Người giữ tiếng khèn Mông giữa núi rừng Khuôn Ngục
Ở xóm Khuôn Ngục, xã La Hiên, mỗi khi chiều xuống, sau một ngày lao động trên nương rẫy, tiếng khèn Mông lại ngân vang giữa núi rừng. Âm thanh trầm bổng ấy là nét sinh hoạt văn hóa quen thuộc của đồng bào Mông nơi đây và gắn liền với tâm huyết của ông Lý Văn Thà - người nhiều năm bền bỉ gìn giữ và truyền dạy loại nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình.

Ông Lý Văn Thà giới thiệu cho các em nhỏ về cây khèn.
Sinh năm 1964 tại huyện Hà Quảng (cũ), tỉnh Cao Bằng, ông Lý Văn Thà làm quen với cây khèn từ thuở nhỏ. Những bài khèn đầu tiên ông học được là từ cha và các bậc cao niên trong bản. Năm 1980, gia đình ông chuyển đến sinh sống tại xã La Hiên. Dù cuộc sống nơi ở mới còn nhiều khó khăn, cây khèn vẫn luôn đồng hành cùng ông trong mỗi chặng đường.
Không chỉ thành thạo kỹ thuật thổi khèn, ông Thà còn tự học cách chế tác, chỉnh âm để giữ được âm sắc đặc trưng của nhạc cụ truyền thống. Theo ông, với đồng bào Mông, khèn không đơn thuần là một loại nhạc cụ giải trí mà còn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa, tinh thần và nhiều nghi lễ quan trọng của cộng đồng.
Ông Lý Văn Thà chia sẻ: Từ khoảng 7-8 tuổi, tôi đã bắt đầu học thổi khèn dưới sự hướng dẫn của bố. Với người Mông, khèn có ý nghĩa rất đặc biệt, gắn liền với đời sống tinh thần của mỗi người. Vì vậy, tôi luôn mong muốn giữ gìn và truyền lại cho thế hệ sau.
Trước thực tế ngày càng ít thanh thiếu niên biết thổi khèn, ông Thà chủ động dành thời gian truyền dạy cho các em nhỏ trong xóm. Những buổi học thường được tổ chức vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối, khi các em đã hoàn thành việc học và phụ giúp gia đình. Ngôi nhà của ông trở thành địa điểm quen thuộc để nhiều em nhỏ tìm đến học thổi khèn.
Tại đây, các em được hướng dẫn từ những kỹ năng cơ bản như cách cầm khèn, lấy hơi, giữ nhịp đến luyện tập các làn điệu đơn giản. Quan trọng hơn, các em còn được nghe ông kể về ý nghĩa của từng bài khèn, từ những điệu khèn gọi bạn trong ngày hội xuân đến các làn điệu gắn với nghi lễ truyền thống của người Mông.
Em Lý Nhất Duy, xóm Khuôn Ngục, cho biết: Em rất thích tiếng khèn của dân tộc mình nên đã đến học cùng ông Thà. Em sẽ cố gắng luyện tập để góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc Mông.
Còn em Lý Thiên Đường chia sẻ: Sau giờ học ở trường, em thường đến nhà ông Thà để học thổi khèn. Em mong muốn học được nhiều bài khèn hơn và hiểu thêm về văn hóa dân tộc mình.
Không chỉ truyền dạy kỹ năng, ông Thà còn giúp các em hiểu được giá trị văn hóa và ý nghĩa của tiếng khèn trong đời sống cộng đồng. Theo ông, khi hiểu được nguồn cội và ý nghĩa của từng làn điệu, người học sẽ thêm trân trọng và có ý thức gìn giữ di sản của dân tộc mình.
Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, những người như ông Lý Văn Thà vẫn lặng lẽ giữ vai trò là cầu nối giữa các thế hệ. Bằng tình yêu và sự tâm huyết, ông đang góp phần để tiếng khèn Mông tiếp tục ngân vang giữa núi rừng Khuôn Ngục.




![[Ảnh] Toàn cảnh về khu mộ liệt sĩ tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_06_10_14_55361169/8fe12fa525eeccb095ff.jpg)






