Người cao huyết áp cần lưu ý gì khi nhiệt độ thay đổi đột ngột?

Những đợt thời tiết thay đổi thất thường, khi nắng nóng gay gắt xen kẽ các đợt lạnh hoặc mưa gió đột ngột, không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, đặc biệt là người mắc bệnh huyết áp cao. Thực tế lâm sàng cho thấy, số ca biến chứng tim mạch như đột quỵ, nhồi máu cơ tim thường gia tăng vào thời điểm giao mùa hoặc khi nhiệt độ biến động mạnh trong ngày.

Vì sao nhiệt độ ảnh hưởng đến huyết áp?

Theo các chuyên gia tim mạch, khi nhiệt độ môi trường thay đổi đột ngột, cơ thể phải điều chỉnh để thích nghi. Trời lạnh khiến mạch máu co lại nhằm giữ nhiệt, từ đó làm tăng sức cản ngoại biên và đẩy huyết áp lên cao. Ngược lại, khi trời nóng, mạch máu giãn ra, cơ thể mất nước nhiều qua mồ hôi, có thể khiến huyết áp giảm hoặc dao động thất thường nếu không được bù nước kịp thời.

Đối với người khỏe mạnh, cơ chế điều hòa này diễn ra tương đối linh hoạt. Tuy nhiên, ở người cao huyết áp – đặc biệt là người lớn tuổi, người có bệnh nền tim mạch, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu – khả năng thích nghi kém hơn, làm tăng nguy cơ rối loạn huyết áp và các biến cố nguy hiểm.

Nguy cơ tiềm ẩn khi thời tiết “trở mặt”

Nhiệt độ thay đổi đột ngột có thể khiến huyết áp tăng vọt hoặc tụt nhanh trong thời gian ngắn. Đây là yếu tố thuận lợi dẫn đến đột quỵ, xuất huyết não hoặc cơn thiếu máu cơ tim cấp. Ngoài ra, sự thay đổi thời tiết còn ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm lý, làm người bệnh mệt mỏi, lo âu – những yếu tố gián tiếp khiến huyết áp khó kiểm soát.

Không ít trường hợp người bệnh chủ quan, tự ý giảm hoặc bỏ thuốc khi thấy huyết áp “ổn định” trong những ngày nắng nóng, hoặc dùng thêm thuốc không theo chỉ định khi trời lạnh, dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

Thời tiết thay đổi đột ngột dễ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của người bị cao huyết áp, tim mạch. (Ảnh minh họa)

Những lưu ý quan trọng cho người cao huyết áp

Trước hết, người bệnh cần theo dõi huyết áp thường xuyên hơn trong những giai đoạn thời tiết biến động. Việc đo huyết áp tại nhà nên được thực hiện đều đặn, tốt nhất vào buổi sáng và tối, để kịp thời phát hiện những thay đổi bất thường và thông báo cho bác sĩ.

Thứ hai, tuyệt đối không tự ý thay đổi liều thuốc. Thuốc điều trị tăng huyết áp cần được sử dụng đều đặn, đúng chỉ định, ngay cả khi cảm thấy khỏe hơn hoặc huyết áp tạm thời ổn định. Mọi điều chỉnh liều lượng phải có ý kiến của bác sĩ.

Thứ ba, chú ý giữ ấm hoặc làm mát cơ thể phù hợp. Khi trời lạnh, người cao huyết áp nên giữ ấm vùng cổ, ngực, đầu và bàn chân, tránh ra ngoài đột ngột vào sáng sớm hoặc đêm khuya. Khi trời nóng, cần tránh nắng gắt, hạn chế vận động ngoài trời vào giờ cao điểm và ở trong môi trường thông thoáng.

Bên cạnh đó, chế độ ăn uống đóng vai trò không nhỏ. Người bệnh cần hạn chế muối, thức ăn nhiều dầu mỡ, hạn chế ăn nội tạng động vật, tăng cường rau xanh, trái cây tươi và uống đủ nước, đặc biệt trong những ngày nắng nóng để tránh mất nước gây tụt huyết áp.

Lối sống khoa học giúp ổn định huyết áp

Duy trì vận động thể lực vừa phải như đi bộ, tập dưỡng sinh, yoga hay đạp xe nhẹ nhàng giúp cải thiện tuần hoàn và kiểm soát huyết áp tốt hơn. Tuy nhiên, việc tập luyện cần phù hợp với thời tiết, tránh tập ngoài trời khi quá lạnh hoặc quá nóng.

Ngoài ra, người cao huyết áp nên giữ tinh thần ổn định, ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng kéo dài. Stress và mất ngủ trong giai đoạn giao mùa là yếu tố dễ làm huyết áp tăng cao mà nhiều người thường bỏ qua.

Khi nào cần đến cơ sở y tế?

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, chóng mặt, hoa mắt, đau tức ngực, khó thở, tê yếu tay chân hoặc huyết áp tăng cao bất thường không giảm sau khi nghỉ ngơi, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng khó lường, việc chủ động bảo vệ sức khỏe, đặc biệt với người cao huyết áp, là điều không thể xem nhẹ. Tuân thủ điều trị, theo dõi sát huyết áp và duy trì lối sống khoa học chính là “lá chắn” quan trọng giúp người bệnh vượt qua những thay đổi bất thường của thời tiết một cách an toàn.

PV.