Người dân lắp điện mặt trời bán điện dư còn thấp, EVN nói gì?
Theo EVN, hàng trăm khách hàng lắp điện mặt trời mái nhà đã bán điện dư lên hệ thống, song tỷ lệ còn thấp. Nguyên nhân chủ yếu là nhiều khách hàng chưa nắm rõ quy định về thủ tục đăng ký, điều kiện, sản lượng và giá mua điện dư.
Những ngày qua, thông tin lãnh đạo Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam cho rằng "chưa ai bán điện mặt trời dư lên lưới" gây xôn xao, trong khi cơ chế mua điện dư từ điện mặt trời mái nhà đã được triển khai khoảng 2 năm.
Phát triển ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ tiếp tục tăng nhanh sau khi Nghị định 243 có hiệu lực (Ảnh: Bạch Hân).
Khách hàng chọn bán điện dư còn thấp
Thông tin về việc này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, đến hết tháng 7/2026, toàn hệ thống ghi nhận 130.811 hệ thống ĐMTMN, tổng công suất trên 11.200MWp. Sản lượng điện từ ĐMTMN được mua lên lưới trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt trên 6,6 tỷ kWh, chiếm khoảng 3,5% tổng sản lượng điện mua toàn hệ thống.
Riêng ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ phát triển theo Nghị định 58 năm 2025 và Nghị định 243 năm 2026, đến hết tháng 7/2026 có 28.254 hệ thống, tổng công suất khoảng 1.614MWp; trong đó 27.967 hệ thống không bán điện dư, công suất khoảng 1.597MWp và 287 hệ thống có bán điện dư, công suất khoảng 16,4MWp.
EVN cũng nhận định, số liệu trên được tổng hợp từ các hệ thống đã có thông tin tại đơn vị điện lực. Thực tế số lượng và công suất ĐMTMN đã lắp đặt có thể cao hơn, do vẫn còn các trường hợp đã lắp đặt nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục thông báo/đăng ký với cơ quan có thẩm quyền.
Cuối tháng 6, Chính phủ ban hành Nghị định 243, sửa Nghị định 57, 58, cho phép người dân có thể bán tối đa 50% sản lượng điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu lên lưới quốc gia, từ mức trần 20% trước đó.
EVN cho hay, theo nghị định này, toàn hệ thống ghi nhận 5.928 hệ thống ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ phát triển mới, với tổng công suất khoảng 213,9MWp. Trong đó, 5.858 hệ thống không bán điện dư, công suất khoảng 212,2MWp; 70 hệ thống có bán điện dư, công suất khoảng 1,69MWp.
Số hệ thống phát triển mới trong giai đoạn này tương đương khoảng 21% tổng số hệ thống và 13% tổng công suất lũy kế ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ phát triển theo Nghị định 58, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 243, đến hết tháng 7/2026.
"Số liệu cho thấy ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ tiếp tục tăng nhanh sau khi Nghị định 243 có hiệu lực; tuy nhiên, số khách hàng lựa chọn bán điện dư còn thấp, chỉ chiếm khoảng 1,2% số hệ thống phát triển mới", EVN thông tin.
Sẽ liên thông thủ tục trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng VNeID
Nguyên nhân tỷ lệ khách hàng chọn bán điện dư còn thấp, theo EVN, chủ yếu là khách hàng chưa nắm đầy đủ các quy định mới về thủ tục thông báo/đăng ký, điều kiện bán điện dư, sản lượng và giá mua điện dư.
Bên cạnh đó, một số hệ thống đã lắp đặt nhưng chưa thực hiện thông báo/đăng ký theo quy định; hồ sơ kỹ thuật còn phụ thuộc nhiều vào đơn vị cung cấp, lắp đặt thiết bị.
Theo Nghị định 243, thủ tục thông báo/đăng ký phát triển ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ được thực hiện trên môi trường điện tử; tùy từng trường hợp, cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, xử lý là UBND cấp tỉnh hoặc UBND cấp phường/xã.
"EVN đang phối hợp với Bộ Công thương, Bộ Công an và các đơn vị liên quan để kết nối, liên thông thủ tục trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng VNeID, đồng thời hiệu chỉnh các hệ thống phần mềm của EVN để tiếp nhận, kết nối và quản lý thông tin theo quy định", EVN cho biết.
Ngoài ra, các Tổng công ty Điện lực đã chỉ đạo các Công ty Điện lực phối hợp với UBND cấp tỉnh, Sở Công thương và UBND cấp xã trong trao đổi thông tin, cho ý kiến và xử lý các nội dung thuộc trách nhiệm của đơn vị điện lực; đồng thời hỗ trợ khách hàng về kỹ thuật, đấu nối, đo đếm và mua điện dư theo quy định, bảo đảm thuận lợi cho khách hàng và an toàn vận hành lưới điện.