Người giữ hồn văn hóa Co
Nghệ nhân Ưu tú Dương Lai (làng Ták Kót, xã Trà Liên) bằng cách của riêng mình, đang nỗ lực gìn giữ từng thanh âm cồng chiêng, từng nếp đan lát truyền thống của đồng bào Co.
Ông Dương Lai rất tâm huyết với những nhạc cụ dân tộc. Ảnh: NGUYỄN QUỲNH
Không chỉ là “kho tàng sống” của văn hóa dân tộc, Nghệ nhân Ưu tú Dương Lai còn là người có uy tín, góp phần lan tỏa lối sống đẹp và tinh thần phát triển kinh tế trong cộng đồng.
Trong căn nhà sàn giản dị ở làng Ták Kót, những bộ cồng chiêng, trống, mã la, khèn, sáo… được treo và sắp xếp ngay ngắn, tựa như một “bảo tàng thu nhỏ”. Mỗi hiện vật là một câu chuyện, một ký ức mà ông Lai đã dày công sưu tầm qua nhiều năm tháng.
Chậm rãi giới thiệu từng món, ông kể về chiếc trống đã theo mình qua bao mùa lễ hội, chiếc gùi gắn bó với đời sống sinh hoạt của người Co hay bộ mã la nhuốm màu thời gian. Với ông, đó chính là hồn cốt và phong tục của bản làng.
Khi tiếng trống vang lên dưới đôi tay chai sạn của ông Lai, không gian như lắng lại. Nhịp trống lúc khoan thai, khi dồn dập, gợi nhớ không khí rộn ràng của những lễ hội xưa giữa đại ngàn. Trong khoảnh khắc ấy, quá khứ và hiện tại như được nối liền bằng âm thanh đầy cảm xúc.
Từng là cán bộ văn hóa ở huyện Bắc Trà My (cũ), ông hiểu rõ giá trị tinh thần của đồng bào Co. Trước nguy cơ mai một của văn hóa truyền thống, ông Lai đã không quản ngại khó khăn, đi khắp các bản làng để sưu tầm, phục dựng nhạc cụ và vật dụng xưa.
Đồng thời, ông kiên trì truyền dạy cho thế hệ trẻ, giúp họ dần tìm lại niềm yêu thích với văn hóa dân tộc. Nhờ những nỗ lực đó, nhiều thanh niên trong vùng đã tham gia các đội văn nghệ, góp phần đưa âm thanh cồng chiêng và điệu múa truyền thống tiếp tục vang xa trong các lễ hội, liên hoan văn hóa.
Nghệ nhân Ưu tú Dương Lai là người có uy tín tiêu biểu tại địa phương. Với sự am hiểu phong tục địa phương, ông luôn là cầu nối đưa chủ trương, chính sách đến với cộng đồng một cách hiệu quả.
Ông thường xuyên tham gia các buổi sinh hoạt thôn, vận động người dân thay đổi nếp nghĩ, từ bỏ hủ tục, xây dựng đời sống văn minh. Những lời nói của ông giản dị nhưng có sức thuyết phục bởi chính ông là người làm gương.
Ông Lai còn khéo tay trong việc làm ra các dụng cụ thủ công của đồng bào Co. Ảnh: NGUYỄN QUỲNH
Không chỉ gìn giữ nhạc cụ, ông Lai còn tâm huyết với nghề đan lát truyền thống. Từ việc chọn tre, chẻ nan đến kỹ thuật đan đều được ông truyền dạy tỉ mỉ cho lớp trẻ ở làng. Mỗi chiếc rổ, chiếc gùi thể hiện sự khéo léo, tinh tế của người làm ra nó.
Trong phát triển kinh tế, ông cũng là người tiên phong. Gia đình ông sở hữu 5ha rừng keo, rẫy quế cùng nhiều loại cây ăn trái; kết hợp nuôi cá, chăn nuôi gia súc, gia cầm, mang lại thu nhập ổn định hơn 400 triệu đồng mỗi năm.
Từ mô hình của mình, ông Lai tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn bà con chuyển đổi sản xuất phù hợp với điều kiện địa phương. Nhờ đó, nhiều hộ gia đình đã vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống. “Muốn bà con tin thì mình phải làm trước, làm hiệu quả”, ông nói.
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/nguoi-giu-hon-van-hoa-co-3332575.html
Tin nóng
Giá dịch vụ tại Côn Đảo liên tục tăng trong thời gian gần đây, song lượng khách vẫn không giảm. Sức hút từ thiên nhiên nguyên sơ, giá trị lịch sử và xu hướng du lịch xanh đang giúp điểm đến này duy trì 'nhiệt'.
Liên quan đến dư luận việc tu bổ công trình Minh Khiêm Đường, lăng vua Tự Đức có sự sai lệch, ngày 14.4, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã tổ chức cuộc họp với sự tham gia của nhiều chuyên gia về bảo tồn, các nhà nghiên cứu am hiểu về di tích Huế.
Khám phá 3 mãnh tướng liều lĩnh Tam Quốc nổi bật nhất với tinh thần không sợ chết, luôn xông pha chiến trận khiến hậu thế nể phục.
Hà Nội - nơi giao thoa giữa nét cổ kính và nhịp sống hiện đại vừa được Tạp chí Time Out (Anh) xếp hạng thứ 25 trong danh sách 50 thành phố thú vị nhất thế giới để sống và khám phá năm 2026, qua đó tiếp tục khẳng định sức hút ngày càng lớn của Thủ đô Việt Nam trên bản đồ du lịch toàn cầu.
Chùa Keo (Thần Quang tự) là một trong những công trình kiến trúc Phật giáo cổ đặc sắc, lưu giữ gần như nguyên vẹn giá trị lịch sử, nghệ thuật và tín ngưỡng qua nhiều thế kỷ. Không chỉ là điểm đến tâm linh, chùa còn là minh chứng tiêu biểu cho trình độ kiến trúc gỗ truyền thống của người Việt.
Hoạt động địu hoa xin tiền bị dừng, nhưng câu hỏi về mô hình du lịch thay thế vẫn còn bỏ ngỏ. Dốc Thẩm Mã đang bước vào giai đoạn cần được tổ chức lại rõ ràng hơn.
Tin mới
Tết Chôl Chnăm Thmây năm nay, không khí đón năm mới của đồng bào Khmer xã Khánh Lâm mang một sắc thái đặc biệt. Thay vì chỉ sum vầy trong từng mái nhà, bà con cùng hội tụ về Salatel - không gian sinh hoạt cộng đồng - để đón Tết trong niềm vui chung, ấm áp và đầy sẻ chia.
Nghe tiếng kêu cứu, người đàn ông mặc áo đen tức tốc băng qua những mỏm đá sắc nhọn, kịp thời cứu nam sinh đang vùng vẫy dưới nước.
Vào 19h ngày 19/4, tại phòng Hòa nhạc Lớn Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam sẽ diễn ra chương trình nghệ thuật 'Đoàn viên', lần đầu tiên quy tụ 130 nghệ sĩ Tỳ bà khắp cả nước biểu diễn. Chương trình không chỉ là một đêm diễn, mà còn tạo nên một hiện tượng của nghệ thuật Tỳ bà đương đại.
Sáng 15.4, tại Trại giam Đồng Sơn, Sở VHTTDL Quảng Trị tổ chức chương trình nói chuyện chuyên đề, giao lưu văn hóa đọc dành cho phạm nhân, nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026. Hơn 250 phạm nhân tham gia, lắng nghe và chia sẻ trong không khí cởi mở, giàu tính nhân văn.
Trong khuôn khổ chuyến thăm đến Trung Quốc cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phu nhân Ngô Phương Ly đã đến thăm Trung tâm giao lưu khoa học văn hóa thanh thiếu niên Tống Khánh Linh.
Ngày 15/4, tại Thư viện Bắc Ninh số 2 (phường Kinh Bắc), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Ngày hội Sách và Văn hóa đọc với chủ đề 'Sách - Tri thức - Khát vọng phát triển đất nước'. Đây là hoạt động chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4.
Sáng 15/4, Hội Cựu chiến binh phường Lê Hồ phối hợp với Ban Giám hiệu Trường THCS Đồng Hóa tổ chức hoạt động ngoại khóa nói chuyện truyền thống, thiết thực kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026).
Trong quý I/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trên các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.