Người cao tuổi cô đơn dễ rơi vào trầm cảm

Một phụ nữ 66 tuổi, được đưa vào Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) trong tình trạng trầm cảm nặng kèm ý nghĩ tự sát sau nhiều tháng sống cô đơn kể từ khi chồng qua đời.

Cô đơn kéo dài ở người cao tuổi có thể làm gia tăng nguy cơ trầm cảm. Ảnh minh họa

Chia sẻ tại buổi cung cấp thông tin với chủ đề "Cô đơn ở người cao tuổi", chiều 15-6, bác sĩ Nguyễn Văn Hải, Viện Sức khỏe tâm thần, cho biết bệnh nhân có ba năm chăm sóc chồng bị đột quỵ, liệt nửa người, mất khả năng tự phục vụ. Sau khi chồng qua đời khoảng sáu tháng trước, bà sống một mình ở quê, trong khi các con làm việc tại Hà Nội.

Ban đầu, người bệnh mất ngủ kéo dài, mỗi ngày chỉ ngủ khoảng hai giờ, nhiều đêm thức trắng. Sau đó, bà thường xuyên buồn chán, không còn hứng thú với những sở thích trước đây, ăn uống kém và sụt 5 kg chỉ trong hai tháng. Dù đã điều trị tại bệnh viện địa phương, các triệu chứng không cải thiện.

Khoảng một tháng trước khi nhập viện, bà thường xuyên khóc, cho rằng mình là gánh nặng của gia đình và xuất hiện ý nghĩ tự sát để "giải thoát".

Bác sĩ chẩn đoán bà mắc trầm cảm nặng kèm triệu chứng loạn thần và ý tưởng tự sát. Các bác sĩ cho biết điều trị trầm cảm ở người cao tuổi không chỉ dựa vào thuốc mà cần kết hợp tâm lý trị liệu, thư giãn và các kỹ thuật hỗ trợ như kích thích từ xuyên sọ.

Với trường hợp trên, sau khoảng 5 ngày điều trị, ý nghĩ tự sát và các biểu hiện hoang tưởng giảm dần, giấc ngủ được cải thiện. Sau 17 ngày, bệnh nhân đủ điều kiện xuất viện và tiếp tục theo dõi ngoại trú.

Theo tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Thị Phương Mai, Viện Sức khỏe tâm thần, nhiều nghiên cứu cho thấy khoảng một phần ba người cao tuổi từng trải qua cảm giác cô đơn, trong đó khoảng 5% thường xuyên hoặc luôn cảm thấy cô đơn.

"Cô đơn là cảm giác chủ quan khi một người thấy mình thiếu sự kết nối với người khác, không có người để chia sẻ hoặc cảm thấy bản thân không còn được cần đến. Tình trạng này khác với việc sống một mình và không nên xem là điều bình thường của tuổi già"- bác sĩ Mai nói.

Các chuyên gia tâm lý cũng cho biết những người sống một mình, mới mất người thân, mắc bệnh mạn tính hoặc có tiền sử trầm cảm, lo âu là nhóm nguy cơ cao.

Dấu hiệu cô đơn có thể bao gồm ít ra khỏi nhà, giảm gặp gỡ bạn bè, từ bỏ sở thích, không muốn tham gia sinh hoạt gia đình, thường xuyên ngồi một mình, buồn bã kéo dài, dễ tủi thân hoặc cảm thấy bị bỏ rơi.

Bác sĩ Nguyễn Thị Phương Mai cảnh báo về tình trạng cô đơn ở người cao tuổi

Theo bác sĩ Mai, gia đình cần dành thời gian lắng nghe, trò chuyện và duy trì kết nối thường xuyên với người cao tuổi. Những hoạt động đơn giản như gọi điện hằng ngày, cùng ăn cơm, đi dạo, đi khám bệnh hoặc giao cho họ các công việc phù hợp trong gia đình có thể giúp giảm cảm giác cô đơn và duy trì ý nghĩa cuộc sống.

Người cao tuổi cũng nên được khuyến khích duy trì sở thích, vận động nhẹ và tham gia các hoạt động cộng đồng để tăng kết nối xã hội.

Khi cảm giác cô đơn kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc người bệnh thường xuyên nhắc đến cái chết, cho rằng mình là gánh nặng hay xuất hiện ý nghĩ tự sát, gia đình cần đưa đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám, điều trị kịp thời.