Người dân ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách phát triển Thủ đô

Kỳ vọng về Thủ đô đáng sống

Sau nhiều năm tăng trưởng mạnh mẽ, Hà Nội đối diện với áp lực về dân số, hạ tầng, môi trường; đồng thời đứng trước đòi hỏi phải nâng cao chất lượng sống của gần 10 triệu người dân. Phát triển vì thế không còn đơn thuần là mở rộng không gian đô thị, hay gia tăng các chỉ số kinh tế, mà phải hướng tới việc mỗi người dân đều được thụ hưởng đầy đủ hơn các giá trị của sự phát triển.

Là người gắn bó với Hà Nội nhiều năm, ông Trần Hữu Hòa (tổ dân phố Phùng Khoang 2, phường Đại Mỗ) cho rằng, diện mạo Thủ đô đã có nhiều chuyển biến tích cực.

"Tôi thấy Hà Nội thay đổi rất nhiều. Trước đây, nhiều công viên còn quây kín, không gian sinh hoạt cộng đồng còn thiếu, tình trạng ngập lụt và ùn tắc giao thông diễn ra thường xuyên. Những năm gần đây, thành phố mở rộng phố đi bộ, hạ rào công viên, cải tạo hồ và chỉnh trang nhiều tuyến phố. Điều đó cho thấy thành phố đã quan tâm nhiều hơn đến việc người dân sẽ được hưởng thụ không gian đô thị như thế nào", ông Hòa chia sẻ.

Sau khi tham quan Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, ông Trần Hữu Hòa càng kỳ vọng Hà Nội trong tương lai sẽ là nơi người dân ở bất cứ khu vực nào cũng có thể dễ dàng tiếp cận trường học, bệnh viện, công viên, phương tiện giao thông công cộng và các dịch vụ thiết yếu. Mỗi người đều cảm thấy thuận tiện, an toàn và hạnh phúc khi sinh sống.

Quy hoạch lấy quan điểm xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", con người làm trung tâm. Ảnh: Quang Thái

Chị Đặng Thị Vân Anh (phường Yên Hòa) bày tỏ kỳ vọng Hà Nội hài hòa giữa việc gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống lâu đời với việc tạo ra những bứt phá mới. Làm việc tại doanh nghiệp, chị Vân Anh quan tâm đến nền hành chính tiếp tục đổi mới để đáp ứng yêu cầu của xã hội số.

"Tôi mong các thủ tục hành chính ngày càng đơn giản hơn, dữ liệu giữa các cơ quan được kết nối để người dân không phải kê khai nhiều lần, hay đi lại nhiều nơi. Khi mọi dịch vụ đều được thực hiện thuận tiện trên môi trường số, người dân sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí", chị Vân Anh chia sẻ.

Chất lượng phát triển của một đô thị được phản ánh rõ nhất qua những thay đổi mà người dân cảm nhận trong cuộc sống hằng ngày. Có thể là đường đi làm thuận tiện hơn, không gian xanh phủ kín, áp lực về giao thông được tháo gỡ, hồ nước được cải tạo hay một thủ tục hành chính được giải quyết nhanh chóng…

Nếu trước đây, quy hoạch chủ yếu trả lời câu hỏi thành phố sẽ phát triển như thế nào, thì nay, với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, câu hỏi được đặt ra là: "Người dân sẽ được hưởng lợi gì từ sự phát triển ấy".

Quy hoạch đã xác định quan điểm xuyên suốt làm kim chỉ nam cho hành động là lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển, hướng tới xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".

Kiên định quan điểm phát triển bền vững

Phát biểu tại Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, thành phố kiên định quan điểm phát triển lấy chất lượng, hiệu quả, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững làm nền tảng.

Người dân tham quan Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh: Hoài Nam

Hà Nội không thu hút đầu tư bằng mọi giá, không đánh đổi môi trường, văn hóa và chất lượng sống của người dân để lấy tăng trưởng đơn thuần; mà ưu tiên những dự án có giá trị gia tăng cao, có hàm lượng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo lớn. Đồng thời, thành phố sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển theo hướng xanh, tuần hoàn và phát thải thấp; có khả năng hình thành các chuỗi giá trị, lan tỏa công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Đó là lời cam kết mạnh mẽ của thành phố không chỉ riêng cho thế hệ hôm nay, mà cho nhiều thế hệ trong tương lai. Theo quy hoạch, trên diện tích hơn 3.359km², dân cư, việc làm, hệ thống hạ tầng và các trung tâm phát triển được phân bố lại theo mô hình đô thị đa cực với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực.

Mỗi khu vực được định vị một chức năng riêng, từ trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Hòa Lạc, trung tâm logistics và thương mại quốc tế gắn với Nội Bài đến các đô thị sinh thái, giáo dục, y tế và văn hóa ở phía Tây, phía Nam và phía Đông. Sự phân bố này tạo thêm động lực tăng trưởng, đưa các điều kiện phát triển đến gần người dân hơn.

Khi việc làm, trường học, bệnh viện, trung tâm văn hóa và các tiện ích công cộng được phân bổ hợp lý trên toàn địa bàn, người dân sẽ không còn phải tập trung về khu vực nội đô để tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Khoảng cách phát triển giữa trung tâm và vùng ven từng bước được thu hẹp.

Trong tư duy phát triển mới, giao thông là công cụ tổ chức lại không gian sống. Thành phố phát triển mạng lưới đường sắt đô thị theo mô hình phát triển định hướng giao thông công cộng (TOD), lấy các nhà ga metro làm hạt nhân hình thành những khu đô thị tích hợp. Điều đó đồng nghĩa với việc người dân có thể rút ngắn thời gian di chuyển, tiếp cận nơi làm việc, trường học và các dịch vụ công thuận tiện hơn, qua đó, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm áp lực lên hệ thống giao thông hiện hữu.

Không gian xanh cũng được xác định là một yếu tố cấu thành chất lượng sống của đô thị. Quy hoạch xác định sông Hồng là trục cảnh quan, sinh thái và văn hóa chủ đạo của Thủ đô; xử lý ô nhiễm, cải tạo cảnh quan, xây dựng hồ điều hòa và các hành lang xanh; dành quỹ đất cho công viên, quảng trường, tạo thêm những "lá phổi xanh" và không gian gắn kết cộng đồng...

Người dân kỳ vọng thành phố sẽ giải quyết dứt điểm các vấn đề dân sinh cốt lõi như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và tình trạng quá tải ở nội đô. Ảnh: Hoài Nam

Nếu quy hoạch tạo dựng không gian sống thì cải cách hành chính và chuyển đổi số lại là cách để người dân cảm nhận rõ nhất sự thay đổi trong hoạt động của chính quyền.

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại trên nền tảng dữ liệu và chuyển đổi số. Thành phố đã cung cấp 2.077 dịch vụ công; trong đó có 1.118 thủ tục hành chính đủ điều kiện thực hiện trực tuyến toàn trình và 34 thủ tục cung cấp thông tin trực tuyến. Các kênh tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân cũng tiếp tục được mở rộng, giúp chính quyền lắng nghe nhiều hơn và phục vụ tốt hơn.

Hiệu quả của quá trình cải cách được phản ánh qua những con số cụ thể. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết quá hạn giảm từ 44,63% năm 2025 xuống còn 4,2% trong 6 tháng đầu năm 2026; tỷ lệ người dân hài lòng và rất hài lòng đạt 98,95%.

Từ đó, thành phố hướng tới phát triển hạ tầng số đồng bộ, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu dùng chung, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển; từ điều hành phân tán sang quản trị tích hợp, đồng bộ và theo thời gian thực. Mục tiêu cuối cùng không thay đổi. Đó là xây dựng một nền hành chính phục vụ, trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm của mọi hoạt động quản trị.

Xuyên suốt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm là một triết lý phát triển nhất quán. Ở đó, mọi công trình được xây dựng, mọi cơ chế được ban hành và mọi cải cách được triển khai cuối cùng đều hướng đến con người. Đó là lựa chọn phát triển dựa trên tầm nhìn dài hạn, khởi đầu cho đô thị hạnh phúc và tạo nên bản sắc riêng của Hà Nội.