Người Hà Nội thanh lịch, văn minh từ gia đình, nhà trường, xã hội đến không gian số

Từ tuyến phố, khu chợ đến công sở, trường học, các mô hình ứng xử thanh lịch, văn minh ở Hà Nội năm nay sẽ được chấm điểm theo bộ tiêu chí riêng. Những mô hình tiêu biểu đạt từ 80 điểm trở lên sẽ được biểu dương vào cuối năm. Đây là một cách Thủ đô cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Đã gần 10 năm kể từ khi Hà Nội triển khai Quy tắc ứng xử. Nhiều chuẩn mực như giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, nói lời hay ở trường học, thái độ tận tình nơi công sở đã dần trở thành nếp sống của người dân. Dù vậy, để những chuyển biến ấy thực chất, bền vững hơn và khắc phục những hạn chế còn tồn tại, năm 2026 Hà Nội chọn một cách làm mới: đo kết quả bằng tiêu chí và con số cụ thể. Cách làm này được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội triển khai tại Hội nghị phát động thực hiện Quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh năm 2026, diễn ra sáng 21/10 tại Trung tâm Hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Phạm Tuấn Long phát biểu

Mỗi mô hình một bộ tiêu chí

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã ban hành Hướng dẫn số 682/HD-SVHTT ngày 12/8/2026 về bộ tiêu chí đánh giá, chấm điểm các mô hình thực hiện Quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Mỗi mô hình có bộ tiêu chí riêng, được chấm theo thang điểm cụ thể. Mỗi xã, phường lựa chọn từ 1 đến 3 mô hình để triển khai, sau đó tự đánh giá trên cơ sở hồ sơ minh chứng. Kết quả tự chấm chưa phải là kết quả cuối cùng, vì Sở sẽ kiểm tra thực tế. Đây là căn cứ để biểu dương các mô hình tiêu biểu đạt từ 80 điểm trở lên tại Hội nghị tổng kết, dự kiến tổ chức vào tháng 12/2026.

Các địa phương có 10 mô hình "không gian thực hành" để lựa chọn, mỗi mô hình gắn với một môi trường cụ thể của đời sống. Ở khu dân cư có mô hình tuyến phố văn minh Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp và mô hình gia đình văn hóa, dòng họ văn minh, khu dân cư nghĩa tình. Ở nơi làm việc, học tập có công sở văn hóa và trường học thân thiện. Ở những không gian chung có thiết chế văn hóa - thể thao thân thiện, di tích - lễ hội văn minh, thư viện mở và chợ văn minh. Ngoài ra còn có hai mô hình "Người Hà Nội ứng xử đẹp trên không gian mạng" và "Công dân xanh - hội nhập - thanh lịch, văn minh".

Các đại biểu hưởng ứng Lễ phát động

Đến nay, 126/126 xã, phường cùng các cơ quan cấp Thành phố đã ban hành kế hoạch và đăng ký mô hình phù hợp với thực tiễn của mình.

Gắn với yêu cầu của Nghị quyết 80

Cách làm này bám sát tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, ban hành ngày 7/1/2026. Nghị quyết đặt yêu cầu tạo lập môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số. Đó cũng chính là những môi trường mà các mô hình của Hà Nội đang hướng tới, từ gia đình, trường học đến không gian mạng.

Với riêng Thủ đô, Nghị quyết 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đặt yêu cầu gìn giữ và phát huy giá trị con người Hà Nội "thanh lịch, văn minh, trách nhiệm, nghĩa tình". Để cụ thể hóa hai nghị quyết, Sở xác định việc xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh năm 2026 phải gắn với những việc làm cụ thể, lấy giá trị cốt lõi "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" làm trung tâm. Cùng với Hướng dẫn số 682, Sở đã ban hành Kế hoạch số 482/KH-SVHTT ngày 2/6/2026, và Kế hoạch số 119/KH-SVHTTDL ngày 21/9/2026 về việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng.

Tiết mục nghệ thuật tại lễ phát động

Cuộc thi video ngắn "Văn hóa từ mỗi hành động"

Cũng tại hội nghị, Sở phát động Cuộc thi trực tuyến Văn hóa từ mỗi hành động, với hình thức dự thi bằng video ngắn. Tham dự hội nghị có đại diện các xã, phường, cơ quan, đơn vị và trường học trên địa bàn Thành phố. Chương trình có phần nghệ thuật Hà Nội - Nét đẹp từ những điều bình dị, video giới thiệu 10 mô hình, phát biểu hưởng ứng của đại diện địa phương, nghi thức phát động cùng không gian trưng bày, trải nghiệm, chụp ảnh tương tác.

Chương trình nghệ thuật tại lễ phát động

Như tên gọi của cuộc thi, Sở mong muốn văn hóa ứng xử được thể hiện bằng những hành động cụ thể của các cấp, các ngành và người dân. Qua đó góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Thủ đô, xây dựng môi trường sống văn minh và đưa Hà Nội ngày càng giàu đẹp, hiện đại.