Người giải mã hiện trường

Thượng úy Hoàng Xuân Sỹ hướng dẫn công an các xã, phường thực hiện công tác kỹ thuật hình sự.

Tận tâm, kỷ luật và cống hiến

Một đêm tháng 7 năm 2024, tiếng chuông điện thoại reo liên hồi, bên kia đầu dây, giọng đồng đội gấp gáp: "Sỹ ơi, sạt lở đất ở Yên Định rồi, đến hiện trường ngay". Như một phản ứng có điều kiện, anh bật dậy, chuẩn bị tư trang, sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ.

Những cuộc điện thoại giữa đêm như thế không còn là chuyện lạ, nhưng vụ việc lần này nghiêm trọng hơn khi vụ sạt lở đất đã khiến 11 người trên một xe ô tô tử vong. Đất đá bùn nhão, không khí đặc quánh, ánh đèn xe cứu thương cắt ngang màn sương đưa thi thể các nạn nhân lặng lẽ rời hiện trường, tiếng than khóc thảm thiết của người nhà nạn nhân, đã có lúc Sỹ cùng đồng đội phải dừng tay vài giây, không phải vì mệt, mà vì trái tim thắt nghẹn, đau xót. Anh kể: "Chứng kiến những hoàn cảnh đau lòng như vậy, chúng tôi càng tự hứa với bản thân phải nỗ lực để nhanh chóng tìm ra sự thật, nếu chậm một chút, có thể mất đi một dấu vết quan trọng”.

Nhắc đến kỹ thuật hình sự, người ta thường hình dung về những chiếc kính hiển vi, những lọ hóa chất hay hiện trường đầy ám ảnh. Với Sỹ, đó không chỉ là nghiệp vụ, đó là sứ mệnh. Mỗi vụ án là một thử thách về ý chí. Có những đêm đông lạnh thấu xương của vùng cao, khi mọi người đã chìm vào giấc ngủ, anh và đồng đội vẫn miệt mài bên những dấu vết để tìm ra lời giải cho các vụ án hóc búa. Giai đoạn 2024 - 2026, anh trực tiếp tham gia trên 60 vụ khám nghiệm hiện trường, tử thi; trên 250 vụ giám định; trực tiếp, giảng dạy hướng dẫn công an các xã, phường thực hiện công tác kỹ thuật hình sự. Phía sau những con số ấy là hàng trăm giờ làm việc căng thẳng, nhiều đêm trắng tại hiện trường, đối diện với những tình huống phức tạp, thậm chí áp lực tâm lý lớn. Nhưng ở mỗi vụ việc, anh luôn giữ vững nguyên tắc khách quan, chính xác, khoa học. Những kết luận giám định đúng góp phần làm rõ bản chất vụ án, là cơ sở quan trọng để các lực lượng chức năng điều tra, xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Đặc biệt, trên mặt trận tư tưởng, nơi không có tiếng súng nhưng đầy rẫy những "viên đạn bọc đường", Hoàng Xuân Sỹ là một "chiến binh" sắc sảo. Với vai trò là một đảng viên trẻ, anh tích cực tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng; duy trì trang Facebook chuyên đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần định hướng thông tin, lan tỏa những giá trị tích cực. Anh cũng tham gia và đoạt hàng loạt giải thưởng tại các cuộc thi chính luận từ cấp tỉnh đến cấp Trung ương, khẳng định bản lĩnh chính trị vững vàng của một cán bộ trẻ.

Còn với vai trò một cán bộ chi đoàn năng động, Hoàng Xuân Sỹ luôn tích cực tham gia hoạt động vì cộng đồng. Anh đi đến những bản làng xa xôi trao các phần quà cho người nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, tuyên truyền pháp luật, mang ánh sáng tri thức đến với bà con dân tộc thiểu số. Đặc biệt Chương trình “Mái tóc nghĩa tình” tại Trung tâm công tác xã hội Hà Giang được chi đoàn duy trì đều đặn mỗi tháng từ năm 2013 đến nay đã trao tặng nhiều phần quà thiết thực, hỗ trợ dọn dẹp vệ sinh khuôn viên, phòng ở và cắt tóc miễn phí cho các đối tượng đang được nuôi dưỡng tại trung tâm.

Thượng úy Hoàng Xuân Sỹ tham gia Chương trình “Mái tóc nghĩa tình”

Đổi mới, sáng tạo, hiệu quả

Trong kỷ nguyên số, Thượng úy Hoàng Xuân Sỹ hiểu rằng nếu chỉ làm việc bằng kinh nghiệm và thủ công thì chưa đủ, kỹ thuật hình sự cần một "cú hích" từ công nghệ để đáp ứng yêu cầu tinh nhuệ, hiện đại. Những trăn trở ấy đã thôi thúc anh ngày đêm suy nghĩ, nghiên cứu và cho ra đời 4 giải pháp phần mềm hiệu quả.

Đầu tiên là giải pháp tự động hóa quy trình tạo bản ảnh giám định số khung, số máy. Trước đây, công việc này tiêu tốn rất nhiều thời gian và công sức của cán bộ. Với sáng kiến của Sỹ, thời gian thực hiện được rút ngắn đến 70%, giải phóng sức lao động, giúp cán bộ tập trung vào những khâu tư duy then chốt hơn. Giải pháp thứ hai là phần mềm tạo hồ sơ giám định kỹ thuật hình sự tự động tạo nên một bước đột phá trong cải cách hành chính tại đơn vị. Sáng kiến này giúp tiết kiệm đến 80% công sức thực hiện, biến những thủ tục rườm rà thành quy trình gọn nhẹ, chính xác. Sáng kiến thứ ba là phần mềm tạo bản ảnh khám nghiệm hiện trường, là một công cụ đắc lực hỗ trợ đồng đội tại hiện trường, giúp việc hệ thống hóa dấu vết trở nên minh bạch và khoa học hơn. Mới đây nhất, Sỹ tiếp tục nghiên cứu, đưa vào sử dụng phần mềm ứng dụng AI hỗ trợ phục hồi và nhận dạng ảnh chân dung, giúp việc nhận dạng các đối tượng trở nên thuận lợi và chính xác hơn.

Những phần mềm này không phải ra đời trong phòng máy lạnh. Chúng được thai nghén từ những ngày Sỹ lăn lộn tại hiện trường, từ sự thấu hiểu nỗi vất vả của đồng đội và áp lực của việc phá án nhanh chóng. Với anh, công nghệ chính là đôi cánh quan trọng giúp người lính kỹ thuật hình sự trên con đường tìm kiếm công lý.

Thượng úy Hoàng Xuân Sỹ nhận Huy hiệu tuyên dương thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc.

Với những nỗ lực vì cộng đồng và cống hiến trong chuyên môn, Thượng úy Hoàng Xuân Sỹ nhiều năm liền hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, liên tục nhận được nhiều Bằng khen, Giấy khen của các cấp, ngành. Năm 2025, anh được tuyên dương là thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc.

Chia sẻ với phóng viên, anh khiêm tốn: "Thành tích hôm nay chỉ là hành trình, không phải là đích đến, bởi khi được khoác trên vai bộ quân phục Công an Nhân dân, tôi luôn muốn sống, cống hiến hết sức mình để phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân".

Khép lại trang hồ sơ thành tích và câu chuyện tháng ba của tuổi trẻ, Thượng úy Hoàng Xuân Sỹ lại tiếp tục lên đường. Phía trước anh là những cung đường đá tai mèo hiểm trở, những hiện trường đầy thách thức. Nhưng với trái tim nhiệt huyết, người lính trẻ ấy đang từng ngày dệt nên hình ảnh đẹp về thế hệ thanh niên Công an Nhân dân bản lĩnh, nhân văn, sáng tạo và rực cháy khát vọng cống hiến.