Ngôn ngữ học trong thời đại mới: Giữ bản sắc, chủ động hội nhập

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: BTC

Hội thảo do Đại học Phenikaa phối hợp với Hội Ngôn ngữ học Việt Nam và Hội Ngôn ngữ học Hà Nội tổ chức, thu hút đông đảo nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế.

Phát biểu chào mừng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Sơn, Giám đốc Đại học Phenikaa nhận định, chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học của một trường đại học không chỉ thể hiện qua kết quả đạt được trong nhà trường, mà còn ở khả năng kết nối tri thức, thúc đẩy hợp tác và đóng góp cho cộng đồng. Đại học Phenikaa luôn coi trọng xây dựng môi trường học thuật cởi mở, khuyến khích sáng tạo, tăng cường hợp tác liên ngành và kết nối với các tổ chức khoa học trong nước, quốc tế.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Sơn, Giám đốc Đại học Phenikaa. Ảnh: BTC

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Sơn, khoa học ngôn ngữ và các ngành khoa học xã hội, nhân văn có vai trò quan trọng trong phát triển tư duy, năng lực giao tiếp, hiểu biết liên văn hóa và khả năng thích ứng của con người trước những thay đổi của xã hội. Việc thúc đẩy đối thoại giữa các nhà nghiên cứu, cơ sở đào tạo và cộng đồng học thuật không chỉ góp phần phát triển ngành khoa học mà còn nâng cao chất lượng giáo dục, năng lực hội nhập quốc tế của nguồn nhân lực Việt Nam.

Giám đốc Đại học Phenikaa bày tỏ tin tưởng, sự phối hợp giữa nhà trường với Hội Ngôn ngữ học Việt Nam, Hội Ngôn ngữ học Hà Nội và các nhà khoa học sẽ tạo thêm cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, mở rộng hợp tác nghiên cứu, phát triển những sáng kiến có giá trị, đồng thời tăng cường kết nối giữa nhà trường với cộng đồng khoa học.

Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tô Chung, Hiệu trưởng Trường Ngoại ngữ - Khoa học xã hội, Đại học Phenikaa cho biết, hội thảo nhận được gần 400 báo cáo khoa học đã qua bình duyệt, được lựa chọn từ gần 500 bài viết. Đây là diễn đàn học thuật có quy mô lớn trong lịch sử các hội thảo khoa học về ngôn ngữ học tại Việt Nam, thể hiện sự quan tâm của cộng đồng khoa học đối với những vấn đề đang đặt ra trong bối cảnh thế giới thay đổi nhanh chóng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tô Chung nhấn mạnh, ngôn ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là ký ức dân tộc, nơi lưu giữ văn hóa, kiến tạo tri thức và kết nối con người, cộng đồng, các nền văn hóa. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, ngôn ngữ đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những vấn đề cần nghiên cứu, trao đổi.

Hội thảo tập trung vào 5 nhóm nội dung: Giữ gìn, phát huy và quảng bá bản sắc tiếng Việt, ngôn ngữ các dân tộc thiểu số và tiếng địa phương; tiếp nhận, chọn lọc và sáng tạo ngôn ngữ trong quá trình hội nhập; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, giảng dạy ngôn ngữ; phát triển tiếng Anh với vai trò ngôn ngữ thứ hai, bảo đảm hài hòa giữa hội nhập và gìn giữ bản sắc văn hóa; những vấn đề mới trong nghiên cứu ngôn ngữ ở Việt Nam, nhất là tác động của công nghệ, truyền thông, giao lưu quốc tế và xu hướng nghiên cứu liên ngành.

Các nội dung cùng hướng tới việc trả lời câu hỏi làm thế nào để giữ gìn bản sắc, chủ động hội nhập và kiến tạo tương lai bằng ngôn ngữ trong bối cảnh công nghệ đang thay đổi cách con người sử dụng, tạo lập ngôn ngữ.

Hội thảo diễn ra trong một ngày, buổi sáng tổ chức phiên toàn thể và tọa đàm bàn tròn, buổi chiều là các phiên làm việc tại tiểu ban.

Tọa đàm bàn tròn tạo diễn đàn để các nhà khoa học chia sẻ những góc nhìn đa dạng về ngôn ngữ học. Ảnh: BTC

Tại phiên toàn thể, các đại biểu trao đổi về những vấn đề nổi bật của ngôn ngữ học hiện nay, với các báo cáo như: “Tiếng Việt và các ngôn ngữ dân tộc thiểu số Việt Nam: Nhìn từ bản sắc, hội nhập và quyền lực mềm của ngôn ngữ”; “Tình hình giảng dạy tiếng Việt bậc đại học ở Trung Quốc: Thực trạng phát triển, khó khăn hiện tại và giải pháp tối ưu”; “Trí tuệ nhân tạo tạo sinh trong học tập dịch thuật: Nghiên cứu so sánh sinh viên tại hai trường đại học ở Việt Nam”…

Tiếp nối phiên toàn thể, tọa đàm bàn tròn tạo diễn đàn để các nhà khoa học trao đổi, chia sẻ góc nhìn, nhận diện những thách thức, cơ hội và định hướng phát triển ngôn ngữ học trong bối cảnh bản sắc, hội nhập và trí tuệ nhân tạo cùng tác động đến đời sống ngôn ngữ.

Ban tổ chức vinh danh các nhà khoa học có đóng góp cho sự phát triển của nền ngôn ngữ học Việt Nam. Ảnh: BTC

Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức cũng vinh danh các nhà khoa học có đóng góp cho sự phát triển của nền ngôn ngữ học Việt Nam.