Khơi dậy đam mê sáng tạo

Hơn 4.000 học sinh và giáo viên đến từ 6 tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL quy tụ tại tỉnh Đồng Tháp để cùng khám phá, trải nghiệm và lan tỏa tinh thần sáng tạo trong Ngày hội Giáo dục STEM với chủ đề “Sáng tạo vì cộng đồng”.

SÂN CHƠI TRÍ TUỆ QUY MÔ LỚN

Ngày hội năm nay ghi nhận con số ấn tượng với sự tham gia của 100 trường trung học phổ thông (THPT). Không gian của Trường Đại học Đồng Tháp thực sự biến thành một “phòng thí nghiệm khổng lồ” với hơn 40 gian hàng trưng bày từ các đơn vị giáo dục và doanh nghiệp công nghệ hàng đầu.

Thạc sĩ Dương Bích Thảo, giảng viên Đại học Cần Thơ, trình bày tham luận tại hội thảo.

Tại đây, ranh giới giữa lý thuyết và thực hành dường như bị xóa bỏ. Học sinh không chỉ đóng vai trò người tham quan, mà trở thành những “nhà khoa học nhí”, trực tiếp tham gia vào các hoạt động thí nghiệm, biểu diễn mô hình và tương tác với các công nghệ mới như: Robot thông minh, in 3D và các thiết bị thực tế ảo.

PGS.TS Hồ Văn Thống, Hiệu trưởng Trường Đại học Đồng Tháp, chia sẻ: “Ngày hội chính là dịp đặc biệt để học sinh thể hiện sự sáng tạo, tư duy khoa học và tinh thần hợp tác.

Chúng tôi mong muốn giúp các em hiểu rõ hơn về lợi ích của giáo dục STEM, từ đó khuyến khích niềm đam mê học tập trong các lĩnh vực then chốt của thời đại 4.0. Đây là nền tảng để các em tự tin bước vào giảng đường đại học và thị trường lao động quốc tế”.

Sự hào hứng lan tỏa khắp các gian hàng, từ những mô hình hệ thống tưới tiêu tự động thông minh cho nông nghiệp ĐBSCL đến các giải pháp xử lý rác thải sinh hoạt, tất cả đều cho thấy một tư duy sắc bén: Lấy khoa học làm công cụ để giải quyết các vấn đề của cộng đồng.

Hoạt động thí nghiệm, biểu diễn mô hình và tương tác với các công nghệ mới.

Em Hồng Quốc Huy, học sinh Trường THPT Chuyên Thủ Khoa Nghĩa (tỉnh An Giang), chia sẻ: “Em mong chờ ngày hội này từ lâu. Thay vì chỉ nhìn hình ảnh trong sách, ở đây, em được chạm vào robot, được thấy cách các cảm biến hoạt động. Đây là cơ hội để em tiếp thu nhiều kiến thức bổ ích để áp dụng ngay vào việc học và cuộc sống”.

Sự kiện này được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những hoạt động giáo dục trọng điểm, góp phần nâng cao nhận thức và phát triển giáo dục cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh khu vực ĐBSCL.

Đồng thời, là dịp để học sinh được trải nghiệm thực tế, tiếp cận với các công nghệ mới và tham gia vào các hoạt động thú vị, sáng tạo, giúp phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và tư duy phản biện.

CẦU NỐI GIỮA TRI THỨC VÀ THỰC TIỄN

Không chỉ là một cuộc vui, Ngày hội Giáo dục STEM còn là môi trường lý tưởng để bồi đắp những kỹ năng thiết yếu của công dân thế kỷ 21: Tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề phức tạp và kỹ năng làm việc nhóm.

Học sinh tham gia các hoạt động giao lưu, trải nghiệm STEM tại các gian hàng của các tỉnh, thành phố.

Ngày hội giúp giáo viên được tiếp cận, cập nhật kiến thức và xu hướng mới; phát triển phương pháp giảng dạy sáng tạo; tăng cường kỹ năng hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm; khơi gợi niềm đam mê và động lực nghề nghiệp; nâng cao vai trò của giáo viên trong việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh và áp dụng STEM trong các môn học khác nhau.

Cô Đồng Thị Huyền Như, giáo viên Trường THPT Chu Văn An (tỉnh Đồng Tháp), khẳng định: “Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018, STEM đóng vai trò hạt nhân để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Sự kiện giúp giáo viên không còn đơn độc trong việc đổi mới, mà có dịp cập nhật các phương pháp giảng dạy sáng tạo, từ đó truyền lửa cho học sinh hiệu quả hơn”.

Giáo dục STEM tại Việt Nam không còn là một lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu trong chiến lược phát triển quốc gia. Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo có những bước đi quyết liệt để đưa STEM vào chiều sâu của hệ thống giáo dục.

Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo và Chiến lược phát triển giáo dục 2021 - 2030 xác định rõ mục tiêu biến Việt Nam thành trung tâm cung ứng nhân lực chất lượng cao.

Thực tiễn triển khai tại ĐBSCL cho thấy, STEM không còn là khái niệm xa lạ trên trang sách, mà đã lan tỏa mạnh mẽ vào từng tiết học, từng dự án liên môn và các cuộc thi sáng tạo quốc tế.

Thực tiễn triển khai tại khu vực ĐBSCL cho thấy, giáo dục STEM đang ngày càng phát huy hiệu quả. Nhiều cơ sở giáo dục ghi nhận học sinh không chỉ hào hứng hơn với việc học, mà còn chủ động tìm tòi, sáng tạo ra những sản phẩm thiết thực gắn với đời sống.

Các em được rèn luyện tư duy phân tích, kỹ năng làm việc nhóm và khm việc nhóm và khả năng trình bày ý tưởng một cách khoa học. Đồng tả năng trình bày ý tưởng một cách khoa học.

Đồng thời, đội ngũ giáo viên cũng từng bước nâng cao năng lực tổ chức dạy học tích hợp, áp dụng hiệu quả các công cụ, thiết bị và phương pháp hiện đại để mang đến những tiết học sinh động và giàu tính ứng dụng.

Nhà báo Nguyễn Đức Tuân, Phó Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, nhận định: “Ngày hội Giáo dục STEM không chỉ là một sân chơi trí tuệ, mà còn là nơi ươm mầm cho những ý tưởng khởi nghiệp, những công trình khoa học trong tương lai của những chủ nhân đất nước. Chúng ta đang chứng kiến sự chuyển mình của giáo dục: Từ học để biết sang học để làm và sáng tạo”.

Trong khuôn khổ ngày hội, một điểm nhấn quan trọng là Hội thảo chuyên sâu về xu hướng giáo dục STEM, thu hút hàng trăm chuyên gia, giảng viên và giáo viên phổ thông. Các tham luận tại hội thảo không chỉ dừng lại ở phương pháp luận, mà đi sâu vào các vấn đề mang tính thời đại.

Thạc sĩ Hà Thái Thủy Lê, giảng viên Trường Đại học Đồng Tháp, mang đến cái nhìn mới về việc dùng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ thiết kế các dự án “STEM xanh”.

Đây là xu hướng gắn liền khoa học với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững - một vấn đề sống còn của khu vực ĐBSCL.

Thạc sĩ Dương Bích Thảo, giảng viên Đại học Cần Thơ, nhấn mạnh tầm quan trọng của quy trình thiết kế kỹ thuật. Thay vì bắt chước, học sinh được học cách xác định vấn đề, lên ý tưởng, chế tạo và thử nghiệm sai số.

Thạc sĩ Trần Thụy Hoàng Yến, giảng viên Trường Đại học Đồng Tháp, đã “mềm hóa” các kiến thức hàn lâm bằng cách kết nối chúng với các hiện tượng gần gũi trong đời sống thường ngày, giúp STEM trở nên thân thiện và dễ tiếp cận hơn với mọi đối tượng học sinh.

Có thể thấy, Ngày hội Giáo dục STEM tại tỉnh Đồng Tháp chính là đòn bẩy quan trọng, tạo ra hệ sinh thái giáo dục cởi mở, nơi nhà trường, doanh nghiệp nâng đỡ những ước mơ khoa học.