Người giữ hồn nghề đục đá nơi miền biên viễn

Ngày trước, hầu như gia đình nào trong xóm cũng có người biết đục đá. Tiếng búa, tiếng đục vang lên lách cách khắp các ngõ nhỏ, trở thành âm thanh quen thuộc trong nhịp sống của người dân. Thế nhưng, theo thời gian, nghề đục đá thủ công dần bị lãng quên, có nguy cơ mai một của nghề truyền thống từng là niềm tự hào bao đời.

Trong cuộc sống hiện đại, nghề đục đá thủ công ngày càng bị xem là lạc hậu, nặng nhọc và ít người còn mặn mà theo đuổi. Cũng như nhiều thanh niên trong xóm, đã có thời gian anh Soái rời quê, tìm kiếm hướng đi mới với đủ nghề như cơ khí, sửa chữa, sản xuất vật liệu xây dựng… Thế nhưng, dù đi nhiều nơi, trải qua nhiều công việc, anh vẫn không tìm thấy niềm vui và sự gắn bó thực sự.

Hiểu rằng nếu thế hệ trẻ không tiếp nối, nghề sẽ thất truyền, anh Soái quyết tâm học hỏi từ những người đi trước, kết hợp với việc tự mày mò qua sách vở, mạng Internet để hoàn thiện kỹ thuật. Từ những nhát đục ban đầu còn lóng ngóng, đến nay, anh đã có 10 năm gắn bó với nghề. Anh Soái chia sẻ: Lần đầu tiên tôi nhận làm thử một con chó đá theo yêu cầu trên mạng. Lúc nhìn hòn đá vô tri dần thành hình dưới tay mình, tôi nhận ra đây mới là công việc khiến mình say mê. Từ khoảnh khắc ấy, tôi quyết định trở lại với nghề đục đá, nghề mà cha ông trong xóm Nà Cha đã theo đuổi.

Anh Triệu Chí Soái tỉ mỉ chế tác sản phẩm đá tại xóm Nà Cha, xã Độc Lập.

Các sản phẩm truyền thống mà anh Soái vẫn duy trì sản xuất như: cối đá, chó đá, tượng… vốn gắn bó lâu đời với đời sống sinh hoạt và tín ngưỡng của người dân địa phương. Tuy nhiên, để thích ứng với nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường, anh không ngừng tìm tòi, mạnh dạn sáng tạo thêm nhiều mẫu mã mới như bồn rửa tay, chậu trồng cây, bộ ấm chén bằng đá, các vật dụng trang trí nội thất… Những sản phẩm này vẫn giữ được nét mộc mạc đặc trưng của đá tự nhiên, đồng thời được thổi vào đó sự tinh tế, hiện đại, phù hợp với thị hiếu của khách hàng hiện nay.

Hiện nay, các sản phẩm làm bằng đá không chỉ phục vụ sinh hoạt gia đình mà còn được ưa chuộng trong trang trí, trưng bày. Nắm bắt xu hướng đó, anh Soái đã sáng tạo nhiều sản phẩm đá độc đáo phục vụ các quán ăn, homestay, khách sạn… Những vật dụng tưởng chừng giản dị lại trở thành điểm nhấn mới lạ, mang đậm nét truyền thống, mộc mạc và gần gũi với thiên nhiên, góp phần tạo không gian ấn tượng cho khách hàng.

Anh Nông Minh Nghĩa, Chủ cơ sở Homestay BoongHome, xóm Bản Hoàng, xã Trường Hà chia sẻ: Tôi rất thích những sản phẩm đá do anh Soái làm vì chúng mang vẻ đẹp mộc mạc, gần gũi nhưng rất tinh tế. Khi bày trí trong nhà, các vật dụng này tạo cảm giác hài hòa, giúp không gian trở nên khác biệt và thu hút hơn. Khách đến quán cũng thường xuyên hỏi thăm, thích thú vì sự độc đáo và thủ công của những sản phẩm này.

Nhờ sự mạnh dạn đổi mới, sản phẩm của anh không chỉ tiêu thụ tại địa phương mà còn được khách hàng ở nhiều tỉnh quan tâm, đặt mua. Mỗi sản phẩm hoàn thiện thường mất từ 3 - 4 ngày, tùy vào độ tinh xảo và kích thước. Thu nhập từ nghề tương đối ổn định, trung bình đạt 500 - 600 nghìn đồng cho một sản phẩm; những sản phẩm cầu kỳ, giá trị cao có thể mang lại thu nhập lên tới vài triệu đồng, góp phần cải thiện đời sống gia đình.

Linh Nhi