Ngôn ngữ nghệ thuật từ công nghệ

Những màn trình diễn pháo hoa độc đáo. Ảnh: XUÂN SƠN

Mở rộng khả năng biểu đạt

Nếu trước đây, một màn pháo hoa được đánh giá chủ yếu ở quy mô và số lượng hiệu ứng, thì tại DIFF 2026, yếu tố quyết định sức hấp dẫn lại nằm ở kỹ thuật trình diễn. Pháo hoa giờ đây được thiết kế như một tác phẩm nghệ thuật số, nơi công nghệ, âm nhạc và ngôn ngữ thị giác được lập trình để kể câu chuyện hoàn chỉnh.

Chủ đề “Sáng tạo” tại DIFF năm nay được các đội thi hiện thực hóa bằng những cách tiếp cận riêng, cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ của nghệ thuật pháo hoa trong kỷ nguyên công nghệ.

Với đội Macau (Trung Quốc), sáng tạo được xây dựng trên nền tảng nghiên cứu và đổi mới kỹ thuật. Tại DIFF 2026, đội mang đến nhiều hiệu ứng, nổi bật là pháo nước thế hệ mới cùng hàng loạt công nghệ trình diễn hiện đại. Những đổi mới này không chỉ làm phong phú ngôn ngữ của ánh sáng mà còn mở rộng khả năng biểu đạt của pháo hoa, biến mỗi màn trình diễn thành một cuộc thử nghiệm đầy bất ngờ.

Trong khi đó, đội Đức chọn một hướng đi đậm chất nghệ thuật, với quan niệm sáng tạo là hành trình vượt qua những giới hạn của pháo hoa truyền thống để biến bầu trời thành một tấm toan khổng lồ.

Dù hai cách tiếp cận khác nhau, cả đội Macau (Trung Quốc) và đội Đức đều đưa công nghệ vào phục vụ nghệ thuật, còn nghệ thuật được nâng tầm nhờ những đột phá về kỹ thuật. Chính sự kết hợp này đưa các tác phẩm trình diễn mang tầm đa giác quan, nơi ánh sáng, âm nhạc và sáng tạo cùng hòa quyện để tạo nên những khoảnh khắc khó quên trên bầu trời Đà Nẵng.

Trong khi đó, ở phần thi chủ đề “Di sản”, đội Z121 Việt Nam đã làm chủ công nghệ mô phỏng pháo hoa trên nền tảng 3D. Toàn bộ hiệu ứng được thiết kế và kiểm chứng trên đồ họa trước khi trình diễn thực tế, cho phép tính toán chính xác thời điểm khai hỏa, độ cao, góc bắn, màu sắc và khả năng phối hợp với âm nhạc. Công nghệ này giúp giảm thiểu sai số, đồng thời mở rộng khả năng sáng tạo của người thiết kế, biến bầu trời thành một không gian sân khấu được dàn dựng chi tiết.

“Nhờ trực tiếp sản xuất nên chúng tôi hiểu rất rõ đặc tính của từng loại pháo. Chúng tôi có đầy đủ các hiệu ứng mà thế giới đang sử dụng. Trong năm 2026, chúng tôi đã đầu tư thêm thiết bị và công nghệ để mô phỏng pháo hoa trên nền tảng 3D, từ đó kiểm chứng hiệu ứng trên đồ họa trước khi trình diễn thực tế nhằm đạt kết quả tốt nhất”, Đội trưởng Z121 Vina Pyrotech tại DIFF 2026, Đại tá Trần Anh Mạnh nói.

Đại diện Trung Quốc thể hiện những lớp pháo hoa uyển chuyển, dày đặc, liên tục chuyển đổi hình thái và màu sắc trên bầu trời sông Hàn. Ảnh: XUÂN SƠN

Xây dựng ngôn ngữ riêng

Xu hướng trình diễn pháo hoa hiện đại còn được thể hiện ở cách các đội thi xây dựng “ngôn ngữ pháo hoa” riêng thay vì chỉ tạo hiệu ứng thị giác. Với chủ đề “Di sản”, đội Pháp sử dụng các dải pháo đuôi titan đa sắc, hiệu ứng lá rơi và thác nước kim tuyến để tạo nên nhiều lớp hình ảnh chồng xếp, gợi liên tưởng đến những trầm tích văn hóa. Kỹ thuật bắn nhiều tầng, nhiều lớp với nhịp độ được kiểm soát giúp mỗi đợt pháo không tách rời mà liên kết thành một mạch kể chuyện giàu chất điện ảnh.

Còn đội Nhật Bản với chủ đề “Văn hóa” lại lựa chọn phong cách tối giản với kỹ thuật pháo đơn và hiệu ứng Nishiki Kamuro đặc trưng. Những chùm pháo vàng kim cháy chậm, rơi nhẹ như những dải lụa trên nền trời cho thấy kỹ thuật trình diễn hiện đại không nhất thiết phải dựa vào mật độ pháo dày đặc. Việc kiểm soát tốc độ cháy, thời gian lưu sáng và nhịp điệu xuất hiện của từng quả pháo tạo nên những khoảng lặng giàu cảm xúc, mang đậm triết lý thẩm mỹ Nhật Bản.

Đội trưởng Naganuma Keisuke chia sẻ, đội Nhật sử dụng những lớp pháo bắn lên từ mặt nước. Đặc biệt, cuối màn trình diễn, đội sử dụng loại pháo “Kaburo/Kamuro” khi bắn lên trời tạo thành những vệt màu vàng kim, đồng loạt rơi nhẹ xuống dưới. Đây là hiệu ứng thường được dùng để kết thúc các màn trình diễn pháo hoa tại Nhật Bản, tạo hình ảnh biểu tượng về bản sắc xứ sở mặt trời mọc.

Trong khi đó, đội Ý khai thác thế mạnh của các hiệu ứng đa tầng và khả năng đồng bộ gần như tuyệt đối giữa âm nhạc và ánh sáng. Mỗi trường đoạn được thiết kế như một cảnh phim với cao trào, chuyển cảnh và kết thúc rõ ràng. Công nghệ điều khiển điện tử giúp từng quả pháo nổ chính xác đến từng phần nhỏ của giây, khiến âm thanh và hình ảnh hòa quyện thành một chỉnh thể thống nhất.

Từ góc độ kỹ thuật, có thể thấy pháo hoa hiện đại đang chuyển từ tư duy “đốt pháo” sang tư duy “thiết kế trình diễn”. Phần mềm mô phỏng 3D, hệ thống điều khiển số, công nghệ đồng bộ âm nhạc, kỹ thuật tạo hiệu ứng đa tầng cùng các nền tảng AI dành cho khán giả đang làm thay đổi toàn bộ chuỗi giá trị của lễ hội pháo hoa.

Nhờ đó, DIFF 2026 không chỉ là cuộc tranh tài về số lượng hay quy mô pháo, mà còn là nơi công nghệ trở thành chất liệu sáng tạo, giúp ánh sáng, âm nhạc và cảm xúc hòa quyện, biến mỗi màn trình diễn thành một tác phẩm nghệ thuật đương đại trên bầu trời.