp phần lan tỏa phong trào nghệ thuật trong học đường phát triển mạnh mẽ và bền vững. Đây không chỉ là một sự kiện nghệ thuật mà còn là biểu hiện sinh động của tinh thần đổi mới giáo dục, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh theo tinh thần Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, hướng tới mục tiêu mỗi học sinh làm quen và sử dụng thành thạo ít nhất một loại nhạc cụ phù hợp với sở thích và lứa tuổi. Đây thực sự là một hoạt động rất có ý nghĩa khi Hà Nội là một trong những đơn vị có những mô hình sáng tạo trong dạy và học mang tính lan tỏa với một quy mô hơn lớn thứ hai trên toàn quốc hơn 2,3 triệu học sinh.
Ngành giáo dục Thủ đô yêu cầu trong thời gian tới, lãnh đạo các nhà trường và các cơ sở giáo dục tiếp tục quan tâm hơn nữa đến các hoạt động âm nhạc, tạo điều kiện để học sinh được học tập, sinh hoạt, tập luyện và biểu diễn thường xuyên tại trường; nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong các cơ sở giáo dục Thủ đô. Có thể thấy, ngành giáo dục cần tạo ra nhiều hơn nữa những sân chơi, môi trường phù hợp để các em tỏa sáng tài năng nghệ thuật của mình với mục tiêu giáo dục toàn diện, bồi dưỡng năng lực thẩm mỹ, nuôi dưỡng tâm hồn trong sáng học sinh Thủ đô, qua đó góp phần đào tạo thế hệ học sinh Thủ đô thanh lịch, văn minh, phát triển toàn diện; xây dựng trường học hạnh phúc.
“Chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng giáo dục không dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức mà còn là quá trình bồi dưỡng nhân cách, tâm hồn, năng khiếu và phát triển đời sống tinh thần toàn diện cho học sinh. Âm nhạc được ví như “ngôn ngữ của tâm hồn”, là chiếc cầu nối kỳ diệu giữa con người với con người, giữa những trái tim cùng chung nhịp đập. Nếu như các loại hình ca hát, hợp xướng, ban nhạc mà ngành Giáo dục Thủ đô tổ chức những năm gần đây đã mang lại không khí sôi động, rộn ràng, thì Liên hoan âm nhạc của nhạc cụ được tổ chức lần đầu tiên trong năm 2026 lại có chiều sâu đặc biệt, đòi hỏi sự rèn luyện bền bỉ, khả năng cảm thụ tinh tế và kỹ thuật điêu luyện của người nghệ sĩ. Thông qua việc học và chơi nhạc cụ, các em học sinh không chỉ rèn luyện đôi tay khéo léo, đôi tai nghệ sĩ, mà còn rèn luyện sự kiên trì, tính kỷ luật, khả năng tập trung và cảm xúc thẩm mỹ - đó chính là những phẩm chất, năng lực rất cần thiết cho sự phát triển toàn diện của mỗi con người trong thời kỳ mới”.
Ông Phạm Quốc Toản (Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội)
“Học sinh Hà Nội có rất nhiều tiềm năng và các em sẽ có cơ hội để tỏa sáng trong một sân chơi nghệ thuật. Liên hoan tài năng nhạc cụ của giáo dục Thủ đô sẽ góp phần giáo dục toàn diện học sinh phổ thông, góp phần cân bằng giữa việc học và đam mê âm nhạc của các em. Qua đó, các em cũng góp phần gìn giữ và phát huy giá trị âm nhạc dân tộc, đồng thời tiếp thu tinh hoa âm nhạc hiện đại phù hợp với lứa tuổi học sinh, góp phần quảng bá hình ảnh Hà Nội năng động, trẻ trung và giàu truyền thống văn hóa”.
