Người đàn ông đêm đến là đánh vợ vì căn bệnh lạ

Ảnh minh họa: Max healthcare

Suốt nửa năm qua, gia đình ông N.V.T (55 tuổi, Hà Nội) sống trong cảnh nơm nớp lo âu mỗi khi đêm xuống. Người vợ kể rằng chồng bà thường xuyên bật dậy giữa đêm, vung tay đánh người nằm cạnh hoặc lao thẳng ra cửa trong lúc ngủ say. Mỗi lần như vậy, bà lay gọi chồng tỉnh dậy thì ông hoàn toàn tỉnh táo và kể lại rành mạch việc mình vừa chống trả kẻ thù trong giấc mơ.

Ban ngày, ông sinh hoạt, làm việc bình thường, không hề có biểu hiện hoang tưởng hay ảo giác. Lo lắng trước những bất thường của chồng, người vợ quyết định đưa ông đến Bệnh viện E khám tâm thần.

Tại Khoa Sức khỏe tâm thần, bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa, đã thăm khám và chẩn đoán bệnh nhân mắc hội chứng rối loạn hành vi giấc ngủ REM (RBD). Đây là một rối loạn giấc ngủ đặc biệt, khác xa với những cơn ác mộng hay chứng mộng du thông thường mà nhiều người vẫn hay nhầm lẫn. Để hiểu rõ về căn bệnh này, chúng ta cần biết về chu kỳ giấc ngủ của con người.

Cơ thể chúng ta trải qua nhiều chu kỳ ngủ mỗi đêm, bao gồm giai đoạn ngủ không chuyển động mắt nhanh (không REM) và giai đoạn chuyển động mắt nhanh (REM). Giai đoạn REM là lúc não bộ hoạt động mạnh mẽ nhất, tạo ra những giấc mơ sống động. Ở người bình thường, cơ thể có một cơ chế bảo vệ tự nhiên, đó là "ngắt kết nối" hệ cơ bắp trong giai đoạn REM, khiến các cơ tạm thời bị tê liệt, không thể cử động. Điều này ngăn không cho chúng ta hành động theo những gì đang diễn ra trong mơ.

Tuy nhiên, hội chứng RBD lại phá hỏng hoàn toàn cơ chế "khóa vận động" quan trọng này. Các nơ-ron thần kinh vẫn giữ nguyên hoạt động, khiến người bệnh có thể tự do đấm đá, la hét, nhảy múa hay bỏ chạy theo đúng kịch bản của giấc mơ.

Điểm khác biệt then chốt giữa RBD và mộng du là người mộng du thường đi lại đơn giản vào đầu giấc ngủ và không hề nhớ gì khi thức giấc. Trong khi đó, bệnh nhân RBD lại thường hành động bạo lực vào rạng sáng, đúng lúc giấc ngủ REM diễn ra mạnh nhất, và họ nhớ rất chi tiết những gì đã mơ thấy khi được đánh thức.

Trường hợp của bệnh nhân T., bác sĩ Chung đã chỉ định làm các xét nghiệm chuyên sâu và kê đơn thuốc điều trị nội khoa. Đồng thời, bác sĩ đưa ra những hướng dẫn rất cụ thể và quan trọng cho gia đình: cần dọn dẹp phòng ngủ, loại bỏ những vật sắc nhọn ra khỏi tầm với, lót đệm dưới sàn nhà để đảm bảo an toàn cho cả bệnh nhân và người thân trong những cơn mộng mị bạo lực. Bởi lẽ, người bệnh hoàn toàn không kiểm soát được hành vi của mình trong giấc ngủ và có thể gây thương tích cho chính họ hoặc người nằm cùng.

Điều đáng lo ngại hơn cả, giới y khoa hiện nay coi rối loạn hành vi giấc ngủ REM là "chỉ dấu vàng" cảnh báo sớm cho hàng loạt bệnh lý thoái hóa thần kinh nguy hiểm. Hội chứng này thường xuất hiện trước nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ, trước khi cơ thể bộc lộ những triệu chứng rõ ràng của bệnh Parkinson, sa sút trí tuệ thể Lewy hay teo đa hệ thống.

Chính vì mối liên hệ mật thiết này, bác sĩ Chung đã yêu cầu bệnh nhân tái khám định kỳ nghiêm ngặt nhằm kịp thời phát hiện và có chiến lược can thiệp sớm nếu xuất hiện dấu hiệu suy giảm nhận thức trong tương lai.

THÙY CHI