Ngủ sai tư thế trên ô tô, người đàn ông 40 tuổi bị đột quỵ do lóc tách động mạch cảnh

Chăm sóc bệnh nhân đột quỵ tại Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai). Ảnh: BVCC

Ngày 10-9, theo tin từ Bệnh viện Bạch Mai, nam bệnh nhân 40 tuổi được điều trị đột quỵ thiếu máu não cấp tại Trung tâm Đột quỵ của bệnh viện. Đáng chú ý, trước đó, người bệnh ngủ trên ô tô trong một chặng đường dài, đầu và cổ duy trì ở tư thế lệch, gập trong thời gian kéo dài. Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh xác định, nguyên nhân đột quỵ là lóc tách động mạch cảnh.

Theo Tiến sĩ-bác sĩ Phùng Đình Thọ, Trung tâm Đột quỵ (Bệnh viện Bạch Mai), lóc tách động mạch xảy ra khi cấu trúc thành mạch bị tổn thương khiến máu đi vào trong thành mạch và hình thành khối máu tụ.

Tổn thương này có thể gây đột quỵ qua hai cơ chế chính. Thứ nhất là hẹp hoặc tắc lòng động mạch: Khối máu tụ trong thành mạch làm hẹp hoặc tắc lòng động mạch, khiến dòng máu lên não bị giảm. Thứ hai, huyết khối có thể hình thành tại vùng động mạch bị tổn thương, sau đó bong ra, di chuyển theo dòng máu và gây tắc các động mạch trong não.

Lóc tách động mạch vùng cổ, bao gồm động mạch cảnh và động mạch đốt sống là một nguyên nhân quan trọng gây đột quỵ ở người trẻ, có thể chiếm tới khoảng 25% các trường hợp đột quỵ thiếu máu não ở người dưới 50 tuổi.

Bệnh có thể xảy ra tự phát, nhưng trong một số trường hợp liên quan đến chấn thương hoặc các tác động cơ học lên vùng cổ. Vì vậy, khi khai thác bệnh sử ở người trẻ bị đột quỵ, các bác sĩ đặc biệt lưu ý những tình huống xảy ra trước khi khởi phát như chấn thương vùng cổ, vận động cổ quá mức hoặc duy trì tư thế cổ bất thường trong thời gian dài.

Bác sĩ cũng cảnh báo, lóc tách động mạch cảnh có thể biểu hiện bằng các triệu chứng tại chỗ trước hoặc xuất hiện đồng thời với tình trạng thiếu máu não. Vì vậy, những dấu hiệu bất thường xuất hiện đột ngột cần được đặc biệt lưu ý. Người bệnh có thể xuất hiện đau đầu hoặc đau vùng cổ mới khởi phát, với tính chất khác so với những cơn đau trước đây.

Một dấu hiệu khác là hội chứng Horner, thường biểu hiện bằng sụp mi nhẹ và co đồng tử ở cùng bên với tổn thương. Một số trường hợp có thể xuất hiện ù tai theo nhịp mạch, khi người bệnh cảm nhận tiếng đập hoặc tiếng ù trong tai đồng bộ với nhịp tim. Đáng lưu ý nhất là các dấu hiệu gợi ý đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, rối loạn thị giác hoặc các triệu chứng thần kinh xuất hiện đột ngột.

Trường hợp bệnh nhân 40 tuổi nêu trên là lời cảnh báo rằng đột quỵ không chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Ở người trẻ, những tác động bất thường lên vùng cổ cũng có thể là yếu tố liên quan đến các tổn thương mạch máu não nguy hiểm.

Tiến sĩ-bác sĩ Phùng Đình Thọ khuyến cáo, khi ngủ hoặc di chuyển đường dài, nên hạn chế duy trì đầu và cổ ở tư thế gập, xoay hoặc lệch quá mức trong thời gian kéo dài. Đồng thời, tránh các động tác bẻ, giật hoặc xoay cổ mạnh.

Đặc biệt, nếu xuất hiện đau đầu hoặc đau cổ mới, bất thường, nhất là sau chấn thương hoặc tác động lên vùng cổ, kèm theo các triệu chứng thần kinh như méo miệng, nói khó, yếu hoặc tê chân tay, rối loạn thị giác…, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ để được đánh giá và điều trị kịp thời.