Người dân Đà Nẵng lãi hàng chục triệu đồng nhờ bán 'lá mùng 5'

Những ngày cận Tết Đoan ngọ, nhiều khu chợ truyền thống ở Đà Nẵng nhộn nhịp bởi các sạp bán “lá mùng 5”. Người dân mua lá về phơi khô, cất dùng dần trong gia đình.

“Lá mùng 5” là tên gọi chung của nhiều loại cây thuốc Nam quen thuộc như hoắc hương, tía tô, ngải cứu, mã đề, đinh lăng, lá mơ, lá lốt, bạc hà, ổi sẻ… Tùy từng vùng, mỗi bó lá được phối trộn khác nhau, tạo nên hương vị đắng, chát, thơm, ngọt nhẹ đặc trưng.

Người dân bán lá mùng 5 tại chợ Tam Kỳ

Bỏ túi cả trăm triệu đồng từ vụ lá ngắn ngày

Làng Trà Đóa, xã Thăng An, TP. Đà Nẵng từ lâu được biết đến là vùng trồng “lá mùng 5” lâu đời. Mỗi năm, cứ gần đến Tết Đoan ngọ, thương lái lại tìm về thu mua lá đưa đi tiêu thụ tại nhiều chợ.

Ông Nguyễn Duy Tân (SN 1979), một trong những người trồng nhiều “lá mùng 5” ở Trà Đóa, cho biết người dân trong làng chủ yếu trồng hoa khóm, hoắc hương, rẻ quạt, cam thảo, măng sợi, chè cát...

Theo ông Tân, cứ khoảng giữa tháng Chạp, nhiều hộ dân bắt đầu xuống giống. Đến đầu tháng 6 dương lịch, cây được thu hoạch để kịp phục vụ thị trường Tết Đoan ngọ.

Chi phí đầu tư cho mỗi vụ lá không quá lớn, người dân chủ yếu dùng phân hữu cơ trong quá trình chăm sóc. Tuy nhiên, để có vụ lá đạt năng suất, người trồng phải chăm kỹ vì nhiều loại cây khá “kén đất”, dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết.

“Nghe thì dễ nhưng làm không đơn giản. Nắng quá phải che phủ, mưa lớn phải tháo nước ngay, nếu không cây dễ chết. Với 10 sào đất, vụ này sau khi trừ chi phí, gia đình tôi lãi hơn 100 triệu đồng”, ông Tân nói.

Ông Nguyễn Duy Tân đang thu hoạch "lá mùng 5"

Bà Trần Thị Ninh (70 tuổi) cho biết, vài năm gần đây nhu cầu mua lá thuốc Nam dịp Tết Đoan ngọ tăng mạnh, giúp người trồng có thêm nguồn thu đáng kể.

“Tùy loại mà giá bán khác nhau. Hoắc hương, tía tô được thương lái mua tại vườn khoảng 10.000 đồng/kg; hoa khóm khoảng 20.000 đồng/kg cây tươi. Nhà tôi trồng 3 sào, chỉ trong khoảng 3 tháng thu gần 45 triệu đồng, cao hơn nhiều so với trồng lúa hay hoa màu”, bà Ninh nói.

Theo bà Ninh, gia đình con trai đầu của bà là anh Nguyễn Tấn Hùng (SN 1978) trồng 6 sào lá, vụ này thu gần 100 triệu đồng.

Ông Đỗ Đức Thuận, Trưởng thôn Trà Đóa, cho biết trước đây người dân địa phương chủ yếu trồng lúa, hiệu quả kinh tế chưa cao. Khi nhu cầu thị trường đối với “lá mùng 5” tăng, nhiều hộ đã chuyển một phần diện tích sang trồng loại cây này.

“Loại cây này phù hợp với điều kiện đất đai ở địa phương, lại tận dụng được công lao động của người dân. Quan trọng hơn, bà con có thêm nguồn thu nhập khá vào dịp giữa năm”, ông Thuận nói.

Mỗi bó "lá mùng 5" được bán từ 15.000 đồng đến 20.000 đồng

Không chỉ người trồng, nhiều người thu mua, sơ chế và bán lá cũng có thêm thu nhập. Bà Hồ Thị Đồng (SN 1958) cho biết đã gắn bó với nghề thu mua “lá mùng 5” gần 20 năm.

“Mỗi kilogam lá lời khoảng 1.000 - 2.000 đồng. Công việc vất vả nhưng ngày cao điểm tôi cũng kiếm được cả triệu đồng”, bà Đồng chia sẻ.

Phiên chợ lá chỉ họp một mùa trong năm

Cận Tết Đoan ngọ, không khí mua bán “lá mùng 5” diễn ra sôi động tại nhiều chợ truyền thống ở Đà Nẵng. Các loại lá tươi, lá khô được bày thành từng bó, từng bao nhỏ, tỏa hương thơm đặc trưng.

Tại các chợ, giá lá khô dao động khoảng 40.000 - 100.000 đồng/kg tùy loại. Lá tươi thường được buộc thành bó, giá khoảng 15.000 - 40.000 đồng/bó.

Ghi nhận tại chợ Tam Kỳ, nhiều tiểu thương bày bán đủ loại lá thuốc Nam do người dân tự trồng trong vườn nhà hoặc thu gom từ các vườn thuốc truyền thống.

Nhiều người dân có thêm nguồn thu nhập từ "lá mùng 5"

Bà Lê Thị Hồng (69 tuổi, xã Tam Xuân) cho biết năm nay giá nhiều loại lá tăng nhẹ, khoảng 5.000 - 10.000 đồng/bó so với năm trước do thời tiết nắng nóng, nguồn lá không dồi dào.

Tay xách nhiều bó lá vừa mua, bà Nguyễn Thị Tiên (57 tuổi, xã Hà Nha) cho biết đã thành thói quen, cứ gần mùng 5.5 âm lịch là bà lại đi chợ mua lá thuốc Nam.

“Tôi mua gần 500.000 đồng tiền lá. Theo lệ xưa, đúng trưa mùng 5 sẽ đem lá ra phơi rồi để dành dùng cả năm. Hằng ngày, gia đình tôi thường nấu nước lá uống thay trà”, bà Tiên chia sẻ.

Theo quan niệm dân gian, Tết Đoan ngọ còn được gọi là “Tết diệt sâu bọ”. Dù các công dụng chủ yếu được truyền lại theo kinh nghiệm dân gian, phong tục mua và dùng “lá mùng 5” vẫn được nhiều gia đình duy trì.

Từ những luống cây thuốc Nam ở làng Trà Đóa đến các phiên chợ quê nhộn nhịp, “lá mùng 5” không chỉ mang lại thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ lại một nét văn hóa đặc trưng trong đời sống người Đà Nẵng mỗi dịp Tết Đoan ngọ.