Người bệnh được hưởng lợi đến đâu từ những tiến bộ trong điều trị ung thư?

GS.TS Lê Văn Quảng nhấn mạnh cần "chuyển hóa tri thức thành thực hành". Ảnh: Thái Hà.

Khai mạc hội thảo khoa học quốc tế “Ung thư trong kỷ nguyên hội nhập – Best of ASCO 2026” tổ chức ngày 5-6/11 tại Hà Nội, GS.TS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K, Trưởng Bộ môn Ung thư Trường Đại học Y Hà Nội, nhấn mạnh: “Điều chúng ta hướng tới không chỉ là ‘cập nhật’, mà quan trọng hơn là ‘chuyển hóa tri thức thành thực hành’”.

Theo GS Quảng, hội nhập quốc tế cần đi đôi với tăng cường nội lực khoa học và năng lực triển khai trong nước. Thời gian qua, bệnh viện đã tiến hành hàng trăm thử nghiệm lâm sàng pha III đa quốc gia, công bố gần 200 bài báo quốc tế uy tín, trong đó hơn 50% thuộc nhóm Q1, Q2; xuất bản nhiều chương sách quốc tế và có các bác sĩ tham gia báo cáo tại những hội nghị chuyên ngành uy tín với vai trò diễn giả khách mời. Thời gian tới, bệnh viện dự kiến triển khai nghiên cứu pha I.

Đáng chú ý, gần 40 bác sĩ từ Mỹ, Singapore, Malaysia, Ấn Độ, Philippines, Indonesia và một số quốc gia khác đã đến Bệnh viện K giao lưu, trao đổi, học tập kỹ thuật phẫu thuật nội soi tuyến giáp qua đường miệng.

5 định hướng để người bệnh thực sự được hưởng lợi

Từ yêu cầu nâng cao năng lực chuyên môn, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Thứ trưởng Bộ Y tế, đặt ra câu hỏi rộng hơn đối với ngành ung thư: Những thành tựu y học đã đến được với bao nhiêu người bệnh?

Ngày nay, chẩn đoán phân tử, giải trình tự gen, điều trị đích, miễn dịch, xạ trị hiện đại và y học chính xác đang từng bước thay đổi tiên lượng bệnh ung thư. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, tiến bộ y học không thể chỉ đo bằng công nghệ hay kỹ thuật mới, mà phải được đánh giá bằng số người được phát hiện sớm, điều trị đúng, sống lâu hơn và có chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Thứ trưởng Đào Xuân Cơ. Ảnh: Thái Hà.

Thực tế, tình trạng phát hiện bệnh muộn, chênh lệch năng lực điều trị giữa các tuyến và chi phí của nhiều phương pháp mới vẫn là những thách thức lớn. Để giải quyết những vấn đề này, Thứ trưởng nhấn mạnh năm định hướng trọng tâm.

Thứ nhất, chuyển từ tư duy tập trung điều trị sang quản lý toàn diện bệnh ung thư, lấy phòng bệnh và phát hiện sớm làm nền tảng. Mục tiêu xuyên suốt là “không để khoảng cách địa lý trở thành khoảng cách về cơ hội sống”.

Thứ hai, phát triển mạng lưới ung thư quốc gia đồng bộ, liên thông, phân tầng chuyên môn và lấy chất lượng điều trị làm trung tâm. Đặc biệt, cần chuyển từ quản lý từng lần khám, từng đợt điều trị sang theo dõi liên tục toàn bộ hành trình của người bệnh.

Thứ ba, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển, nhưng phải dựa trên bằng chứng và hiệu quả thực tiễn. Y học chính xác, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ sinh học mở ra nhiều cơ hội cho ung thư học. Tuy nhiên, không phải công nghệ mới nhất luôn phù hợp nhất, cũng không phải phương pháp đắt tiền nhất luôn mang lại lợi ích tốt nhất. Mỗi công nghệ cần được đánh giá về hiệu quả lâm sàng, độ an toàn, hiệu quả chi phí và khả năng ứng dụng trong điều kiện Việt Nam. Ngành ung thư cần tiến từ tiếp nhận thành tựu sang chủ động nghiên cứu, tạo ra bằng chứng và đóng góp tri thức cho thế giới.

Thứ tư, kết hợp tiến bộ chuyên môn với đổi mới quản trị, hoàn thiện chính sách tài chính y tế và bảo đảm quyền lợi người bệnh. Việc sử dụng thuốc, trang thiết bị và các nguồn lực phải dựa trên bằng chứng, hiệu quả điều trị và khả năng cân đối. Mỗi đồng ngân sách, mỗi đồng từ quỹ bảo hiểm y tế và mỗi khoản người dân chi trả đều phải được sử dụng minh bạch, hiệu quả.

Thứ năm, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và từng bước nâng tầm vị thế ung thư học Việt Nam. Theo Thứ trưởng, hợp tác không nên dừng ở các hoạt động trao đổi, mà phải tạo ra chương trình cụ thể, nghiên cứu có giá trị và kết quả điều trị tốt hơn.

GS Julie R. Gralow, Phó Chủ tịch Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Hoa Kỳ. Ảnh: Thái Hà.

Bà Crystal Denlinger, Giám đốc điều hành Mạng lưới Ung thư Toàn diện Quốc gia Hoa Kỳ. Ảnh: Thái Hà.

Cập nhật những bằng chứng mới trong điều trị ung thư

Những định hướng trên cũng là những vấn đề được đặt ra tại Best of ASCO 2026. Hội thảo có 22 phiên với gần 120 bài trình bày và khoảng 100 chuyên gia hàng đầu đến từ 14 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Nội dung hội thảo bao phủ nhiều lĩnh vực ung thư, gồm đầu cổ, vú, phổi và lồng ngực, tiêu hóa, phụ khoa, niệu-sinh dục, xương và phần mềm, thần kinh, huyết học và nhi khoa. Các chuyên gia tập trung phân tích dữ liệu từ những thử nghiệm lâm sàng quan trọng, các chiến lược điều trị bổ trợ, bổ trợ trước, bệnh tiến triển, di căn, cá thể hóa điều trị và ứng dụng công nghệ sinh học.

Đặc biệt, tại hội thảo, Bệnh viện K đã công bố thêm 3 hướng dẫn chẩn đoán, điều trị ung thư phiên bản tiếng Việt, hướng tới hoàn thành 10 bệnh ung thư phổ biến của Việt Nam trong năm 2027.