Người không phải luật sư được góp vốn thành lập công ty luật
Với đa số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành, tại Phiên họp sáng 20/11, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Luật sư (sửa đổi). Một trong những nội dung đáng chú ý là Luật cho phép người không phải luật sư góp vốn thành lập công ty luật hợp danh, công ty luật trách nhiệm hữu hạn nhiều thành viên.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật Luật sư (sửa đổi). Ảnh: VPQH
Tỷ lệ góp vốn không quá 30% vốn điều lệ
Trước khi biểu quyết thông qua, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tóm tắt việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý Dự án Luật Luật sư (sửa đổi).
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, qua thảo luận, một số ý kiến đồng ý cho người không phải luật sư góp vốn thành lập công ty luật hợp danh, công ty luật trách nhiệm hữu hạn nhiều thành viên nhưng cần quy định rõ tỷ lệ vốn góp tối đa, giới hạn quyền quản trị, ngăn ngùa xung đột lợi ích, bảo vệ bí mật khách hàng.
Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị mọi thành viên góp vốn phải là luật sư để tránh áp lực lợi nhuận từ nhà đầu tư ngoài ngành.
Về nội dung này, Chính phủ nêu rõ, việc mở rộng chủ thể góp vốn nhằm nâng cao năng lực tài chính, công nghệ, quản trị và sức cạnh tranh của các hãng luật Việt Nam.
Để phòng ngừa nguy cơ can thiệp vào hoạt động hành nghề luật sư, Dự thảo Luật đã quy định thành viên góp vốn không được làm người đại diện theo pháp luật, cung cấp dịch vụ pháp lý, tham gia hoạt động điều hành về chuyên môn, không can thiệp vào hoạt động hành nghề độc lập của luật sư, không tiếp cận bí mật khách hàng; không xung đột lợi ích.
Tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Điều 19 của Dự thảo Luật đã bổ sung quy định về tỷ lệ vốn góp của thành viên không phải luật sư không quá 30% vốn điều lệ. Đồng thời, Dự thảo Nghị định (Điều 25) quy định công ty luật phải có từ 10 luật sư thành viên trở lên, hoạt động liên tục tối thiểu 5 năm và có lãi; chỉ cho phép thành viên góp vốn là pháp nhân hoạt động trong các lĩnh vực có khả năng hỗ trợ cho công ty luật như doanh nghiệp về công nghệ hoặc định chế tài chính.
Tổ chức Kỳ thi quốc gia về luật sư để cấp chứng chỉ hành nghề
Luật Luật sư (sửa đổi) cũng bổ sung nhiều quy định mới về điều kiện tuyển chọn luật sư, tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề.

Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: VPQH
Cụ thể, Điều 7 về tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề của luật sư quy định: Tiêu chuẩn luật sư bao gồm: Là công dân Việt Nam, trung thành với Tổ quốc, tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt, kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực; Có bằng cử nhân luật, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này; Tốt nghiệp khóa đào tạo nghề luật sư hoặc được miễn đào tạo nghề luật sư; Hoàn thành việc tập sự hành nghề luật sư hoặc được miễn tập sự hành nghề luật sư; Đạt yêu cầu kỳ thi quốc gia về luật sư hoặc được Hội đồng tuyển chọn luật sư đánh giá đủ tiêu chuẩn, điều kiện trở thành luật sư đối với người được miễn tập sự hành nghề luật sư.
Người có bằng luật sau đại học tại quốc gia không đào tạo cử nhân luật muốn trở thành luật sư phải đáp ứng tiêu chuẩn quy định tại điểm a khoản 1 Điều này, phải tốt nghiệp khóa đào tạo nghề luật sư, hoàn thành 12 tháng tập sự hành nghề luật sư và đạt yêu cầu kỳ thi quốc gia về luật sư.
Người muốn hành nghề luật sư phải đáp ứng đủ các điều kiện sau đây: Có Chứng chỉ hành nghề luật sư; Là thành viên của một Đoàn Luật sư và được cấp Thẻ luật sư.
Luật cũng bổ sung quy định chi tiết việc Tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư. Theo đó, việc tuyển chọn luật sư được thực hiện thông qua hình thức: tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư; xét hồ sơ để đánh giá tiêu chuẩn, điều kiện trở thành luật sư của người được miễn tập sự hành nghề luật sư.
Kỳ thi quốc gia về luật sư nhằm đánh giá nhận thức chính trị, pháp luật, đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư, kỹ năng hành nghề luật sư do Hội đồng tuyển chọn luật sư tổ chức.
Hội đồng tuyển chọn luật sư có trách nhiệm xem xét hồ sơ, đánh giá tiêu chuẩn, điều kiện trở thành luật sư của người được miễn tập sự hành nghề luật để Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, quy định này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Kết luận số 69-KL/TW và Nghị quyết số 27-NQ/TW về tổ chức kỳ thi quốc gia để cấp chứng chỉ hành nghề, nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, lấy người dân làm trung tâm và cắt giảm thủ tục hành chính.
Mô hình này chuyển đổi một cách căn bản bản chất đánh giá: từ chỉ kiểm tra kết quả tập sự sang đánh giá toàn diện nhận thức chính trị, pháp luật, đạo đức và kỹ năng hành nghề”.
Việc gắn kỳ thi với cấp chứng chỉ giúp giảm thủ tục từ 4 bước xuống còn 2 bước, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dự thi. Kỳ thi do Hội đồng liên ngành tổ chức bảo đảm công bằng, chuẩn hóa, thống nhất hơn kỳ kiểm tra do một tổ chức tự thực hiện, tương đồng kinh nghiệm của Trung Quốc, Nhật Bản, Đức.
Việc Hội đồng tuyển chọn do cơ quan nhà nước chủ trì không làm suy giảm vai trò tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam mà kế thừa tối đa nguồn lực, kinh nghiệm của đội ngũ luật sư; Liên đoàn Luật sư Việt Nam vẫn giữ vai trò nòng cốt với đại diện là Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng.
Luật Luật sư (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027.
