Người giữ nghề 'lỗi thời' từng kiếm 100 triệu/tháng ở TP.HCM

Anh Thuyên mở xưởng vẽ biển hiệu quảng cáo từ năm 2014.

Dọc con hẻm 717 Nguyễn Xiển (phường Long Bình, TP.HCM) chỉ có hai hộ kinh doanh nhưng đều dùng bảng quảng cáo vẽ tay, phong cách Sài Gòn xưa của anh Hoàng Đức Thuyên. Men theo con hẻm, vài tấm bảng hiệu vừa vẽ xong được dựng tựa góc tường đợi nắng hong khô, dẫn thẳng lối vào không gian làm việc của họa sĩ 39 tuổi.

Trên tấm bảng bằng tôn, dòng chữ "Tiệm Gốm Sứ" màu đỏ dần hiện lên sau từng lượt cọ. Anh Thuyên không vội tô kín khoảng trống, cố tình để lại một vài chỗ xước, bể màu. Chia sẻ với Tri Thức - Znews, anh nói đó là cách tái hiện nét xưa của những bảng hiệu Sài Gòn thập niên 1980-1990.

"Một sản phẩm hoàn thiện không nhất thiết phải phẳng phiu, sắc nét như in máy. Những nét lệch, độ chuyển màu và dấu vết của bàn tay người vẽ mới tạo nên đặc trưng riêng", anh nói.

Từng kiếm 100 triệu đồng/tháng

Tốt nghiệp chuyên ngành Hội họa, Trường Đại học Nghệ thuật Huế năm 2012, anh Thuyên vào TP.HCM lập nghiệp. Thời gian đầu, anh nhận nhiều công việc khác nhau, từ trang trí quán cà phê đến vẽ tranh tường. Song song đó, anh làm việc tại một xưởng sản xuất quảng cáo, chủ yếu thực hiện các mẫu vẽ theo đơn đặt hàng hàng loạt.

"Công việc lặp đi lặp lại kiểu chữ, hình ảnh có sẵn khiến tôi nhàm chán, muốn tìm hướng đi có nhiều không gian sáng tạo", nam họa sĩ kể.

Những lần nhận trang trí quán theo phong cách hoài cổ đưa anh đến với các tư liệu về Sài Gòn xưa. Anh bắt đầu chú ý đến những bảng hiệu cũ, từ kiểu chữ, cách phối màu đến lối trình bày trên mặt tiền cửa hàng.

Năm 2014, anh Thuyên quyết định mở xưởng riêng đứng tên mình, thử sức với nghề vẽ bảng hiệu thủ công. Đơn hàng đầu tiên anh nhận là bảng hiệu cho một tiệm cà phê số 18, kích thước khoảng 3 m x 80 cm, được vẽ trực tiếp lên gỗ. Thù lao 400.000 đồng.

Anh Thuyên hoàn thiện bảng hiệu vẽ tay tại xưởng ở hẻm 717 Nguyễn Xiển.

Nhận thấy có thể mở rộng khách hàng ngoài khu mình sống, anh Thuyên lập website để giới thiệu sản phẩm. Anh đăng tải hình ảnh từng bảng hiệu đã hoàn thiện, hy vọng tiếp cận thêm những chủ quán cà phê, nhà hàng. Thời gian đầu, đơn hàng vẫn thưa.

Tình hình dần thay đổi khi những bảng hiệu mang phong cách Sài Gòn xưa được nhiều cơ sở kinh doanh ưa chuộng.

Năm 2018, công việc của anh Thuyên tăng lên đáng kể. Đơn hàng nối tiếp nhau. Mỗi tháng, anh hoàn thiện khoảng 30-50 bảng hiệu đủ mọi kích thước.

"Đỉnh điểm lúc đó chỉ trong 2 tuần, tôi hoàn thành vẽ hơn 20 bảng nhỏ", anh nói.

Dòng chữ trên bảng hiệu được anh Thuyên vẽ trực tiếp bằng cọ, với những nét lệch và mảng màu gợi dấu vết thời gian.

Thu nhập của anh Thuyên tăng mạnh nhờ những đơn hàng có quy mô lớn. Anh cho biết một trong số sản phẩm đáng nhớ nhất là bảng hiệu chủ đề rau củ quả, có kích thước tổng thể dài 16 m, trị giá hơn 20 triệu đồng. Để hoàn thành, anh phải chia công việc thành nhiều phần, vẽ khoảng 4 m mỗi ngày.

"Nhờ những đơn hàng lớn như vậy, thu nhập của tôi mới đạt 100 triệu đồng/tháng. Người ta biết đến nhiều, tôi vui nhưng làm cũng cực lắm, đợt đấy ngày nào cũng vẽ đến 0h", anh nhớ lại.

Sản phẩm hoàn thiện được khách hàng giới thiệu thêm, giúp tiếng tăm của xưởng anh Thuyên vượt ra ngoài TP.HCM. Anh bắt đầu nhận được đơn đặt hàng từ Mỹ, chủ yếu là những nhà hàng muốn trang trí không gian bằng bảng hiệu mang phong cách Sài Gòn xưa.

Sau giai đoạn cao điểm, năm 2021, thị trường vẽ bảng hiệu phong cách Sài Gòn xưa dần bão hòa. Anh Thuyên cho biết hiện nay, trung bình 2-3 ngày anh mới nhận được một đơn hàng. Thu nhập từ nghề cũng giảm khoảng một nửa so với trước. Để duy trì công việc, anh nhận thêm các đơn vẽ cho tòa nhà và kinh doanh xe cũ.

Một khách hàng Mỹ đến tận xưởng của anh Thuyên (thứ 2 từ trái qua) vào năm 2018. Ảnh: NVCC.

Lưu giữ vết thời gian

Bảng hiệu Sài Gòn xưa không có quy chuẩn cố định về kiểu chữ. Theo anh Thuyên, người vẽ có thể biến đổi hình dáng ký tự, cách đặt dấu và độ nghiêng của nét. Cùng một chữ cái nhưng mỗi họa sĩ có cách thể hiện riêng, tạo nên sắc thái khác nhau cho từng tấm bảng.

Anh lấy ví dụ với chữ E, nét ngang ở giữa thường được vẽ thấp hơn vị trí thông thường.

"Những điều chỉnh nhỏ như vậy mới tạo nên dáng vẻ riêng cho bảng hiệu", anh cho hay.

Được đào tạo chuyên ngành Hội họa, anh Thuyên vận dụng kiến thức về màu sắc, bố cục và hình khối vào công việc. Bảng hiệu thường có bố cục đơn giản, nội dung dễ đọc. Nét chữ có thể thanh hoặc đậm, đôi khi được tạo bóng để tăng chiều sâu.

Anh Thuyên thường dùng các gam màu như xanh ngọc, vàng kem, đỏ gạch và xanh rêu để tái hiện phong cách bảng hiệu Sài Gòn xưa.

Gam xanh ngọc, vàng kem, đỏ gạch và xanh rêu thường xuất hiện trong sản phẩm. Anh Thuyên điều chỉnh độ chuyển màu, độ tương phản, thậm chí tạo vài vết xước để bề mặt gợi cảm giác đã qua thời gian.

Cách vẽ cũng tùy thuộc vào vật liệu và vị trí lắp đặt. Trước đây, anh Thuyên từng vẽ trên gỗ. Hiện anh dùng tôn, sau đó cố định bằng khung sắt. Với bảng dùng ngoài trời, anh chọn sơn có gốc dầu để tăng khả năng chịu thời tiết. Sau khi xử lý bề mặt và sơn nền, anh chờ sơn khô rồi mới phác thảo, tô màu và hoàn thiện phần chữ cái bên trong.

"Dù thị trường không còn sôi động như trước, tôi vẫn duy trì việc vẽ bảng hiệu và trang trí không gian, hy vọng giữ được chút gì đó", anh nói.