Người bệnh gout khổ sở với tiệc tùng cuối năm

Gout là dạng viêm khớp phổ biến xảy ra do nồng độ axit uric trong máu tăng cao, dẫn đến hình thành và lắng đọng các tinh thể urat ở khớp, gây đau. Axit uric là sản phẩm phụ của quá trình phân hủy purine, chất tự nhiên có trong thực phẩm như nội tạng động vật, thịt đỏ, hải sản, đồ uống có cồn.

Đa số các bệnh nhân gout là nam giới trong tuổi trung niên, hay gặp nhất ở độ tuổi 40–60, tuy nhiên có thể xuất hiện ở độ tuổi trẻ hơn. Điều quan trọng nhiều người do tâm lý chủ quan, vẫn không chủ động kiểm soát chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học nhất là cuối năm - thời điểm diễn ra nhiều buổi liên hoan, tiệc tất niên, gặp gỡ bạn bè và gia đình.

Trong các bữa tiệc cuối năm, thực phẩm giàu đạm purin như thịt đỏ, hải sản, nội tạng động vật, cùng với bia rượu là những "tác nhân kích hoạt" cơn gout cấp. Nhiều người bệnh chia sẻ chỉ sau một buổi tiệc có rượu bia, sáng hôm sau khớp sưng nóng, đau dữ dội, đi lại khó khăn, thậm chí mất ngủ vì đau. Đáng lo ngại hơn, việc lạm dụng rượu bia còn làm giảm khả năng đào thải acid uric qua thận, khiến bệnh gout tiến triển nặng hơn và tăng nguy cơ biến chứng như tổn thương thận, tim mạch.

Nguyên nhân gây bệnh gout

Gout xuất hiện do có quá nhiều acid uric trong máu và lắng đọng trong các khớp. Acid uric được tạo thành do sự chuyển hóa của những chất chứa nhiều nhân purin. Bình thường, acid uric được hòa tan trong máu và đào thải qua thận.

Khi nồng độ acid trong máu tăng quá cao, các tinh thể urat được tạo thành trong các khớp gây sưng đau khớp. Tăng acid uric máu và lắng đọng urat trong khớp có thể do cơ thể tổng hợp acid uric một cách quá mức hoặc do thận không đào thải được acid uric một cách bình thường.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ bị bệnh gout

Những yếu tố làm tăng nguy cơ bị gout gồm:

Ăn nhiều loại thức ăn chứa nhiều purin như: phủ tạng động vật, một số loại thịt nhất là các loại thịt đỏ (thịt thú rừng, bò, dê), một số loại hải sản (đặc biệt là hải sản nhuyễn thể).

Uống nhiều bia, rượu, đặc biệt rượu nặng, có thể làm cơ thể tăng tổng hợp acid uric, giảm khả năng đào thải urat qua thận, do đó gây tăng acid uric máu và tăng nguy cơ mắc bệnh gout.

Gout là bệnh lý phổ biến hay gặp ở nam giới trong độ tuổi 40-60 tuổi.

Một số điều kiện thuận lợi làm cơn viêm khớp gout dễ xuất hiện: khi cơ thể bị mất nước nhiều, sử dụng thuốc lợi tiểu và một số thuốc khác, những người bị bệnh nặng do những bệnh lý khác hoặc có phẫu thuật, gặp lạnh, chấn thương.Biểu hiện của bệnh gout

Bệnh gout thường diễn biến qua 4 giai đoạn:

Tăng acid uric máu không triệu chứng. Những cơn viêm khớp gout cấp. Giai đoạn im lặng giữa các cơn cấp. Và cuối cùng là bệnh gút mạn tính.

Biểu hiện gout cấp:

Khớp sưng nóng đỏ và rất đau, xuất hiện một cách đột ngột, hay gặp vào ban đêm, thường mỗi đợt chỉ ở một hoặc vài khớp, hay gặp ở ngón chân cái và các khớp khác ở chân.

Thời gian mỗi đợt thường kéo dài từ vài ngày đến một vài tuần.

Giữa những đợt viêm khớp cấp, các khớp có thể hoàn toàn bình thường, không có triệu chứng.

Sau nhiều đợt viêm khớp tái phát, bệnh có thể chuyển thành thể mạn tính với những biểu hiện như:

Viêm nhiều khớp dai dẳng,

Biến dạng khớp,

Nổi các nốt cục (được gọi là tophi) quanh khớp và những nơi khác,

Có thể có suy thận và những triệu chứng của sỏi thận

Chẩn đoán bệnh gout thường dễ dàng, đặc biệt nếu bạn có các triệu chứng điển hình của bệnh như viêm khớp ngón chân cái và có dấu hiệu đặc trưng của bệnh, bên cạnh đó, bác sĩ có thể dựa trên việc xem xét bệnh sử, khám sức khỏe và các triệu chứng của bạn. Để chắc chắn bạn có bị bệnh hay không bác sĩ sẽ khuyến nghị thực hiện một số xét nghiệm gout cần thiết để chẩn đoán bệnh.

Bệnh gout có nguy hiểm không?

Nếu chỉ thỉnh thoảng bị đau nhẹ, nhiều người chủ quan không điều trị, nhưng về lâu dài, gout có thể dẫn đến nhiều biến chứng:

Biến dạng khớp, giảm khả năng vận động.

Sỏi thận, suy thận mạn do tinh thể urat lắng đọng.

Tăng nguy cơ bệnh tim mạch như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch.

Vì vậy, việc chẩn đoán và điều trị sớm là vô cùng quan trọng để kiểm soát bệnh và ngăn ngừa biến chứng.

Chế độ ăn quan trọng với bệnh nhân gout

Bản chất của gout là do rối loạn chuyển hóa acid uric trong máu. Khi nồng độ acid uric trong máu tăng quá cao sẽ lắng đọng vào trong các tổ chức khớp. Do vậy chế độ ăn cực kỳ quan trọng với bệnh nhân gout

Đặc biệt tình trạng lạm dụng bia rượu tràn lan như hiện nay khiến bệnh gout ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa. Bia sau khi chuyển hóa làm tăng acid uric. Còn rượu gây giảm chức năng thận làm giảm đào thải acid uric. Đồ uống có cồn còn làm cho cơ thể nhanh mất nước. Đi kèm với bia rượu trong các buổi tiệc lại là những đồ ăn nhiều đạm nên acid uric trong máu lại càng tăng cao. Hằng năm những ngày giáp tết, số bệnh nhân nhập viện do biến chứng của bệnh gout tăng cao.

Bởi thế bệnh nhân gout dịp tiệc tùng cuối năm cần chú ý hạn chế rượu bia, nên ăn vừa phải các loại thức ăn chứa nhiều nhân purin, thường có trong thịt, hải sản, nội tạng động vật. Không nên kéo dài những ngày tiệc tùng, rượu bia, cà phê và phải luôn uống đủ nước đồng thời nên tập thể dục đều đặn, giữ cân nặng ở mức phù hợp.

Người bệnh cần phải kiên trì điều trị gout bằng cách dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ và tái khám đúng lịch.

Ngay khi có các triệu chứng sưng đau các khớp, người bệnh nên chủ động đến tại các cơ sở y tế để được thăm khám và chỉ định phương pháp điều trị phù hợp, tránh việc tự ý điều trị khiến bệnh trầm trọng hơn.

BS. Tuấn Anh