Người dân phải được bồi thường khi đồng hồ điện, nước đo sai, bị thu thừa

Sáng 26/10, Quốc hội thảo luận dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.

Thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật, đại biểu Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) nhìn nhận đây là lĩnh vực gắn với từng lần đổ xăng, cân hàng, từng hóa đơn điện, nước. Người dân thường phải tin vào thiết bị và con số đo bên bán cung cấp.

Theo ông, người dân phải kiểm chứng được kết quả đo và được hoàn trả khi bị thu thừa. Khi hóa đơn nước tăng bất thường, người dân cần biết chỉ số đầu kỳ, cuối kỳ, thời điểm ghi nhận và tình trạng kiểm định của đồng hồ. Một con số tổng hợp trên hóa đơn chưa đủ để đối chiếu.

Đại biểu Bùi Văn Dũng. Ảnh: Media QH

Vì vậy, ông đề nghị dự thảo quy định rõ quyền tiếp cận, trích xuất dữ liệu đo liên quan đến giao dịch của mình, trách nhiệm giải thích và thời hạn trả lời của đơn vị cung cấp dịch vụ. Người không dùng điện thoại thông minh vẫn phải được hỗ trợ tra cứu.

Dữ liệu bị điều chỉnh phải lưu vết để kiểm tra. Khi xác định đo sai dẫn đến thu thừa, đơn vị cung cấp dịch vụ phải chủ động rà soát khách hàng bị ảnh hưởng, thông báo cách tính và hoàn trả trong thời hạn rõ ràng. Ông lưu ý không nên buộc từng người theo đuổi một thủ tục tốn kém hơn khoản tiền nhận được.

Đại biểu cho rằng cần xác định đầu mối tiếp nhận, theo dõi cách khắc phục để khi hoàn thành, người dân phải được thông báo kết quả giải quyết, tránh tình trạng đã phát hiện sai nhưng vẫn đi đòi hỏi nhiều nơi để đòi quyền lợi.

Ông Dũng dẫn quy định hiện hành của Luật Điện lực đã quy định đối với điện sinh hoạt, bên bán thu thừa phải hoàn trả cả tiền lãi và thỏa thuận bù trừ vào các lần thanh toán sau. Vì vậy, ông đề nghị dự thảo Luật Đo lường theo hướng kết nối với quy định chuyên ngành, làm rõ trách nhiệm chủ động khắc phục và cơ quan giám sát việc hoàn trả.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đánh giá phương thức kiểm soát phương tiện đo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo ông, việc kiểm định đo với phương tiện có liên quan đến sức khỏe, tính mạng của con người. Trong đó, lĩnh vực y tế, an toàn vệ sinh thực phẩm, cần kiểm nghiệm thật chính xác, đạt hiệu quả cao để đảm bảo sức khỏe của người dân.

Về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hay những đơn vị kiểm định, người thực hiện đo lường hoặc trách nhiệm bồi thường của người gian lận trong đo lường, đại biểu khẳng định phương tiện đo không đảm bảo hay nếu có tiêu cực thì phải bồi thường thiệt hại cho đối tượng chịu ảnh hưởng.

Đại biểu Phạm Văn Hòa. Ảnh: Media QH

Ông dẫn chứng đồng hồ điện, đồng hồ nước, cân đo lường, hàng thực phẩm, đồ tiêu dùng không đảm bảo, có thể xảy ra sai sót thì cần xác định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân, cá nhân liên quan phải bồi thường khi để xảy ra gian lận.

Khách hàng khó có thể kiểm tra sâu hơn lỗi dữ liệu

Cũng phân tích về trách nhiệm các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện phương tiện đo hoặc phần mềm đo lường có lỗi, tác động đến nhiều người tiêu dùng, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) nhất trí cao với những nội dung đã được tiếp thu trong dự thảo.

Đặc biệt, dự thảo đã quy định quyền của người tiêu dùng yêu cầu đơn vị cung cấp dịch vụ thiết yếu cung cấp, trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình cùng với kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị và việc cập nhật kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm trên nền tảng số.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga. Ảnh: Media QH

Đại biểu đồng tình với việc dẫn chiếu pháp luật dân sự, pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và pháp luật chuyên ngành để thực hiện nghĩa vụ hoàn trả, bồi thường. Các nghĩa vụ này đã có căn cứ pháp lý, trong một số lĩnh vực đã được quy định cụ thể.

Vấn đề bà Nga đề nghị làm rõ thêm là: Khi đã xác định được một lỗi chung có khả năng ảnh hưởng đến nhiều giao dịch, chủ thể nào có trách nhiệm chủ động rà soát đầy đủ những giao dịch cùng chịu ảnh hưởng của lỗi đó?

Cơ quan soạn thảo đã giải trình ý kiến về xác định phạm vi người bị ảnh hưởng và hoàn trả khoản tiền thu thừa. Các giải pháp được nêu gồm: quyền trích xuất dữ liệu của người tiêu dùng, kênh tiếp nhận phản ánh và sử dụng kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm. Những giải pháp này là cần thiết, tuy nhiên, bà Nga cho rằng quyền yêu cầu dữ liệu của từng khách hàng và trách nhiệm chủ động rà soát những giao dịch cùng chịu ảnh hưởng là nội dung cần được kết nối rõ hơn.

Một khách hàng có thể yêu cầu kiểm tra giao dịch của mình nhưng khó có khả năng biết lỗi vừa được phát hiện còn ảnh hưởng đến những thiết bị nào, trong khoảng thời gian nào và đến bao nhiêu người khác. Bởi những thông tin đó thường thuộc khả năng quản lý, khai thác của đơn vị sử dụng phương tiện đo, nhà sản xuất hoặc bên cung cấp phần mềm. Khi xác định được giao dịch bị ảnh hưởng, đại biểu Nga đề nghị cần thông báo kết quả, cung cấp căn cứ tính toán và thực hiện nghĩa vụ khắc phục theo pháp luật hiện hành.